www.sailing-dulce.nl

Logboek 2021/2 Lente en 3e coronagolf

De vesting Gorinchem. Wij wonen bij het gele kruisje. (foto: mooigorinchem.nl)
De vesting Gorinchem. Wij wonen bij het gele kruisje. (foto: mooigorinchem.nl)

Naar het

laatste

verslag

 

De mooie luchtfoto hierboven laat goed zien hoe mooi en intact de vesting Gorcum nog steeds is. Een van de sterk punten van ons stadje. Vanaf 1815 maakte de vesting deel uit van de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Alleen rechtsboven moesten de bastions in 1892 plaats maken voor de aanleg van het Merwedekanaal naar Vianen. Dat kanaal was de voorloper van het Amsterdam/Rijnkanaal (1931). Om de verzwakking van de vesting te compenseren werd aan de westzijde een Caponnière gebouwd. Die bestaat nog en er zit nu een wijnproeverij in (dicht wegens corona). Aan de onderkant van de foto - de oostzijde - zie je vestingwerken zich voortzetten op de plaats waar nu een volkstuincomplex is. Iets onder het midden zie je watertoren en daarboven de Grote of Sint-Janstoren. Rechtsboven de Merwedebrug van de A27 en daarachter de splitsing van de rivier in Merwede (links) en Beneden Merwede (rechts).

 

We zijn  benieuwd hoe het ons dit tweede kwartaal zal vergaan. Zal Covid-19 ons bespaard blijven? Wanneer worden we eindelijk gevaccineerd? Zijn de jachthavens straks open? Kunnen we enigszins verantwoord met de boot weg? Ons plan is om via Scheveningen en het Noorzeekanaal naar het Noordhollands kanaal te varen, Alkmaar aan te doen en daarna Tessel, Vlieland en Terschelling. En weer Harlingen, Hindeloopen en Stavoren te bezoeken. Als het maar niet verschrikkelijk druk is! Maar dat zal wel; met de beperkingen op buitenlandse vakanties blijven veel Nederlanders in eigen land en de botenbussiness beleeft een boom. Tweedehands boten worden massaal verhandeld. Enfin, we zien wel.

 

Gorinchem (212)

Donderdag 01-04-2021

'Ben ik het, Heer?' Aan die herhaalde vragen van de discipelen bij het laatste avondmaal aan Jezus moest ik de afgelopen dagen sterk denken. Wie had zijn Heer verraden? Dat was Judas. Vanmorgen bleek dat tijdens de eerste gespreksronde met Jorritsma en Ollongren de premier wél over kamerlid Omtzigt had gesproken. Geen geval van verraad, zo komt aan het licht, maar van een nogal onwaarschijnlijke, collectieve geheugenstoornis bij drie mensen tregelijk: de beide verkenners en de premier. Het is me vreemd te moede om tijdens de live-weergave van de NOS mee te maken hoe Rutte zich in de grootste crisis van zijn premierschap in bochten kronkelt als een paling in een emmer snot. Zou hij werkelijk denken dat hij er weer mee wegkomt? Wonderlijk. De rapen lijken gaar wanneer Sigrid Kaag zegt dat hun wegen zich hier scheiden. Ik kan me voorstellen dat Rutte in elk geval dit debat later graag wil vergeten.

     Persoonlijk vind ik het niet vreemd dat er meteen in het begin van de verkenning over personen wordt gesproken. Dat is altijd zo gegaan, maar het komt nooit naar buiten en dat het het kritische kamerlid betrof, is niet raar of onverwacht. Ik zie me voor hoe de VVD denkt: een figuur als Omtzigt kun je in een kabinet met het CDA niet erbij hebben als ongericht projectiel. Dan maar wegpromoveren naar een functie elders, desnoods als minister. Houd je vijanden aan je borst. Maar dat toegeven, zou de manoeuvre ontkrachten. Dus vergeet je het, als het erop aankomt.

     Opmerkelijk moment: Rutte maakt in een bijzin een cruciale verspreking: om half acht vanochtend werd hij via via ingelicht dat hij wél over Omtzigt sprak, terwijl de rest van zijn collega-kamerleden pas tussen 9 en 10 uur geïnformeerd werden. Alle fracties zijn woest en willen weten wie die 'via via' is. Schorsing. Daarna weigert Rutte zijn bron te onthullen. Zijn positie kalft af. Tegen kwart voor vijf vat Wilders het bondig samen: 'U staat alleen. We zien een spartelende Rutte die wanhopig probeert overeind te blijven. Houd de eer aan uzelf en treed af'.  Schorsing voor vijf minuten'. Ik sluit hier af. Laat ze maar gauw Rutte wegstemmen (motie van Wilders) en snel de formatie hervatten op een nieuwe manier. De premier zit gelaten in zijn kamerbankje en kijkt op zijn telefoon.

 

Er is ook nog een pandemie. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7882 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 224 meer dan gisteren. De ziekenhuizen dalen wat, de IC's stijgen een fractie. 22 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 29. In Gorcum waren er 26 nieuwe besmettingen (zelfde aantal als gisteren). De aantallen vaccinaties tot nu toe belopen 2.577.660 (berekend) c.q. 1.826.740 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (213)

kamagurka
kamagurka

Vrijdag 02-04-2021

Gisteravond komt voor mijn gevoel de ware omvang van het voorgevallene aan het licht, bij de verklaringen van oud-verkenner Ollongren. Die omvang lijkt zeer gering. Ik geloof dat de oud-verkenners zich de gewraakte zinnen van de premier inderdaad niet meer herinnerden. Een ambtenaar had het zinnetje "positie Omtzigt, functie elders" later toegevoegd aan een memo voor de verkenners. Toen ze na de positieve testuitslag voor Covid-19 geschrokken dat memo met bijlagen bijeen griste en gehaast met haar chauffeur naar buiten liep, had ze het nog niet eens gelezen. Het punt 'Omtzigt' was zelfs niet eens aan de orde geweest in de gesprekken met de fractievoorzitters, behalve dat Rutte in zijn gesprek met de verkenners terloops had gezegd: "Je moet wat met Omtzigt: minister maken". Het is voor mij maar zeer de vraag of het de premier er werkelijk om ging het kritische CDA-kamerlid weg te werken; een minister is toch helemaal niet uitgerangeerd? Enfin, na hun aftreden mochten de oud-verkenners het punt niet eens meer verifiëren in de gespreksverslagen. Vervolgens werd onder het vergrootglas van de Haagse bubbel het zinnetje enorm uitvergroot. Een opgefokte werkelijkheid, zoals zo vaak in stekelige, gepolariseerde omstandigheden. Van een mug een olifant gemaakt, vrees ik. Het verklaart de hardnekkige ontkenning door Rutte. De hele crisis was misschien helemaal niet eens nodig geweest.

 

De stemmingen zijn om even na drie uur, diep in de nacht. Tot die tijd blijf ik wakker. De coalitie redt Rutte van de motie van wantrouwen van Wilders en Baudet, maar niet van de motie van afkeuring van Kaag en Hoekstra. Die twee spelen het machtspel vaardig. De afgang van de premier is nét niet volledig, want hij pleegde de Omtzigt-leugen niet als leider van het kabinet maar van de VVD. Dus als kamerlid - dat je niet kunt ontslaan en bovendien bleef zijn eigen partij achter hem staan. Het is een staatsrechtelijke subtiliteit die velen niet zullen kunnen navoelen. De oude en de nieuwe verkenners zijn inmiddels roemloos afgedropen, ze doen er niet meer toe. Het vermoedelijk ambtelijke via-via lek blijft geheim.

     Ik denk dat Kaag en Hoekstra uiteindelijk de meest effectieve route vonden om van de persoon Rutte af te komen: in de moeizame kabinetsformatie die volgen zal, met een nieuwe verkenner of informateur, is zijn positie uitermate verzwakt. Wie wil nu nog in een kabinet met Rutte als premier? De extreem hoge prijs daarvoor zal zelfs de VVD niet willen betalen, maar ze zullen vast wel als grootstse partij de minister-president willen leveren. Vanmorgen zoemt de naam van oud-minister van volksgezondheid Edith Schippers al rond. In elk geval is Rutte de regie over de formatie vooralsnog kwijt. De kans op een regering zonder de liberalen is, dunkt me, echter gering. Teveel partijen voor nodig, te ingewikkeld. Dus blijven eigenlijk alleen de huidige coalitiepartijen over. In die zin heeft Kaag met haar motie van afkeuring mogelijk de glazen ingegooid van haar eigen voorkeur voor een kabinet met progressieve partijen: ze blijft met Rutte opgescheept zitten. De aangeslagen PM kan echter ook een blok aan het been worden voor zijn eigen partij. Vanmiddag melden de jongerenorganisaties van D66, CDA en ChristenUnie al dat ze een kabinet met Rutte erin niet zien zitten. Het grootste probleem voor de VVD kan de komende tijd wel eens zijn: hoe komen we van Rutte af? 

     Ik zit het debat van 14 uur uit zonder al te vaak in slaap te sukkelen, vervuld van verbazing dat de MP bereid is het allemaal over zich uit te laten storten. Uiterlijk lijkt hij zijn best te doen het zo stoïcijns mogelijk aan te zien, soms met een frons en schuivend in zijn kamerbankje, af en toe spelend met zijn telefoon. 'Begrijpt u dat u vrijwel al uw vrienden kwijt bent', sart Wilders. Nu bijna iedereen hem afwijst - zelfs binnen de VVD kalft zijn steun af - blijft hij zich aan de macht vastklampen. 'Zelden een Nederlands politicus gezien die zo weinig is zonder zijn baantje. Treurig, meelijwekkend en schaamteloos...', tweet politiek historicus Mathieu Segers vandaag. Het moet een eenzame thuiskomst zijn geweest, laat in de nacht met niemand die hem nog aardig vindt. Chef worden van een vierde kabinet Rutte kan hij op zijn buik schrijven en zijn positie in de eigen partij is wankel. ‘Functie elders?’, kopt De Telegraaf vanochtend op de voorpagina. Dat kan nog nieuwe, pijnlijke situaties opleveren, tenzij hij de eer aan zichzelf houdt en zijn ambitie de langst regerende MP van Nederland te worden opgeeft.

 

De dag vangt zonnig aan, alsof het de vijfde lentedag op rij wordt. Maar het is koud, 6 graden bij een straffe noordenwind en al snel trekt bewolking binnen. Ik loop voor wat laatste Paasboodschappen de binnenstad in. Het aantal winkels dat de moed opgeeft neem toe, maar er zijn ook veranderingen. Op de plek van de voormalige boekwinkel Cursief zit nu een Turkse kleermaker/stomerij. Een van de twee slijters in de Arkelstraat stopt ermee en verkoopt zijn voorraden voor de halve prijs. Sneu voor ze maar die buitenkans kun je niet negeren. Ik sla mooie bourgognes en bordeauwijnen in en vlij ze thuis met groot plezier in de wijnkast. In de haven liggen de eerste passantenboten van het jaar. Paasbezoekers. Over de loopbrug rond ons huis lopen de eerste wandelaars de Gorcumse Poëzieroute, het gidsje in hand.

     Het blijft droog maar de bewolking wordt dikker. Anna gaat 's middags op de fiets bij haar dochters lang. Op afstand. Ik krijg van een achterbuurman, iets ouder dan ik, een tip. Hij geeft me het telefoonnummer van de afsprakenlijn van de GGD-GHOR, waar je nu met 1947 als geboortejaar zou kunnen bellen. Dat doe ik terstond en het blijkt te kloppen, al heb ik nog geen uitnodigingsbrief ontvangen. 'U bent inderdaad aan de beurt', zegt de man aan de telefoon. Even later heb ik twee afspraken gemaakt in de locatie in Gorcum, 1e prik op 20 april en 2e prik op 25 mei, met het vaccin van BioNTech/Pfizer. Daar ben ik erg blij mee, licht aan het eind van de tunnel. Anna mag helaas nog niet. Volgende week mag ik proberen op hetzelfde nummer of via DigiD een eerdere afspraak te krijgen. Er vallen regelmatig slots vrij.

 

De coronacijfers vallen vandaag mee. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7296 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 562 minder dan gisteren. Het reproductiecijfer zakt een fractie en is per 18 maart 1,06. De ziekenhuizen stijgen, de IC's zelfs flink. 17 Covid-patiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 22. De oversterfte slaat zelfs om in ondersterfte. In Gorcum waren er 16 nieuwe besmettingen (10 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties schoot gisteren omhoog naar geschat naar ruim 86.000 prikken. Het aantal vaccinaties tot nu beloopt 2.664.138 (berekend) c.q. 1.868.323 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (214)

Zaterdag 03-04-2021

Verbazend laag, de update over de maand maart 2021 van de gemiddelde wereldtemperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten: slechts -0,01 graden Celsius, vrijwel terug op de basislijn van de periode 1981 - 2010. Dat is in jaren niet gebeurd. Misschien dat de effecten van het weerfenomeen La Niña, dat inmiddels op zijn retour is, in de Stille Oceaan nog doorwerken? Het kan ook een normale fluctuatie binnen de opwarmingstrend zijn. Geen idee, het zigzag-patroon van de grafiek suggereert dat. In elk geval blijft de lineaire opwarmingstrend staan op +0,14 graden per 10 jaar (+0,12 boven de oceanen en +0,18 boven landmassa's).

 

Vanmorgen staan we op bij stralende zon, maar de noordenwind voert koude poollucht aan. In de loop van de Paasdagen en in de week erna kunnen we zelfs winterweer krijgen, met  grote kans op hagel- en sneeuwbuien. Overigens kan de verstrekkende invloed van de afebbende La Niña ook daarvan de oorzaak zijn. De nachten worden kouder en soms kan het licht vriezen. Mijn moeder zei vroeger 'April doet wat hij wil'.

     Een vriendin waarschuwt ons dat Anna wél een vaccinatieafspraak kan maken. Op de website van de Rijksoverheid staat dat mensen van de jaargang 1946 tot 1951 al een afspraak kunnen maken, al hebben ze de uitnodiging nog niet. Die komt de komende week. Het staat ook op Twitter. Ik werp me er meteen op en het lukt via DigiD om voor Anna een afspraak te maken op 18 april, dus zelfs twee dagen eerder dan mijn eigen afspraak. De 2e prik is gelijk met mij op 25 mei. Een  half uur later hebben we formele bevestiging per email. Geregeld!

 

Voor de tweede keer in een korte periode is het inenten met het AstraZeneca-vaccin gepauzeerd. Nederlanders die jonger dan 60 jaar zijn, worden zeker tot en met 7 april niet ingeënt met het vaccin. De GG&GD'en moesten tienduizend afspraken afbellen. Vanmorgen komt het bericht dat de GG&GD's er zelfs helemaal mee stoppen, in overleg met VWS en RIVM. Zucht. Er waren 5 meldingen bij Lareb op 400.000 inentingen. Waarom kan men risico's zo slecht inschatten? De virologe Marion Koopmans tweet een staatje uit een onderzoek van het Europese geneesmiddelenagentschap EMA. Daaruit blijkt dat trombose in diepgelegen aderen en longembolieën in 0,02 procent van de gevallen voorkomen. Dat is volgens EMA minder dan verwacht. 'OK, ff opgezocht: kans op trombose na AZ-vaccinatie zit tussen kans op overlijden door een aanval door een hond en kans op overlijden door bliksem in.' Ook een andere dokter heeft het nagezocht. Hij tweet: 'Het risico op een trombo-embolische complicatie bij mensen die 4 uur in een vliegtuig zitten is ongeveer 200 tot 400 x zo groot dan het risico op een trombo-embolische complicatie bij mensen die geprikt worden met het COVID-19 vaccin van Astra Zeneca.'

 

Deze Pasen zou er één van 'reflexie' worden, beloofden de Haagse politici elkaar. Tja. Vooral Rutte heeft heel wat om over na te denken. Eenieder ontmoet eens in zijn leven zijn eigen Brutus. Bij de demissionaire premier waren het er twee: Kaag en Hoekstra. Vandaag voegt Segers van de ChristenUnie zich erbij. Zijn partij gaat niet in een kabinet met Rutte zitten. Daar hoefde men niet het hele Paasweekend te reflecteren. De oude coalitie (Rutte III) is dus niet meer mogelijk met Rutte als premier (Rutte IV).

 

De cijfers van vandaag. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7682 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 413 meer dan gisteren. Ziekenhuizen en IC's stijgen. 31 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 17. In Gorcum waren er 17 nieuwe besmettingen (1 meer dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe beloopt 2.742.044 (berekend) c.q. 1.911.011 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (215)

Zondag 04-04-2021, Eerste Paasdag

De VVD schijnt vooralsnog aan Rutte vast te houden. Dat brengt een regering zonder de liberalen dichterbij. Het is tevens a hell of a job om zo'n coalitie van zeven partijen bij elkaar te brengen. Iemand noemt in een tweet een regering van D66, CDA, SP, PvdA, GrL, PvdD en CU al 'De Zeven Dwergen', maar gelooft wel dat zo'n combinatie levensvatbaar is. De naam werd al in 2017 spottend door toenmalig CDA-leider Buma gemunt. De gemeente Rotterdam zou een voorbeeld kunnen zijn. Daar zitten 7 partijen in één college en dat schijnt goed te gaan. Hm, ik moet het nog zien. Onder andere de tegenstellingen tussen CDA en PvdD over stikstof en halvering van de veestapel en die tussen D66 en CU over ethische zaken zijn brisant. De combi heeft overigens bij elkaar maar 79 zetels; het zou dus een minderheidskabinet zijn. Volt en Denk (ieder 3 zetels) werden er buiten gehouden. Iemand anders vindt het logischer dat de VVD het  bijlegt met PVV en FVD, en Ja21 en CDA sluiten zich aan. 'Een relatief eenvoudig akkoord' met in elk geval een parlementaire meerderheid (77). Misschien, ,maar wel met zeer grillige partners. En met Pieter Omtzigt erin?. Er is, geloof ik, meer kans op nieuwe verkiezingen na meer dan een halfjaar vergeefs onderhandelen. Mogelijk met een kiesdrempel om het aantal dwergen flink terug te snoeien.

 

Gisteravond heerlijk gegeten bij onze buren. Op afstand. Ze hebben overigens al corona gehad c.q. zijn gevaccineerd. We genoten van de gezelligheid, het eten en de gesprekken. Hier een foto. We krijgen vandaag een bewolkte, koude 1e Paasdag. We blijven binnen en lezen. Wonderlijk: even na twee uur 's middags krijgt Anna een WhatsApp-bericht, waarin staat dat haar vaccinatieafspraak wordt geannuleerd. 'U kunt nu alleen een afspraak maken voor een vaccinatie als u bent geboren in 1948 of eerder. Wacht op een uitnodiging en probeer het dan opnieuw. Groet, GGD GHOR NL'. De afspraken van een paar kennissen, even oud als Anna, worden ook geannuleerd. De misdaad loont niet, zegt een van hen. De geboortejaren 1947 en 1948 worden niet geannuleerd; daaronder valt de mijne. De rest moet wachten tot na 6 april. Als je heel goed kijkt, stond het inderdaad op de website van de rijksoverheid, maar je werd er bij de inschrijving gisteren niet uitgegooid als je een geboortejaar boven 1948 opgaf. Je kreeg zelfs een bevestiging per email.

 

De cijfers lijken licht te dalen maar blijven hoog. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6918 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 736 minder dan gisteren. Desondanks doet Nederland het slechter dan alle omringende landen (België, Duitsland en het VK). De ziekenhuizen en IC's dalen, maar het aantal patiënten op de IC is relatief hoog. 16 Covid-patiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 31. In Gorcum waren er 15 nieuwe besmettingen (1 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 2.783.295 (berekend) c.q. 1.949.866 (gemeld). Het aantal dagelijkse prikken liep de laatste dagen sterk op, tot rond de 80.000, maar vandaag is het weer erg laag. Ongeveer de helft. Waarom toch? Omdat het Pasen is? Daar trekt het virus zich niks van aan. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (216)

Tijdseries van de eerste en laatste dagen van stormvorming in de Atlantische orkaanseizoenen 1851 - 2020. De intensivering blijkt duidelijk (bron: realclimate.org)
Tijdseries van de eerste en laatste dagen van stormvorming in de Atlantische orkaanseizoenen 1851 - 2020. De intensivering blijkt duidelijk (bron: realclimate.org)

Maandag 05-04-2021, Tweede Paasdag

Het orkaanseizoen 2020 startte al vroeg, in mei met de tropische storm Arthur. Het was een hyperactief seizoen met 30 stormen met een naam. 13 ervan groeiden uit tot orkanen, waarvan 6 zware. De namenlijst was niet lang genoeg en daarom ging men verder met de letters uit het Griekse alfabet. 2020 was het actiefste Atlantische orkaanseizoen dat we ooit meemaakten. Regelmatig gaf ik aan dat de deskundigen denken dat de stormen de laatste twee decennia frequenter worden. Een artikel op RealClimate.nl van de klimatologen Jim Kossin, Tim Hall, Michael Mann, en Stefan  Rahmstorf laat nu het bewijs zien. Zie de grafiek hierboven, waarin je ziet dat de trendlijnen (groen) scherper worden vanaf de eeuwwisseling. De (WMO) World Meteorological Organzation heeft nu voorgesteld om het begin van het Atlantisch orkaanseizoen te vervroegen van 1 juni naar 15 mei. Het is nog onzeker of de verlenging zal doorzetten. Op basis van de toename van de temperaturen van het oppervlaktewater in de noordelijke Atlantische Oceaan verwacht men dat de jaarlijkse stormen noordelijker breedten kunnen bereiken, maar er zijn ook andere factoren in het spel, zoals de afname van zwavelaerosols in de atmosfeer door maatregelen ter verbetering van de luchtkwaliteit in de VS en Europa, de omvang van stofstormen uit de Sahara en van vulkaanuitbarstingen, en van veranderingen in de warme golfstroom.

 

De 2e Paasdag is ontstuimig. Het is maar drie graden en het regent als we opstaan. Rond half elf valt de eerste sneeuwbui. Natte sneeuw. Bovendien zal het flink hard gaan waaien in de loop van middag en avond. Winterse buien trekken vanuit het noorden over het land. Het KNMI geeft voor vanavond code geel af en waarschuwt voor zware windstoten en lokale gladheid door hagel en sneeuw in het noorden en westen.

     Van Bas krijgen we twee aanzetten voor een nieuw pianotrio toegestuurd. Hij is weer aan het componeren geslagen, misschien wel door de corona-eenzaamheid. Ditmaal geen hiphop. We gaan er vanavond naar luisteren.

     Vanmiddag is het onstuimig weer. Van het ene op het andere ogenblik is het zonnig, dan volgt een wilde sneeuwjacht (foto hier) en vlak erop schijnt de zon schel uit een schone, blauwe hemel. De polaire lucht, aangevoerd door de noordenwind, is helder en veel schoner dan in de dagen met Sahara-zand uit het zuiden.

 

Lezen. Destijds las ik met veel plezier het boek 'T.Rex and the Crater of Doom' uit 1997 (Ned. vert. Wereldbibliotheek, 1998), waarin de geoloog Walter Alvarez beschrijft hoe hij met drie andere (waaronder de Nederlandse paleontoloog Jan Smit) het uitsterven van de dinausaurussen kon verbinden met de inslag van een planetoïde of grote meteoor in het Mexicaanse schiereiland Yucatan, op de grens van Krijt en Tertiair. Nu lees ik met minstens zoveel plezier een recent boek van hem: 'A Most Improbable Journey' (Norton, 2017) waarin hij op een fascinerende manier het geologisch verleden van de aarde beschrijft. 'Almost everything we know about Earth history comes from rocks, because rocks remember, unless liquids and gases that forget'. Platentectoniek en supercontinentale cycli spelen er een voorname rol in, op dit moment een zeer actueel onderwerp in de jongste vulkanische erupties   in IJsland, waar de aarde zich opent in een nieuwe scheur en twee delen van het eiland uit elkaar drijft. Je kunt het hier zelf live volgen.

 

De coronacijfers. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 5365 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1535 minder dan gisteren. Het Paasweekeinde. De ziekenhuizen stegen daarentegen fors en de IC's wat minder. Toch was de IC-bezetting sinds 30 april 2020 niet zo hoog als nu. De permanente daling van het aantal coronadoden zet door. Acht overleden covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er nog zestien. In Gorcum waren er 12 nieuwe besmettingen (3 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 2.819.712 (berekend) c.q. 1.986.283 (gemeld). Voor de komende week zijn er 624.361 vaccinaties gepland, maar de geplande aantallen worden zelden gehaald. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (217)

Vanmorgen flinke sneeuwbuien.
Vanmorgen flinke sneeuwbuien.

Dinsdag 06-04-2021

Klimaatopwarming. Steeds meer woningen in Nederland vertonen scheuren vanwege de frequente droogteperiodes. In februari 2019 schatte het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek (KCAF) al dat "zeker 1 miljoen huizen in Nederland" dreigden te verzakken. De meldingen van verzakte woningen, soms enorme scheuren in muren, vloeren en kozijnen, komen vooral uit regio's waar het probleem al langer speelt: Friesland en Zuid-Holland. Door de droogte van de laatste jaren daalt de grondwaterstand en staan de veelal houten funderingspalen langdurig droog. Daardoor gaan ze rotten, vooral bij huizen van voor de 70er jaren. De lage grondwaterstand komt ook door het wegmalen van water van het land om het oogsten door boeren te vergemakkelijken.

     Heel Europa heeft overigens een groeiend droogteprobleem. Een recente studie, gepubliceerd in Environmental Research Letters, weegt de landbouwproductie in de 27 Europese landen en het VK over de periode 1961 tot 2018 en vergeleek het met gegevens over extreme weer-gebeurtenissen, zoals droogtes, hittegolven, overstromingen en koude-invallen. Daaruit blijkt dat de voedselvoorziening zeer gevoelig is voor klimaatverandering, ondanks dat de landbouwproductie over die periode met 150 procent toenam. Alle vier extremen kwamen steeds vaker voor en vooral droogte en hittegolven waren erg schadelijk. 'The severity of heatwave and drought impacts on crop production roughly tripled.' Vooral de graanproductie voor diervoeding (65 procent van de hele productie), liep schade op. In de laatste vijf record-droge jaren liep de productie jaarlijks met meer dan 3 procent terug ten opzichte van groente, wijn en fruit.

 

Bij het opstaan sneeuwt het al, afgewisseld met fel en scherp zonlicht. Er zijn veel ongelukken in het land door sneeuw, ijzel en hagel. Anna gaat naar de supermarkt in de Arkelstraat, maar ik hoef niet weg, we hebben nog genoeg groente en fruit. De hele dag door vallen er sneeuwbuien, maar niets blijft liggen. Vandaag hervat men de kabinetsformatie en benoemt de oudgediende Herman Tjeenk Willink (79) tot informateur. Dat deed hij al in de jaren 70, bij de formatie van het kabinet Den Uyl. Segers en Klaver sluiten uit dat Rutte premier kan worden; de anderen doen dat (nog) niet. Het wordt er niet gemakkelijker op.

 

Wereldwijd zijn er nu drie miljoen coronadoden, volgens het persbureau Reuters.  Vooral in Brazilië en India neemt het aantal doden de laatste tijd flink toe. Reuters meldt dat het ongeveer een jaar duurde voordat de grens van twee miljoen coronadoden werd bereikt. In de drie maanden daarna stierven er nog een miljoen mensen aan het virus.

     Bij het RIVM werden er tot 10 uur 5.592 positief besmette mensen gemeld. Dat is 240 meer dan gisteren. Het reproductiecijfer (per 22 maart) is gedaald van 1.06 naar 1.01. De ziekenhuizen stegen, de IC's daalden. 20 Covid-patiënten overleden. Dat zijn er 12 meer dan gisteren. In totaal overleden in ons land 16.649 mensen aan Covid-19. In Gorcum waren er 12 nieuwe besmettingen (1 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 2.909.446 (berekend) c.q. 2.027.647 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

 

Gorinchem (218)

Woensdag 07-04-2021

Het komt niet vaak voor dat de ontwikkeling van de gemiddelde temperaturen over vele eeuwen weergegeven kan worden in directe metingen. Vroegere tijden vult men dan in met gegevens van jaarringen van stokoud hout of middels boringen in sedimenten en ijskappen, die overigens goede benaderingen bieden (proxy-gegevens). Daarom is de jaarlijkse vaststelling van de eerste bloei van de kersenbloesem in Tokio zo bijzonder. Het levert een onafgebroken reeks op van het jaar 812 tot heden, met een absoluut record in deze lente (zie hierboven, je vindt hem hier bij Datagraver). Uiteraard gelden de gegevens alleen voor die locatie, maar niettemin is het beeld duidelijk: de bloei begint vooral in de laatste anderhalve eeuw steeds vroeger - in lijn met de aanvang van de industriële revolutie en de toename van het verstoken van fossiele brandstoffen.

 

Vanmorgen sneeuwt het opnieuw bij het opstaan, maar het is een fractie minder koud dan gisteren. 's Ochtends slaan er veel buien over de haven neer, 's middags is het redelijk droog. We blijven binnen, niets noopt ons naar buiten te gaan. In de brievenbus ligt de uitnodiging voor mijn vaccinatie, maar die had ik dus al gemaakt. Eerste prik over een kleine twee weken, tweede 25 mei. De groep uit geboortejaar 1947 en 1948 die nu wordt uitgenodigd bestaat uit ruim 390.000 personen en krijgt het vaccin van BionTech/Pfizer. Als de doelstelling van het kabinet gehaald wordt - bijna 500.000 vaccinaties per week - zijn die in de tweede helft van april in een week afgewerkt. 'Weggeprikt', zoals men zegt.

 

De cijfers. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6409 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 831 meer dan gisteren. Het effect van het Paasweekend. Ik moet nog zien of de derde golf mee gaat vallen, zoals het RIVM deze week zei. De ziekenhuizen en de IC's stijgen weer. 23  Covidpatiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 20. Vooral onder 80-plussers zijn er minder sterfgevallen. Het vaccinatie-effect, maar op de IC's merk je dat nog niet. In Gorcum waren er 23 nieuwe besmettingen (11 meer dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt xx (berekend) c.q. xx (gemeld). (Ze zijn nog niet beschikbaar). Ondertussen komt uit kabinetskringen het bericht dat men werkt aan een plan waarin de terrassen en winkels vanaf 21 april open zouden kunnen. Ook de avondklok zou geschrapt worden. Allemaal als de bemettingscijfers het toelaten, dat wel. Vrijdag adviseert het OMT, zondag is er Catshuisoverleg. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (219)

Donderdag 08-04-2021

Mijn weblog wordt steeds meer voorspelbaar. Zoals de rampen die de mensen en onze levende planeet onvermijdelijk gaan treffen. De meeste ervan korter of langer na mijn dood. Het is me niet mogelijk daar vrede mee te hebben. Kijk naar de grafiek van Datagraver hierboven, die de rampzalige data vastlegt en extrapoleert: +1,5 graden in 2037, +2.0 graden in 2063. Commentaar is niet nodig. Natuurlijk is de extrapolatie veel te simpel, dat weet ik ook wel, er zijn teveel factoren van invloed, bijvoorbeeld een onverwachte coronapandemie of een nog onwaarschijnlijker fundamentele draai in de klimaatpolitiek van de wereld, het zal mogelijk langer duren, mogelijk met wat minder opwarming of - wie weet - méér als er metterdaad kritische grenzen en kantelpunten worden overschreden. het maakt niet uit, de mensheid weet het al een halve eeuw en toch doet men onvoldoende. Lemmingen van de rots, enz.

     Zo verschijnt er vandaag een zinnig rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL): 'Grote opgaven in een beperkte ruimte'. De Volkskrant vat de inhoud samen: 'Het nieuwe kabinet moet harde keuzen maken bij de inrichting van Nederland. Een nieuw rapport doet voorzetten: bouw ook in de weilanden, krimp de oppervlakte landbouwgrond drastisch in, betrek de burger bij alle plannen. En vooral: denk aan het klimaat.' Ruim 60 procent van de ruimte in ons land wordt ingenomen door de landbouw en die is verantwoordelijk voor 40 procent van de stikstofuitstoot. Minder landbouw, meer natuur dus. Tijdig vóór de kabinetsformatie. Je weet vooraf dat er te weinig of niks mee zal gebeuren.

 

Theo Hiddema verliet onder meer uit onmin over de bruine opvattingen binnen FvD te Tweede Kamer. En hij was het ook niet eens met de afwijzing van de ernst van de coronapandemie. 'Ik ben geen FvD'er meer. Voer mij af van de lijst', zei hij in januari.  Nu gaat hij toch voor dezelfde partij in de Eerste Kamer zitten. Waarom? 'Er zitten geen wappies meer achter de gordijnen'. Nee, zeg, die zitten nu in de banken van de Tweede Kamer en zeker niet achter de gordijnen. Wat een schertsfiguur. die Hiddema.

     De arme informateur Tjeenk Willink moet ondertussen allerlei gezever aanhoren van lichten als Sylvana Simons ('Grote schoonmaak houden. U weet wie ik bedoel'), boerin Caroline ('Neem iedereen even serieus')  en Azarkan ('Nieuwe bedrijfscultuur nodig, meer openheid en' - jawel! - 'transparantie'). Eigen schuld, TW wilde bij de kleintjes beginnen. Weer een dag verloren, ze helpen hem niet vooruit.

 

Na de dagen met winterse buien is het vandaag droog met zon en wolken. Separaat doen we de boodschappen voor de rest van de week. Verder geen nieuws.

 

Helaas, de verhoopte daling van de besmettingscijfers zet niet door. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7833 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1439 meer dan gisteren. Het RIVM spreekt van 'een inhaaleffect' na het Paasweekeinde. De ziekenhuizen dalen, de IC's niet. 19 Covid-patiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 23. In Gorcum waren er 21 nieuwe besmettingen (2 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe passeert de 3 miljoen en bedraagt 3.016.263 (berekend) c.q. 2.118.557 (gemeld).

     De Gezondheidsraad staat op het punt minister Hugo de Jonge te adviseren het vaccineren met AstraZeneca voor 60-minners tot nader order te staken. De Raad is verdeeld en heeft zelfs even overwogen om het vaccin helemaal in de ban te doen, bevestigen meerdere bronnen rondom de Gezondheidsraad. Tja. Een deskundige/raadslid vraagt zich af hoeveel levens de prikstop zal kosten. ‘Het vervelende is dat als er iets misgaat, het meteen een gezicht heeft. Terwijl je de mensen die je ermee redt, niet ziet.’ Ook andere deskundigen zijn kritisch over stoppen. ‘Als je heel Rotterdam zou vaccineren, zou er statistisch gezien misschien één persoon overlijden aan de bijwerking’, zegt hoogleraar epidemiologie Frits Rosendaal (LUMC). ‘Maar haast niemand meer aan Covid. De stad zou weer open kunnen, je zou weer naar de Kuip kunnen. Als je het zo bekijkt, is de afweging niet erg moeilijk.’ Ik vrees dat het al te laat is; heel veel mensen weigeren het vaccin nu. Overlijden ze liever aan corona dan aan de zeldzame bijwerking? Enfin, nu heeft minister De Jonge door te grote omzichtigheid wat hij wilde vermijden: massaal wantrouwen tegen het AstraZeneca-vaccin. En ondertussen maar lullen over versoepelingen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (220)

Vrijdag 09-04-2021

Van de week keken we op een avond naar een ontluisterende documentaire op Netflix over de rampzalige overbevissing in de wereld: Seaspiracy. Die koerst onvermijdelijk af op dode zeeën en oceanen, is de boodschap. De beelden van de massaslachtingen griffen zich in je hersenen en voeden tevens een gelatenheid die ik de laatste tijd vaker voel. Klimaatverandering, stikstofcrisis, corona, de kabinetsformatie, het zal mijn tijd wel duren. Mijn eigen vaccinatie wacht ik wel af, Anna zal ook snel aan de beurt zijn en in ons isolement in ons hol van boeken, muziek, games en films houden we het wel vol. Alleen heel jammer dat we de kinderen en kleinkinderen vrijwel nooit meer zien. Wat mijn weblog betreft krijg ik meer behoefte om de actualiteit vaker te laten voor wat het is: de waan van de dag.

     Toch verdiep ik me met plezier in 'De Slag om Europa', het nieuwe boek van Rob de Wijk (Baland, 2021). Hoe Europa vermalen dreigt te worden tussen de grootmachten Amerika, Rusland en vooral China. 'Als het China lukt, dan gaat de wereld er totaal anders uitzien. Dan zullen democratie, mensenrechten, het internationaal recht en de internationale organisaties steeds meer plaatsmaken voor een wereldorde met Chinese karakteristieken.' Dat betekent meer autocratie, staatskapitalisme en beperking van vrijheden. Dat is niet onwaarschijnlijk. En wat dan? Alles gaat voorbij, denk ik nu maar even, ontwikkeling gaat nooit zonder onherstelbare schade. Een wereld met dode zeeën.

     Hoe zit het eigenlijk met Seaspiracy? Is duurzame visserij inderdaad onmogelijk? Klopt er daadwerkelijk niks van de labels van Marine Stewardship Council (MSC) en Dolphin Safe, waar we in de winkels altijd naar kijken? Worden we gewoon bedonderd door de visindustrie? Er is al jaren veel discussie over de waarde van die labels en ze worden volgens de documentaire nauwelijks of niet gecontroleerd. Maar critici noemen de film misleidend. Hier een artikel waarin de kritiek wordt samengevat. Misschien valt het dus mee. Anderen missen in de film (terecht) de schadelijke rol van klimaatverandering, waardoor de oceanen verzuren en het zeewater - de grootste CO2-sink ter wereld, meer dan de regenwouden - steeds minder koolzuurgas op kan nemen. het gevolg: versnelling van de opwarming. Als ik tracht het te overzien, dan denk ik dat er veel waarheid in Seaspiracy zit, dat de meerderheid van de feiten zeker wel klopt en dat het beter is om ook je visconsumptie te gaan minderen. Of kweekvis kopen. We eten trouwens toch steeds vaker vegetarisch, ondanks ons gevoel 'dat het onze tijd wel zal duren'.

 

Vandaag is het droog na de dagen met winterse neerslag en harde wind. Voor even; in het weekeinde zal het opnieuw veelvuldig regenen, mogelijk met hagel en natte sneeuw.

     De coronacijfers. Niet weinig. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7716 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 93 minder dan gisteren. Maar het reproductiecijfer (d.d. 25 maart) daalt onder 1: 0,96. Dat is mooi. Ziekenhuizen en IC's dalen licht. Er zullen in de komende periode 100 IC-bedden bijkomen. 41 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 19. In Gorcum waren er 21 nieuwe besmettingen, evenveel als gisteren. De aantallen vaccinaties tot nu toe belopen 3.078.641 (berekend) c.q. 2.167.694 (gemeld). Het gemiddeld aantal inentingen per dag is nog steeds niet erg hoog: 54.206.

     Vandaag vergadert het OMT over de voorgenomen versoepelingen van het kabinet per 21 april. De controverse erover is groot, zowel bij ons als in Duitsland. Veel van mijn vroegere collega's zijn erg boos. Rob Dillman van de Isalaklinieken schrijft op LinkedIn: 'Openen terrassen en afschaffen avondklok per 21 april is een gevaarlijk sociaal experiment met voorspelbare ernstige en dodelijke consequenties. Het leidt tot een verlenging van de enorm hoge corona druk tot ver in mei. De actuele besmettingsgraad van de bevolking is veel te hoog voor zo’n stap. Doe het niet. Doe het later.' Ik vrees echter dat de politici onvoldoende zullen luisteren. 'Goed dat ziekenhuizen zich laten horen, maar er zijn meer belangen', zegt minister Grapperhaus nogal arrogant in het live-blog van de NOS, terwijl minister De Jonge sussend zegt 'We zullen echt geen domme dingen doen'. Je zult het zien: ze gaan door de knieën, de lente en de terrassen wenken.

     Merkel in Duitsland weigert nu zelfs verder overleg met de deelstaten, die versoepelingen willen. Ze heeft een voor komende maandag geplande conferentie afgezegd en gaat een wet indienen die voorziet in een verplichte 'noodrem' bij een bepaald aantal besmettingen. Alleen als het aantal besmettingen daaronder blijft, zouden de deelstaten zelf over hun coronabeleid mogen beslissen. Dapper. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (221)

De onbemand onderzoekduikboot Ran (foto: Filip Stedt)
De onbemand onderzoekduikboot Ran (foto: Filip Stedt)

Zaterdag 10-04-2021

De zorgen over het snelle afsmelten van de enorme Thwaites-gletsjer op West-Antarctica meldde ik al ruim twee jaar geleden, een jaar voor ikzelf het ijzige continent bezocht. Toen was het al duidelijk dat het uitgestrekte gletsjercomplex veel sneller smelt dan gedacht. Een volledige smelt zou een mondiale zeespiegelstijging van 60 - 65 centimeter tot gevolg hebben. Sommige dramatische lieden noemen hem daarom de "Doomsday Glacier'. Met de onbemande duikboot Ran is het nu gelukt om metingen onder de gletsjer, die zich ver over zee uitstrekt. te doen. Sterkte, temperatuur, zout- en zuurstofgehalte van de stromingen onder het gletsjerijs werden bepaald. De stabiliteit van de grounding zône van Thwaites is daar bijzonder gevoelig voor. Dat is de zône waar het landijs in het water zakt en gaat drijven. ''This is the last stronghold for Thwaites'.' Het gebied was altijd erg moeilijk bereikbaar voor metingen vanwege dik zeeijs en veel ijsbergen. Maar Ran was in staat om er voor het eerst bepalingen te doen en vond tot dusver onbekende stromen van relatief warm smeltwater, die overeenkwamen met een netto afsmelten van 75 kubieke kilometer landijs per jaar. Dat tast de stabiliteit van het complex sterk aan. De gegevens zaten nog niet in de modellen verwerkt waarmee men prognoses maakt.

     Er zijn gelukkig ook geruststellende berichten. De stijging van de zeespiegel zou wel eens 25 procent minder snel kunnen gaan dan tot nu toe gedacht. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen door twee Utrechtse wetenschappers, gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift Science Advances. Zij maakten een model voor zeespiegelstijging waarin voor het eerst rekening is gehouden met oceaanwervels: een soort draaikolken met een doorsnede van tientallen kilometers, die opwarmend zeewater op afstand van Antarctica houden. Bovendien was de resolutie van hun model niet de gebruikelijke 100 x 100 kilometer, maar 10 x 10 kilometer, veel fijnmaziger dus. Een supercomputer moest er een jaar aan rekenen. Als het water rond Antarctica kouder blijft, smelten de ijsplaten die daar in zee liggen minder snel. Daardoor glijdt er minder landijs de zee in, en blijft de zeespiegelstijging in AD 2100 beperkt, zelfs tot een derde of een kwart dan bij eerdere modellen. Zo gaat het op en af.

 

We krijgen een regenachtig weekeinde, maar vanochtend is het droog. Op mijn scherm schiet een Twitterbericht voorbij, waarin staat dat mensen uit de geboortecohorten 1948 - 1951 een vaccinatieafspraak kunnen maken ook al hebben ze geen uitnodiging. Alweer! Enfin, niet geschoten is altijd mis, met behulp van DigiD lukt het online voor Anna een datum vast te leggen: op 12 april (maandag) en 17 mei. Zelfs eerder dan ikzelf. Een halfuur later ontvangen we de bevestigingen. Als het nu maar niet opnieuw wordt afgezegd.

 

Ik erger me aan het voortdurend gezever in de politiek en de sociale media over de noodzaak van meer dualisme, een cultuurverandering en de 'transparantie' bij de kabinetsformatie, alsof het om een diepe waarheid gaat. Het lijkt erop dat iedere nieuwe generatie weer moet leren dat onderhandelen niet gaat zonder aftasten in vertrouwelijkheid. Anders kunnen de onmisbare compromissen niet ontstaan; al helemaal niet in zo'n versplinterd parlement als we nu hebben. Iedereen zal moeten inleveren anders is het land onbestuurbaar. Mijn favoriete Haagse commentator Tom-Jan Meeus zegt het nog wat duidelijker: 'Vernieuwing als alibi om de Haagse machten in stand te houden'. 

     Het nieuws is zoals meestal ook vervelend. Al meer dan een week de door ieder zinnig mens voorspelde gevolgen van het kromme Brexit-akkoord: onlusten in Belfast. De dreigende concentratie van Russische troepen langs de Oekraïense oostgrens kon je ook voorspellen (behoudens het exacte tijdstip), zeker nu president Zelensky opnieuw opteert voor het NAVO-lidmaatschap van zijn land.

 

De dagelijkse coronacijfers zijn onverminderd hoog. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7725 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 34 meer dan gisteren. Ziekenhuizen en IC's blijven vrijwel gelijk. 23 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 41. In Gorcum waren er 11 nieuwe besmettingen (10 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot op heden bedraagt 3.135.909 (berekend) c.q. 2.216.144 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (222)

De locaties voor de nieuwe, hoge windmolens (bron: Pellikaan Vastgoed/BDU-media)
De locaties voor de nieuwe, hoge windmolens (bron: Pellikaan Vastgoed/BDU-media)

Zondag 11-04-2021

Hoge windmolens rond Gorcum, er valt niet aan te ontkomen. Per slot moeten we de energiemix veranderen en loskomen van de fossiele brandstoffen. Al jaren staat er een aantal windturbines langs de A15 tussen het verkeersplein A27/A15 en Hardinxveld, maar het is de bedoeling dat er meer komen. Op de plattegrond hierboven zie je waar: oostelijk van de stad, opnieuw langs de A15 en op en bij het industrieterrein Avelingen, westelijk van de Merwedebrug. Meteen duiken er NIMBY-protesten op, onder meer bij Pellikaan Vastgoed op dat industrieterrein. In De Stad Gorinchem krijgen ze alle kans met een groot artikel waarmee men ons 'wakker wil schudden'. Dat mag, want de gemeenteraad gaat het plan op 13 april vaststellen. 'Het gaat om de meest moderne molens tot wel 200 meter hoog, die nieuwe windmolens zijn echt niet te vergelijken met de windmolens bij Giessenburg, maar worden veel hoger. Ter vergelijking, de toren van de Grote kerk is 67 meter hoog', zeggen de Pellikaans in de krant. 'Ze willen Gorinchem tot mooiste vestingstad kiezen, daar passen die windmolens toch niet bij?' Ik begrijp ze wel, die Pellikaans, maar ze zijn waarschijnlijk te laat. Er werden in de afgelopen periode ettelijke informatie-webinars en werksessies door de initiatiefnemers belegd waar veel mensen en instanties aan deelnamen, 850 mensen vulden een online enquête in. Een gelopen race, dunkt me, maar je weet het niet, het schijnt dat oppositiepartij VVD er nu ook tegen is.

     Tja, ze krijgen ook van mij geen schoonheidsprijs, die enorme molens. Het is ook niet slim is dat ze naast het natuurgebied van Avelingen komen te staan, maar met op elke plek in ons benauwde landje is wel iets mis en ondertussen is het aandeel van schone energie in het gebruik van electriciteit - in de electramix - nog veel te laag, krap een zesde (zie hieronder). Langs de kust in zee komen er nog enorme velden met windturbines bij, maar ook op het land zullen we er nog veel gaan bouwen. We zullen wel moeten als we de doelstellingen van Parijs 2015 willen halen, maar mooier wordt het er niet op. Tot we in de tweede helft van de eeuw eindelijk kernfusie onder de knie krijgen.

Bijdrage van verschillende manieren om stroom op te wekken aan de totale stroomproductie in Nederland. Tot en met 2019 gerapporteerde waardes en vanaf 2021 geprojecteerde waardes. Bron: CBS en PBL.

 

Toen ik eergisteren door de Hoogstraat liep stond er een groot bord voor de drogisterij van Etos. 'Zelftesten te koop!' Velen denken dat je daarmee je vrijheid kunt terugkopen. Even vooraf testen en je kunt straks veilig op bezoek bij vrienden, naar je werk, op terrassen zitten, sporten of naar restaurants gaan. Dat is gevaarlijk, want je moet die testen eigenlijk niet doen als je klachten hebt die op een infectie met het coronavirus kunnen duiden. Daarvoor zijn ze niet betrouwbaar genoeg. Het staat duidelijk in een informatiefolder van de rijksoverheid. ‘Ze zijn niet bedoeld om te testen bij klachten'. Maar die lezen de mensen niet en - helaas - bij één op de vijf mensen is de uitslag van een zelftest ten onrechte negatief. Ze denken dat het veilig is, maar ze kunnen onderwijl onbekommerd opa, oma of andere familie en vrienden besmetten. Zo schiet het niet op, de zelftest moet je alleen doen als je geen klachten hebt. Lees er hier meer over.

 

Gisteren een leuke avond met onze achterburen op bezoek. Mooie gesprekken op afstand. Vandaag is het koud, bewolkt en winderig. Ik kom alleen buiten om de vuilnis en nogal veel lege flessen weg te brengen. Morgen krijgt Anna haar eerste vaccinatieprik, een goede week later ik.

 

De besmettingscijfers zijn opeens weer hoger. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 8288 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 588 meer dan gisteren. De ziekenhuizen stijgen, de IC's zijn vrijwel stabiel. 17 Covid-patiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 23. In Gorcum hadden we 26 nieuwe besmettingen (15 meer dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot op heden bedraagt 3.182.836 (berekend) c.q. 2.263.071 (gemeld). Ondertussen is in Den Haag het Catshuisberaad aan de gang. Dinsdag weer een persconferentie. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (223)

Maandag 12-04-2021

Je kon erop rekenen. Gisteren kwam de verklaring na afloop van het Catshuisberaad: geen versoepelingen vanaf 21 april. Natuurlijk niet: het niveau van besmettingen is nog veel te hoog, ons land heeft op Frankrijk na de hoogste aantallen besmettingen in de hele EU, in de grote steden lopen de rioolwatermetingen op en ziekenhuizen en IC's liggen vol en moeten de reguliere zorg afschalen. De ziekenhuizen zijn opgelucht, maar de burgemeesters van Den Haag, Rotterdam, Amsterdam en Utrecht reageren boos en doen een 'dringend' verzoek aan het kabinet om de buitenruimten, inclusief de terrassen, te heropenen. Handhaving wordt onhaalbaar, zeggen ze, 'behalve met een waterkanon' en ze willen niet dat 'het lokale gezag ongewild tegenover zijn eigen inwoners' komt te staan. Wat moet leidend zijn, denk je bij jezelf, de noodzaak de pandemie in te dammen en een zwart scenario in de zorg te voorkomen, of de kennelijk onuitroeibare behoefte van verwende generaties om te winkelen en op terrassen te zitten? De versoepelingen waren overigens geen besluit, maar dat het kabinet ze overwoog lekte uit, de ziekenhuizen reageerden 'verbijsterd', waarna minister De Jonge de verwachtingen afgelopen vrijdag al temperde. In Duitsland, waar de corona-situatie volgens het Robert Koch Instituut, het Duitse RIVM 'zeer, zeer ernstig' is, gebeurde hetzelfde. De regering wilde strenge maatregelen, maar onder druk van de deelstaten kwamen er toch versoepelingen. Wat leert het ons? Dictaturen bleken bepaald niet beter in coronabestrijding. Integendeel (Brazilië, Rusland, Filipijnen). Maar halfslachtigheid in een crisis is helaas vaak een kenmerk van een democratie. Hoe dan ook, je kunt voorspellen dat er van de handhaving niks terecht gaat komen. Gelukkkig werkt het weer mee met kou en winterse buien om de run op terrassen te ontmoedigen.

     In de loop van de dag houden de ministers De Jonge en Grapperhaus terecht hun poot stijf na overleg in het Torentje. Er komen geen versoepelingen, bezweren ze, dat kan pas als de piek in de coronacijfers is geweest. Grapperhaus gaat vanmiddag overleggen met de burgemeesters in het Veiligheidsberaad.

 

Inderdaad vallen er vanochtend fikse buien met natte sneeuw (foto hier). Tussendoor schijnt de zon, maar het is slechts een graad of drie boven nul. We rijden naar de vaccinatiehal De Hoefslag voor de 1e prik van Anna. PfizerBioNTech. Het regent en sneeuwt pijpenstelen als we met een paar andere leeftijdgenoten naar de ingang lopen. Mondkapjes op. Druk is het niet. Alles wijst zich vanzelf, we kunnen meteen doorlopen na een check op de vereiste papieren: ID-kaart, ingevulde gezondheidsverklaring. Dan draaien ze het vaccinatiebewijs uit. Anna voelt de prik zelf niet eens (2 foto's hier). Kwartiertje wachten, het is koud en tochtig in de hal. Ventilatie, we snappen het. Ook na het kwartier voelt Anna niets. Dan mogen we weg. Buiten schijnt de zon.

     Een halfuur later loop ik naar de groenteboer op de Arkelstraat. Voor de bakkerij van Sweet Ima op de Langendijk klinkt muziek uit een geluidsbox: Winterwonderland. Behoudens een paar natte sneeuwbuien is er vanmiddag vaker zon. Anna heeft tot nu geen naweeën van de inenting.

 

Als om het ingewikkelder te maken zijn de besmettingscijfers van vandaag minder hoog, maar het weekgemiddelde stijgt wel. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 6757 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1497 minder dan gisteren. De ziekenhuisopnames stijgen wel sterk; de IC's ook, maar minder. 20 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 17. In Gorcum waren er 13 nieuwe besmettingen (12 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt xxx (berekend) c.q. xxx (gemeld). (De cijfers van vandaag zijn er nog niet).

     Tot mijn spijt begint de Gezondheidsraad nu ook al te wankelen. De periode tussen de 1e en de 2e prik kan verlengd worden bij de vaccins van Pfizer en Moderna; bij Pfizer zelfs van zes naar twaalf weken, zegt de raad in een spoedbericht. Het is meteen omstreden, want de verlenging is niet zonder risico. Na de eerste prik hebben mensen immers een lager niveau van antistoffen dan na de 2e. Dat kan ze gevoeliger maken voor de bestaande en nieuwe virusvarianten, zoals de Zuid-Afrikaanse variant en de Braziliaanse. Hoeveel gevoeliger? Dat weten ze niet. De raad aarzelt er zelf kennelijk over en de winst is gering. Het scheelt namelijk heel weinig (5 ziekenhuisopnames minder op 200 per dag). Daarom is het geen advies, maar geeft de raad het aan het kabinet 'in overweging'. Dat mag de knoop doorhakken. Wat heb je daar nou aan? Weegt 0,25% minder opnames op tegen het extra infectierisico? Tja. Los daarvan is, dunkt me, het omzetten van al die honderdduizenden 2e afspraken een giga-operatie voor de toch al geplaagde GG&GD'en. Wat een zwaktebod, waarom hielden ze hun mond niet? Nou, omdat de minister ernaar vroeg. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (224)

Vanmorgen even aan boord geweest.
Vanmorgen even aan boord geweest.

Dinsdag 13-04-2021

Vandaag is de linkerbovenarm van Anna stijf van de vaccinatie, maar dat is dan ook alles. Geen pijn, geen koorts Het is droog en redelijk zonnig met een koude noordenwind. Slechts één graad boven nul. Pas na het komende weekeinde zal het warmer worden. We rijden naar de boot in Numansdorp om na alle regen en sneeuw even naar de lekkages te kijken. Inderdaad, de handdoeken zijn goed nat boven de kast aan stuurboord. We vervangen ze door droge. Verder is alles in orde. We rijden terug naar Gorcum en halen een hoop boodschappen bij de AH en de slager op Oost.

 

Het gezever over uitstel van de versoepelingen en over vaccineren gaat verder. Veel 60-plussers weigeren bij hun huisarts de AstraZeneca-prik: 42 procent van hen wil niet meer met dat vaccin geprikt worden, blijkt uit onderzoek van I&O Research. Zo schiet het lekker op. De les is duidelijk: wie het inenten met een vaccin stopzet om het vertrouwen erin te behouden, ondergraaft het juist. Over het verlengen van de periode tot de 2e prik, waar ik gisteren voor waarschuwde, hoor je vandaag niks. Ik ben er niet gerust op, vooral nu ik lees dat de Braziliaanse P1-variant van het virus in ons land oprukt. Die is besmettelijker en er bestaat grote kans dat één prik er niet voldoende bescherming tegen biedt. Ik schreef er twee weken geleden over. Vanmiddag legt Frankrijk alle vliegverkeer uit Brazilië stil. Als die variant doorzet én het kabinet voor honderduizende 70-plussers het interval tussen de prikken 1 en 2 verlengt, kan de hele vaderlandse vaccinstrategie in duigen vallen.

 

De besmettingscijfers vallen vandaag ook niet mee. Bij het RIVM werden tot 10 uur 6797 nieuwe gevallen gemeld. Dat is 82 meer dan gisteren. Ziekenhuizen en IC's stijgen. 31 Covid-patiënten overleden (11 meer dan gisteren). In Gorcum waren er vandaag 28 nieuwe besmettingen (15 meer dan gisteren). Het aantal besmettingen tot nu is onbekend. Het RIVM kan de aantallen niet meer bijhouden, door de toedieningsproblemen bij de huisartsen. Ik zeg het niet gauw, maar dit gaat steeds meer op een puinhoop lijken.

     In de VS staakt de federale overheid het vaccineren met het Janssen-vaccin, in afwachting van een onderzoek naar zes gevallen van de zeldzame vorm van trombose bij vrouwen tussen de 18 en 48 jaar. Zes op een aantal van 7 miljoen vaccinaties! Eén van de vrouwen overleed. De kans om ongevaccineerd aan Covid-19 te overlijden is aanzienlijk groter. Is dat voldoende? Hm. In elk geval stelt men zojuist 'de uitrol' van het Janssen-vaccin in Europa uit. Vanavond op de persconferentie horen we meer. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (225)

(bron: NRC)
(bron: NRC)

Woensdag 14-04-2021

Gisteren was het RIVM aanvankelijk niet in staat de dagelijkse update van het aantal vaccinaties (1e en 2e prikken) voor het Coronadashboard te leveren. Later bleek dat het verband hield met een forse correctie. Hoe zit dat? 'In de berekening is uitgegaan van een verspilling van 1%. Dit was 5%, maar uit een analyse van het RIVM is gebleken dat dit maar 1% is. Per 12 april is de verspilling met terugwerkende kracht aangepast', schrijft het instituut op het dashboard. Lees er hier meer over. In de tweede plaats werd AstraZeneca per 7 april niet meegenomen in de berekening, omdat door de prikpauze met dat vaccin voor mensen jonger dan 60 jaar onzeker is hoeveel prikken met dit vaccin worden gezet. Het gevolg van die correcties is niettemin dat het aantal vaccinaties in één klap van 3,2 miljoen naar 3,9 miljoen steeg. Het nieuwe daggemiddelde verdubbelde tot bijna 120.000 in plaats van minder dan 60.000. Lees ook hier en zie de grafiek hierboven. Nederland vaccineert nu opeens sneller dan veel buurlanden. We staan nu vlak onder de kopgroep. Er worden nu circa 750.000 mensen per dag geprikt. Velen vertrouwen het niet; de correctie kwam immers vlak voor de persconferentie van gisteren, zodat minister De Jonge kon pronken met bijna 4 miljoen vaccinaties. Op mijn beurt geloof ik dat soort simplistisch wantrouwen weer niet, maar het draagt voor veel mensen niet bij aan de geloofwaardigheid. Nalaten van dergelijke correcties is natuurlijk nog erger.

      In elk geval blijkt vanmorgen dat Hugo de Jonge niet bereid is om bij de Pfizer en Moderna-vaccins de periode te verlengen tussen de 1e en de 2e prik. Dat zou erg onverstanndig zijn geweest, zoals ik in de afgelopen dagen liet zien.

 

Hoewel de dag grijs aanvangt, blijft het droog en vanmiddag zelfs zonnig. Om ons heen worden steeds meer leeftijdgenoten gevaccineerd. Anna heeft nauwelijks last meer van haar linker bovenarm, waar de prik gezet werd. Ze gaat 's middags op de fiets naar Tessa om haar kleindochters te zien. Op afstand, uiteraard.

 

De coronacijfers van vandaag zijn lager dan het weekgemiddelde. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 5503 nieuwe coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 1265 minder dan gisteren. Bemoedigend, maar het reproductiegetal staat nog steeds maar vlak onder nul (0,97 per 29 maart). Ook de ziekenhuizen en de IC's zakken. 28 Covidpatiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 31. In Gorcum waren er 27 nieuwe besmettingen, evenveel als gisteren. Het (nieuwe) aantal vaccinaties tot nu toe beloopt 3.900.464 (berekend) c.q. 2.263.049 (gemeld). Het vaccinatietempo ligt nu op één prik per halve seconde. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (226)

Het Krimkanaal en de Krimbrug (afbeelding: NRC).
Het Krimkanaal en de Krimbrug (afbeelding: NRC).

Donderdag 15-04-2021

Rusland en Oekraïne hebben elkaar al sinds de illegale annexatie van schiereiland De Krim door Poetin in 2014 in de tang. Hoewel de militaire macht tussen de beide landen sterk verschilt, durfde Poetin al die jaren toch niet all-out te gaan. Het conflict is nogal uitzichtloos en voor alletwee landen zeer kostbaar. Oekraïne is gedwongen een grote en kostbare krijgsmacht in stand te houden en voor de Russen is De Krim een financiële molensteen om de nek. Maar dat leidde tot dusver niet tot onderhandelingen, althans niet zichtbaar. Sinds een week of twee vindt er een omvangrijke opbouw van Russische strijdkrachten plaats bij de oostgrens, waar de beide (door niemand erkende) volksrepubliekjes Donetsk en Loegansk van de Oekraïense separatisten ligen. De NAVO waarschuwt, maar de inzet van westelijke troepen bij de verdediging van Oekraïene is ondenkbaar.

     In de zomer van 2018 sloot Oekraïne de toevoer van water naar het schiereiland via het Krimkanaal. Dankzij irrigatiewater van dat kanaal was er omvangrijke landbouw mogelijk en was De Krim een belangrijke graanexporteur. Nu wordt het watertekort ieder jaar ernstiger en moet de regio zelfs graan importeren uit Rusland. Rusland heeft grote moeite het 2,5 miljoen inwoners tellende schiereiland te bevoorraden en te onderhouden. Mogelijk voert Poetin op dit moment de militaire druk op om zijn onderhandelingspositie te versterken. Dat hij nu wél verder zal willen gaan en daadwerkelijk een invasie voorbereidt, betwijfel ik. De Europese Unie en de NAVO hebben de machtspolitieke middelen om te reageren, niet door zelf troepen naar Oekraïne te sturen, maar bijvoorbeeld door te dreigen in zo'n geval de toegang tot de Russische enclave Kaliningrad te blokkeren. Het spijt me, maar Poetin begrijpt de taal van de macht en zal waarschijnlijk niet verder durven escaleren. Een gewapend conflict met het Westen kost de Russen teveel geld, en hij zal er genoegen mee nemen dat Oekraïne blijft fungeren als bufferstaat. Wie niet wenst op te treden tegen een supermacht, ook al is die lang niet zo machtig als China, zal door die macht worden beheerst.

 

Bij het opstaan overdadige zonneschijn. In de stralende ochtend loop ik naar de prikpost op de Robberstraat met een potje ochtendurine voor de jaarlijkse contrôle van mijn ouderdomsdiabetes. Het is tien over acht, het is uitermate stil, de prikzuster zit er in haar dooie eentje. We hebben uiteraard allebei een mondkapje op. Op de terugweg zie ik dat de meerkoeten, die onderop de ducdalf voor de sluisdeur nestelen, een jong hebben. Een piepklein balletje veren met een snoezig oranjebruin halsje. Als meerkoeten maar één jong hebben, schijnen ze nog een tweede leg te proberen.

 

Twintig jaar na 9/11 vertrekken de Amerikanen met de rest van de NAVO-eenheden uit Afghanistan. Onze mevrouw de minister Bijleveld denkt dat de missie geslaagd is. Ik denk het niet, die missie kón niet slagen. Nu er geen akkoord is met de Taliban zal het land opnieuw in chaos uiteenvallen en vooral een prooi worden van de moslimfundamentalisten. De 'Talibanisering' van de eigen overheid neemt nu al toe: er werden recent meer beperkingen aan vrouwen opgelegd, zoals (nota bene) een zangverbod. De Middeleeuwen keren terug, de stroom van wanhopige vluchtelingen zal toenemen. Ook dreiging van terrorisme is niet weg, want er zouden nog zo'n 200 tot 600 Al-Qaidastrijders in Afghanistan zitten. Een betere keus dan vertrekken was er overigens niet, de missie was uitzichtloos, het is de laatste driekwart eeuw geen enkele mogendheid gelukt om het land te apaiseren.

 

Eigenlijk heb ik er genoeg van om iedere dag over de coronapandemie te schrijven, hoewel die natuurlijk het nieuws bepaalt en ook ons leven. Soms duiken opvallende nieuwtjes op. Zoals dat Zweden met een tekort aan sperma kampt. Vanwege de coronacrisis komen spermadonors niet meer naar de klinieken.

     De coronacijfers van heden. Die zijn niet mis ten opzichte van gisteren! Opnieuw maken ze duidelijk dat je niet op één enkele dag aan kunt. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 8797 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 3317 meer dan gisteren. Daarmee stijgt het weekgemiddelde met 10 procent. De ziekenhuizen dalen wat, de IC's blijven vrijwel gelijk. 14 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er 28. In Gorcum waren er 19 nieuwe besmettingen (8 meer dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 4.137.027 (berekend) c.q. 2.395.212 (gemeld). De snelheid is duidelijk hoger; er werden vandaag 116.191 inentingen (1e prik) gedaan. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (227)

Onze wc-rol hangt (uiteraard) met de afscheurstrook voorlangs.
Onze wc-rol hangt (uiteraard) met de afscheurstrook voorlangs.

Vrijdag 16-04-2021

Weer een mooie, zonnige ochtend. Om een reden die ik niet ik ken is het een dag voor melige problemen. Balorigheid. Hier zijn er drie. Hoe hangt de toiletrol goed? Met het afscheurgedeelte voor- of achterlangs (tegen de muur)? Ik weet niet waarom het probleem opeens op de sociale media opduikt. Er staat zelfs een uitvoerig artikel over op de Engelse Wikipedia. Dat mist de essentie van het vraagstuk volledig. Iedereen kan bedenken dat het zo moet als bij ons: vóórlangs. De foto hierboven maakt het meteen duidelijk: alleen zó kun je een velletje papier goed scherp afscheuren langs de rand van de klep. De ene hand drukt de klep aan boven de rol, de andere hand scheurt het velletje af. Bij een omgekeerde rol, met het papier tegen de muur, gaat dat minder goed. Het klepje heeft dan geen enkele zin. Er zijn ook toiletrolhouders zonder klepje. Nooit begrepen.

     Een tweede probleem spookt op gezette tijden door mijn hoofd. Een taalprobleem. Het meervoud van tuinman is tuinlieden, zoals ook bijvoorbeeld brandweerman/brandweerlieden, zeeman/zeelieden, werkman/werklieden, enzovoorts. Zeelui en werklui mag ook. Maar bij politieman zeg je niet 'politielieden'. Precies! Je zegt politiemannen. Bij Onze Taal hebben ze er een pagina over. Het schijnt dat de uitgangen 'lieden' en 'lui' helaas aan het verdwijnen zijn. Zo gaat er wel vaker iets moois weg.

     Derde probleem. Hoe eet een dromedaris een cactusvijg (prickley pear) op die op de grond ligt? Dat staat hier op YouTube. De dag kan beginnen.

 

Het KNMI meldt op zijn website dat het ongewoon koude weer in de eerste helft van april een gebeurtenis is die (statistisch gesproken) tegenwoordig één keer in de zestig jaar voorkomt. Ruim een eeuw geleden kwam het veel vaker voor: één keer per twee of drie jaar. 'We hebben dus echt 19e eeuws weer gehad.' Vroeger was het dus normaal. Het kan te maken hebben met veranderingen in de patronen van de straalstroom, waarover ik enige malen schreef. Voor in de toekomst zijn er aanwijzingen voor vaker hoge druk boven de Britse eilanden met uitlopers boven Nederland.

 

Het is een rustige dag. Anna doet boodschappen en ik lees het kleine, krachtige boekje 'De Fundamenten' (de Bezige Bij, 2021) van auteur en acteur Ramsey Nasr. De ernst is terug. Aan de onderkant van de samenleving zit het verlies, de brandstof van het systeem: 'Uitbuiting, onderbetaling, dierenmishandeling, ongeletterdheid, vervuiling, ontbossing, plundering en vernietiging van de aarde vormen de motor van het vrijemarktprincipe'. Ons huidige maatschappelijk systeem kan alleen bestaan zolang er verliezers zijn. Het kan ook niet bestaan als iedereen ter wereld ons welvaartsniveau zou krijgen. Daar zijn minstens drie aardes voor nodig. Er is een helder moreel beginsel dat men zich aan dient te trekken, met name de adepten van het neoliberalisme: 'Geluk dat bestaat ten koste van anderen kan van alles zijn, maar geen geluk'. Indringend vond ik het beeld waarin de gemaltraiteerde aarde, de mishandelde dieren en de ongelukkige latere generaties naar ons kijken. Zij zien dat wij niets deden of te weinig. Hij citeert de slotregels van het gedicht 'Archaïscher Torso Apollos' van Rilke uit Die Neue Gedichte, 2e deel. Die slaan als een bliksem in:

 

(...) Denn da ist keine Stelle

die dich nicht sieht. Du mußt dein Leben ändern.

 

Hebben we nog moed voor de dagelijkse coronacijfers? Nee, even niet, maar het moet. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 8966 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 214 meer dan gisteren. Het reproductiegetal stijgt per 1 april weer naar 1.0. In de ziekenhuizen en de IC's neemt de bezetting toe. 12 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er nog 14. In Gorcum waren er 15 nieuwe besmettingen (4 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu bedraagt 4.253.146 (berekend) c.q. 2.460.952 (gemeld).

     Pfizer gaat vanaf eind april wekelijks tussen de 144.000 en 230.000 vaccins versneld leveren. Deze aantallen komen boven op de half miljoen vaccins per week die al op de planning stonden. Het Zuyderland Medisch Centrum in Zuid-Limburg is ten einde raad over het vaccinatiebeleid in Nederland, blijkt uit een open brief aan minister De Jonge. Hij moet vaart maken met massavaccinatie. In de brief vertelt het ziekenhuis dat die dag de eerste patiënt is opgenomen die het AstraZeneca-vaccin had geweigerd en corona had gekregen. 'We hoorden de enorme spijt in zijn stem en zagen de wanhoop in zijn ogen. Het virus had hem geveld en dit had wellicht niet gehoeven.' Ondanks de prikstop gaan ze zorgmedewerkers onder de 60 vaccineren met de vierhonderd AstraZeneca-vaccins die in de koeling liggen. Naar het begin van dit kwartaal

 

Gorinchem (228)

17 april 2021. Ons huis baadt in het vroege zonlicht. Het nest van de meerkoeten onderaan de ducdalf iets rechts van het midden is nu leeg.
17 april 2021. Ons huis baadt in het vroege zonlicht. Het nest van de meerkoeten onderaan de ducdalf iets rechts van het midden is nu leeg.

Zaterdag 17-04-2021

In het gulden licht van een zeer zonnige, frisse zaterdagochtend lopen we naar het huis van Barbara. Anna's oudste dochter is jarig. We zijn de enige bezoekers en zitten op afstand, hoewel moeder en dochter voor de foto even snel wat dichterbij schuiven (foto hier). Het is fijn om Barbara & Michel weer een keer te zien en jongste dochter Esri laat zich ook even kort zien. Op de terugweg gaan we even (apart) aan bij de groenteboer en de Spar in de Arkelstraat.

 

In de NRC staat een goed artikel over wat door velen het 'EU-fiasco' bij de aankoop van vaccins wordt genoemd. Wat ik al dacht: volkomen ten onrechte. Niet dat er helemaal geen fouten werden gemaakt, dat is onvermijdelijk, zeker bij een minder betrouwbare partij als AstraZeneca. Maar wat vermeden werd was dat alle 27 EU-landen zich als een meute hongerende varkens op de trog met schaarse vaccins stortten en een chaos creëerden, elkaar verdringend, vechtend met het recht van de sterkste en de prijzen alsmaar opdrijvend. Nu hebben alle lidstaten voldoende vaccins en uitzicht op nog meer.

 

Weer hoge besmettingscijfers, zij het wat minder dan gisteren. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 8336 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 610 minder dan gisteren. Het percentage positieve testuitslagen stijgt nog steeds. De ziekenhuizen zakken wat, de IC's stijgen. 31 Covid-patiënten gemeld. Gisteren waren dat er nog 12. In Gorcum hadden we 12 nieuwe besmettingen (3 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 4.364.511 (berekend) c.q. 2.526.423 (gemeld). De vaart zit er opeens in: iedere 0,4 seconden wordt er iemand ingeënt. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (229)

'Hello Voyager 1!' Foto d.d 15 april 2021 van ruimtesonde New Horizons. (foto: NASA)

Zondag 18-04-2021

New Horizons, de ruimtesonde die NASA in 2006 lanceerde, zorgt steeds weer voor adembenemende beelden. In 2015 passeerde hij de dwergplaneet Pluto (lees onder andere hier) en in 2015 de pindavormige planetoïde Arrokoth (toen nog Ultima Thule geheten) in de Kuipergordel. Sindsdien vliegt hij verder, het zonnestelsel uit en de interstellaire ruimte in. Vandaag bereikt hij een nieuwe mijlpaal. Hij is nu precies vijftig keer zo ver van de zon verwijderd als de aarde. Dat komt overeen met 7,5 miljard kilometer. Alleen de Pioneers 10 en 11 en de Voyagers 1 en 2 gingen hem voor. Als een soort eerbetoon liet men hem een opname maken van het hemelgebied, ver voor hem uit, waar de Voyager 1 zich van hem uit gezien bevindt (zie hierboven). De Voyager is er uiteraard niet op zichtbaar, want veel te klein, maar de foto maakt een enorme indruk op me. Het gevoel dat het hierom allemaal is begonnen.

     Natuurlijk wil de opkomende ruimtemacht China niet achterblijven. Over drie of vier jaar zal het land twee onbemande ruimtesondes lanceren, die koers zetten naar de sterren. Ze vliegen ieder een andere kant uit, tegenovergesteld aan elkaar. Net als de Amerikaanse Voyager-ruimtesondes veertig jaar geleden vliegen de Chinese toestellen eerst langs Jupiter of Saturnus, waar ze extra versneld worden door de zwaartekracht van de reuzenplaneet. Een van de twee moet in 2038 ook langs de verre planeet Neptunus vliegen. Die is pas één keer eerder van dichtbij onderzocht, in 1989 door Voyager 2.

 

Hoewel velen niet verwachten dat de Russen op oorlog uit zijn, zijn de tekenen verontrustend. Terwijl de spanning oploopt sluiten internationale waarnemers een Russisch offensief niet uit. Britse oorlogsschepen zullen in de komende maand naar de Zwarte Zee trekken, waar ook Rusland op dit moment vliegtuigen en schepen naartoe stuurt: 50 jagers en bommenwerpers en 15 marineschepenJoe Biden zou dat ook doen, maar besloot later als gebaar van goede wil toch geen schepen te sturen en wil ergens in Europa topoverleg met Poetin. Die antwoordde nog niet.

     Rusland sloot de Straat van Kertsj oostelijk van De Krim voor buitenlandse oorlogsbodems en houdt, zegt men, een militaire oefening 'als antwoord op groeiende NAVO-druk'. Liefst 80.000 man Russische troepen staan gereed om in actie te komen 'als de spanningen met het door de VS geleide NAVO-blok escaleren tot een totale oorlog'. Ook materiële steun door de NAVO aan het Oekraïense leger zullen ze beschouwen als een regelrechte dreiging, waarschuwt de Russische minister van Defensie Sergej Sjojgoe. Het lijkt erg gevaarlijk, maar nogmaals, veel commentatoren denken dat het bij dreigen blijft. Ze veronderstellen dat de Russen de Oekraïen willen dwingen tot het handhaven van een grote defensie-inspanning, die bijdraagt het land instabiel te houden. Ik weet het niet.

     Neemt de Russische asserviteit toe? Het land dreigt vandaag Tsjechië met 'harde vergeldingsmaatregelen'. De Tsjechen zetten achttien Russische diplomaten uit omdat er bewijs is voor de betrokkenheid van Russische inlichtingenofficieren bij een explosie in een Tsjechisch munitiedepot in 2014. Er kwamen twee mensen bij om. Volgens de Tsjechische politie waren twee Russen die bij de ontploffing uit 2014 waren betrokken, dezelfde geheim agenten die in 2018 probeerden de Russische dubbelspion Skripal in Salisbury te vergiftigen met novitsjok. Nu zullen de Tsjechen, die anders zo eurokritisch zijn, opeens blij zijn dat ze in de EU en de NAVO zitten.

     Sinds de crisis van tien, elf jaar geleden konden de Russen grote monetaire reserves opbouwen. Ook al lijdt het land nu dagelijks schade door de economische achteruitgang. Vanwege de coronacrisis zakte hun voornaamste bron van inkomsten, de verkoop van olie, in elkaar. Toch heeft het land voldoende gespaard om het een aantal jaren vol te houden en nieuwe sancties van het Westen uit te zitten. Anderzijds zou ik zeggen dat het echt tijd voor Europa is om de gasleiding Nordstream 2 plat te leggen, want dan moeten de Russen hun gas wel via Oekraïene aan Europa blijven leveren. Dat geeft Kiev een sterkere positie.

 

Vanmorgen hangt er dichte mist, die na tien uur opeens oplost. Volgt een zonnige dag met grote drukte van wandelaars over de sluis. Net als gisteren sluit men in Amsterdam het Vondelpark af. Verder niks te melden.

 

Terwijl er veel kritiek is op het FieldLabs testevenement in Breda (voor 10.000 bezoekers) naast het locale ziekenhuis - de petitie werd na een dag al bijna 200.00 keer getekend - en terwijl in Den Haag het zoveelste Catshuisberaad begint, staat de teller van de dagelijkse besmettingen opnieuw hoog. Ondanks het weekend. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 8600 nieuwe bevestigde coronabesmettingen gemeld. Dat zijn er 299 meer dan gisteren. De ziekenhuizen en IC's stijgen weer. 12 Covid-patiënten stierven. Gisteren waren dat er 31. In Gorcum hadden we 18 nieuwe besmettingen (6 meer dan gisteren). Het totaal aantal vaccinaties tot nu toe bedraagt 4.473.682 (berekend) c.q. 2.591.512 (gemeld). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (230)

De coronakaart van Nederland, week 11 - 18 april 2021.
De coronakaart van Nederland, week 11 - 18 april 2021.

Maandag 19-04-2021

Op Twitter vond ik deze coronakaart van Nederland van Jelmer Visser. Hij houdt hem wekelijks bij op basis van de RIVM-cijfers. In een oogopslag de actuele coronasituatie. Over de achterliggende weken is  op de kaarten zichtbaar hoe de pandemie zich over ons land beweegt. Brandhaarden en stille plekken, met name in het noorden. Aanvankelijk zag je de infecties aanwakkeren in Twente en de kop van Noord Holland; daar dooft het onderhand uit. Nu zie je hoe het virus oplaait in Brabant, Limburg, en de regio Rijnmond. Vooral in Breda willen ze het vuurtje verder opstoken met dat belachelijk dure Fieldlab-evenement, dat in wetenschappelijk opzicht ook nogal wankel is. Het aantal ondertekenaars van de protestpetitie loopt nog steeds hard op. Bij de afsluiting van deze blogpost om 16.00 uur is het aantal sinds gisteren bijna verdubbeld: 364.896.

     Hoewel de besmettingscijfers maar niet willen zakken bleek gisteren het kabinet bereid om op 28 april de terrassen open te gooien, onder strenge condities, dat is waar, maar je kunt voorspellen wat ervan komt als de buitentemperaturen gaan stijgen. De cijfers zijn deze week slechter dan medio februari. Het beleid is op dit moment onbegrijpelijk en ik ben blij dat ik morgenochtend mijn eerste vaccinatieprik krijg. Wie snapt het nog? Vooral binnen blijven, is en blijft voor onszelf het devies. Gorcum is op de kaart trouwens een eilandje, omringd door gemeentes met zeer hoge besmettingscijfers: Molenlanden, Dordrecht, Altena en West Betuwe.

     In Zwitserland is het ze ook in de bol geslagen. Ondanks een reproductiegetal vér boven één (1.14!) besluit de regering vandaag om een groot deel van de coronabeperkingen op te heffen. Het vaccinatieniveau is niet hoger dan in Nederland, maar de ziekenhuizen en de IC's zijn minder vol. Dat komt nog wel.

 

Wolken en zon vandaag, vanochtend ook een enkel buitje. Separaat boodschappen. Ik lees 'Ontwaak. Kom uit uw neoliberale sluimer' van de geograaf Ewald Engelen (Athenaeum, 2021), de partner van Marianne Thieme. Het is bedoeld als fundamentele kritiek op het neoliberalisme en die komt goed uit de verf, behalve het hoofdstuk over de structurele vooringenomenheid van de media, met name krant en TV. Dat vind ik niet erg geloofwaardig.

 

De cijfers zijn na een weekend altijd wat lager, maar nog hoog genoeg. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 7187 nieuwe coronabesmettingen gemeld, 1390 minder dan gisteren. In de ziekenhuizen en de IC's stijgen de bezettingscijfers. 22 Covid-patiënten overleden. Gisteren waren dat er nog 12. In Gorcum waren er 13 nieuwe besmettingen (5 minder dan gisteren). Het aantal vaccinaties bedraagt tot nu toe xxx (berekend) c.q. xxx (gemeld) (Cijfers nog niet bekend). Naar het begin van dit kwartaal