www.sailing-dulce.nl

Logboek 2021/4 Herfst en behandeling

Ansichtkaart van het rivieraanzicht van Gorcum, met de Lingesluis en de oliemolen De Eendracht. Foto waarschijnlijk van voor 1900. De molen werd in 1916 gesloopt voor het hout.
Ansichtkaart van het rivieraanzicht van Gorcum, met de Lingesluis en de oliemolen De Eendracht. Foto waarschijnlijk van voor 1900. De molen werd in 1916 gesloopt voor het hout.

Direct naar

het laatste

verslag

 

Herfst. Drie maanden lang zullen de dagen steeds korter worden. Onze Dulce ligt gedurende de winter voor de deur in de Lingehaven. Dit herfstkwartaal komt het erop aan. Iemand die ik ooit liefhad heeft een ongeneeslijke ziekte. Zelf moet ik zien of de behandeling van mijn teruggekeerde prostaattumor succes zal hebben. De kansen liggen gunstig. De tumor zit op exact dezelfde plaats als de primaire tumor en elders in mijn lichaam zijn geen uitzaaiingen gevonden. Een intensieve lokale bestraling kan in vier van de vijf gevallen de tumor doen verdwijnen.

Gorinchem (311)

Vrijdag 01-10-2021

Vroeg uit de veren vanochtend. De straatverlichting is nog aan en het is droog. Anna heeft een actieve dag. Ze stopt de vitrage van de serre in de wasmachine. Ik worstel al een paar dagen met het laatste boek van de Amerikaanse theoretisch fysicus Sean Carroll ('Something Deeply Hidden. Quantum Worlds and the Emergence of Spacetime' (2019, One World). Inderdaad blijft er iets cruciaals voor mij diep verborgen, ik word er wanhopig en somber van. Dat velden fundamenteler zijn dan deeltjes, dat gaat nog, maar het houdt niet over. Carroll is een overtuigd Everettian, een aanhanger van de Veel-werelden-interpretatie van de quantumfysica, die in 1957 werd voorgesteld door Hugh Everett. Helemaal mis gaat het bij de vacuümenergie, die in hoofdstuk 12 aan de orde komt en die in zekere zin ook de kosmologische constante van Einstein genoemd kan worden. Binnen die context is het absolute vacuüm - zeg bijvoorbeeld in een kubus met ribben van een centimeter lege ruimte in het heelal - niet leeg en het bevat ook niet nul energie. Er is een laagste energieniveau van het vacuüm, die vacuümenergie heet en die bijvoorbeeld de versnelde uitdijing van het universum, vastgesteld in 1998, aandrijft. Af en toe schreef ik erover, toen ik dacht er iets van te snappen, bijvoorbeeld twee jaar geleden hier. Maar dezer dagen gaat mijn lampje uit.

 

De context is die van de quantumveldentheorie. Die heeft er geen moeite mee dat op basis van de vacuümenergie er steeds deeltjes in en uit het bestaan springen, zoals onophoudelijk gebeurt in de absolute leegte van het heelal. Maar op een bepaalde manier bestaan deeltjes eigenlijk niet; velden zijn essentieel, deeltjes niet. Een deeltje is slechts vibratie in een quantumveld. De werkelijkheid bestaat uit quantumvelden. De vraag is al heel lang hoeveel de energie van het vacuüm bedraagt. De bepaling daarvan geeft problemen. De quantumbijdrage daaraan blijkt oneindig groot te moeten zijn. Dat kan natuurlijk niet, maar toch gebeurt het steeds in de quantumfysica. Als je in de berekeningen de bijdrage beperkt tot alleen die golflengten groter dan de Plancklengte, krijg je weliswaar een eindige waarde, maar die is liefst 10122 groter dan de waarde die met waarnemingen vastgesteld wordt. Die discrepantie, die tot op heden onoplosbaar blijkt, wordt het probleem van de kosmologische constante genoemd of, dramatischer, de vacuümkatastrofe. Om die op te lossen zou een quantumtheorie van de zwaartekracht nodig zijn. Die bestaat nog niet.

 

Het beeld van een onrustig, ziedend vacuüm waarin door quantumfluctuaties alsmaar deeltjes in en uit de werkelijkheid springen klopt volgens Carroll niet. In het absolute vacuüm fluctueert niks, zegt hij. Het is in de veel-werelden-benadering een stationaire, onveranderlijke quantumstaat, waar werkelijk helemaal niks gebeurt. Nergens zijn er echte of virtuele deeltjes te zien, hoewel het theoretisch wel mogelijk is, maar de kans erop is ongelooflijk klein. Er zijn, als ik het goed snap, wel quantumvelden aanwezig die verstrengeld zijn, met elkaar en met de rest van de kosmos. Als het mogelijk zou zijn om die quantumvelden binnen de lege vacuümkubus aan ruimte als het ware 'op te poken', is het mogelijk om de quantumstaat van het hele universum in letterlijk iedere mogelijke staat te brengen. Dat resultaat heet het Reeh Schiedler teorema, ook wel het Taj Mahal teorema genoemd naar het bekende tempelcomplex in India, omdat je in beginsel een experiment zou kunnen doen - zonder je kamer te verlaten - met bijvoorbeeld als uitkomst dat er opeens een kopie van de Taj Mahal op de maan staat. Je begrijpt dat ik al veel eerder afhaakte. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (312)

Zaterdag 02-10-2021

De update van de gemiddelde wereldtemperatuur, gemeten door satellieten in de lagere atmosfeer, laat over september +0,25 graden Celsius zien. In augustus was het nog +0,17 graden. De lineaire opwarmingstrend sinds 1979, het begin van de satellietmetingen, blijft +0,14 graden per decennium (_0,12 boven de oceanen en +0,18 boven de landmassa's). Er is in deze periode geen sprake van een El Niño of tegenhanger La Niña,die het weerpatroon diepgaand kunnen beïnvloeden. Kijk maar naar de piek van het extreme El Niño-jaar 1998. De huidige toestand noemt men ENSO-neutraal, waarbij ENSO staat voor El Niño/Southern Oscillation in de Pacific. De temperaturen van het wateroppervlak in de centrale en oostelijk-equatoriale gebieden in de Stille Oceaan zijn al maanden iets onder het gemiddelde. 'Given these conditions, the ocean-atmosphere system reflected ENSO-neutral, but is edging toward La Niña', zegt het Amerikaanse Climate Prediction Center. Men geeft voor de winter 2021/2022 een kans van 70 - 80 procent op een La Niña in de noordelijke hemisfeer.

 

Na de concessie van D66 aan de ChristenUnie kan de kabinetsformatie eindelijk beginnen. Over de aanpak van belangrijke onderwerpen als klimaat, stikstof en landbouw, het woningtekort, kansenongelijkheid in het onderwijs, de toeslagen en het functioneren van de overheid moeten na een impasse van zeven maanden overeenkomsten gesloten worden. Ik schat dat iedere burger met enig politiek benul het rijtje prioriteiten moeiteloos kan opsommen. De rente is laag en de economie draait alweer beter dan voor de coronapandemie; een regeringsprogramma moet dus geen probleem zijn. Een afgang voor de Haagse politiek als het nu niet lukt.

 

Het is een overwegend grijze dag maar het blijft droog. We halen ons bijbootje van het voordek af, tillen het op de 3e Waterkering en voeren het voor de winter met een steekkarretje af naar onze kelderberging. Iedere dag ruimen we iets op. Een gelukje: ik win 100 euro in de Staatsloterij. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (313)

GeoSatelliet opname van Cycloon Shaheen op zaterdag 2 oktober 2021. (Credit: RAMMB/CIRA/CSU)
GeoSatelliet opname van Cycloon Shaheen op zaterdag 2 oktober 2021. (Credit: RAMMB/CIRA/CSU)

Zondag 03-10-2021

We hebben hier een miezerdag. Onderwijl is in de Golf van Oman een orkaan met het equivalent van categorie 2 onderweg om Oman te treffen. De orkaan heet Shaheen en nooit eerder is een orkaan zo ver westelijk in het gebied van de Arabische Zee waargenomen. De landfall is waarschijnlijk noordwestelijk van de hoofdstad Muskat, bij de stad Sohar, een havenstad met 200.000 inwoners. Men verwacht zeer hoge golven op de kust, en regenstormen en overstromingen als het Al Hajar kustgebergte de cycloon omhoog dwingt. Er bestaat enige vrees dat de orkaan verder zal trekken over het recordwarme water van de Perzische Golf, waar grote stormen nog zeldzamer zijn.

 

In Gorcum werd gisteren een schreeuwarend gezien. Bij de Merwedebrug in het natuurgebied Avelingen en later in Werkendam. Nooit van een schreeuwarend gehoord. Het lijkt me een wanhopige vogel. Een dwaalgast.

 

Na een miezerige ochtend volgt een miezerige middag. Gisteravond keken we naar 70 jaar satire op televisie, vandaag naar 70 jaar literaire programma's. Leuk om veel van de fragmenten terug te zien. We krijgen wel de indruk dat men in die jaren op TV steeds sneller en gejaagder is gaan praten.

     In Amsterdam is een grote protestmars tegen het coronabeleid. Het schijnen er ca. 20.000 te zijn. Men loopt met leuzes als 'Wil je verder leven als mens of als QR-code?' en 'Weg met de priktatuur'. Voor het Paleis op de Dam staat nu een galg met de tekst 'Voor Hugo de Jonge'. Dat al die mensen nu allemaal op de Dam kunnen staan, is dankzij het feit dat verreweg de meeste Nederlanders zich wel hebben laten vaccineren, moppert hoogleraar Leo Lucassen op Twitter.

     Ondertussen lijkt de langzame, langgerekte daling van het aantal coronainfecties tot stilstand te zijn gekomen. In 99,9 procent van de gevallen gaat het om de deltavariant. Het reproductiegetal zit nog steeds een fractie onder 1. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (314)

In de wachtkamer van afdeling radiotherapie van het UMCU.
In de wachtkamer van afdeling radiotherapie van het UMCU.

Maandag 04-10-2021

Na de druilzondag is het vandaag droog met zonnige perioden. 's Middags is de intake op de afdeling radiotherapie van het UMCU. Ook daar krijg je, net als een paar weken eerder bij het Albert Schweitzer Ziekenhuis, een aparte parkeerplek. Mondkapjes hoeven niet. We lopen achter de dokter aan, een assistent-in-opleiding, een zeer jonge man. Zou haast je kleinzoon kunnen zijn. Dat doet je jezelf oud voelen. Het gesprek duurt ruim een uur, we krijgen heel wat informatie. Ik zal het niet samenvatten, alleen de hoofdpunten geven. Mijn recidief-prostaattumor groeit langzaam, heeft hij berekend op basis van de PSMA-scan in Dordrecht. De uitslag: 0,9 µg/L vindt hij gunstig. Uitgedrukt in de tijd waarin de waarde van mijn PSA verdubbelde, bedraagt die 28 maanden. Tweeëneeenhalf jaar. Een langzame groeier. De jonge dokter toont ons de felle oplichting op zijn scherm. Die zit namelijk voorin in mijn prostaat, althans in wat daar van over is na de bestraling bijna 12 jaar geleden. De recidief tumor zit relatief gunstig, ver van de plasbuis en de zaadblaasjes (vesiculae seminales) en dichtbij de endeldarm. We kijken de rest van de scan door: nergens anders zitten ophelderingen. Inderdaad, geen metastasen. De radiotherapeut vindt mijn gegevens en conditie gunstig en ook dat ik geen klachten heb.

     Dezer dagen krijg ik een MRI om de lokatie van de tumor preciezer vast te stellen. Tweede gunstig bericht: ik kom in aanmerking voor de inwendige bestraling, de HDR Salvage Brachytherapie met iridium. Dat is een grote opluchting voor me. Het gaat in beginsel in dagbehandeling. De wachtlijst is niet erg lang, begin november kan ik aan de beurt zijn. Nu het carcinoom niet snel groeit, is dat minder erg. Ik krijg vooraf een ruggenprik. Onder verdoving plaatsen ze, met contrôle door een echografie-sonde in de endeldarm, van buiten door het perineum 6 tot 12 buisjes in de tumor. Dan volgt een check met MRI. Daarna loopt het iridium via de buisjes naar binnen en moet ik een paar uren op de verpleegafdeling wachten tot ik weer kan plassen. Dat is alles. De dokter legt de bijwerkingen op korte en lange termijn uit: plas- en defaecatieklachten, bloed in plas en/of urine en erectieproblemen. Na jaren kunnen de bestraalde weefsels problemen gaan geven. Die zijn niet te voorspellen. Nou, dat zien we dan wel weer.

     Deze behandeling bestaat nog niet lang. Sinds 2019. De resultaten komen nog steeds binnen, dus een betrouwbare prognose is lastig. Na een maand zal de PSA al flink gezakt zijn en tot dusver is die in 97 procent van de gevallen na 2,5 jaar niet opnieuw gestegen.

 

Met lichte tred loop ik achter Anna aan naar buiten. Ik voel me - nogmaals - erg opgelucht. Er is een echte behandeling mogelijk! Op de ring rond Utrecht valt regen maar in mijn hart schijnt de zon. Dat we alle files door moeten, kan me even niet schelen. En vanavond bij het eten een glas wijn, ook al zijn het onze alkoholloze dagen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (315)

Onderzoekers maten de vereiste mechanische krachten om de binding te breken moleculen CO en FePr. De binding toont zich as een symmetrisck kruis in een AF-microscoop opnames, voor en na het breken van de binding. Credit: Pengcheng Chen et al.
Onderzoekers maten de vereiste mechanische krachten om de binding te breken moleculen CO en FePr. De binding toont zich as een symmetrisck kruis in een AF-microscoop opnames, voor en na het breken van de binding. Credit: Pengcheng Chen et al.

Dinsdag 05-10-2021

Van mijn jaren op de HBS, eind jaren 50 en de eerste helft van de jaren 60, herinner ik met liefde en genoegen de lessen scheikunde. Dat kwam mede door de enthousiaste docent, die vermocht je  mee te nemen in de stof. Bijvoorbeeld over de chemische binding tussen atomen. Atomen konden electronen delen in elkaars schil en zo zaten ze aan elkaar. Ik moest eraan denken door een artikel in Nature Communications van 24 september jl., waarin het verbreken van zulke verbindingen voor het eerst in alle duidelijkheid zichtbaar gemaakt werd met een AFM-microscoop (atoomkracht microscoop). Daarbij brengt men een micro-naaldje van slechts één atoom (koper, in dit geval) om steeds dichterbij de binding te komen tussen een molecule koolstofmonoxide (CO) en ijzerfthalocyanine (FePr), samen een CO-FePr complex. Om omgevingsinvloeden uit te schakelen vindt de procedure bij extreme koude plaats: 4 graden Kelvin. Toen het minuscule naaldje voorzichtig uiterst dicht boven het complex gebracht werd - op 30 picometer (0,000 000 000 001 meter) - begon de binding geleidelijk te vervagen om bij een afstand van 5 picometer helemaal te verdwijnen. Dat gebeurde zonder daadwerkelijk contact tussen het naaldje en het molecule. Fascinerend! Ik veronderstel dat het hier niet om electromagnetisme gaat. Voor de breuk was een kracht van 220 piconewton nodig, terwijl de kracht van de ijzer-koolstofbinding 150 piconewton was. Het gebeuren geeft inzicht in de krachten die spelen op atoomniveau. Quantumsimulaties kunnen het verschil tussen beide waardes mogelijk ophelderen. Is er een limiet aan microscopie? Hoeveel verder kun je nog gaan? Waarschijnlijk wel, misschien wel tot aan de Plancklengte, neem ik aan.

 

Onze minister van finaciën blijkt een kleine krabbelaar. Hij heeft niets strafbaars gedaan, zegt hij. Ach, wat geeft het? Belastingontduiking is al jaren kabinetsbeleid, aldus De Speld.

 

Een dinsdag met zon en regen. Zoals gevreesd veren de coronabesmettingen verder op. Het is tien dagen sinds de opheffing van de 1,5-meter afstandregel. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (316)

Het eerste klimaatmodel uit 1970 van Nobelprijswinnaar 2021 Syukuro Manabe  bleek bijzonder adequaat. Blauwe lijn voorspelling 1970 - 2000. Zwarte lijn: metingen.
Het eerste klimaatmodel uit 1970 van Nobelprijswinnaar 2021 Syukuro Manabe bleek bijzonder adequaat. Blauwe lijn voorspelling 1970 - 2000. Zwarte lijn: metingen.

Woensdag 06-10-2021

Een van de drie Nobelprijswinnaars voor de natuurkunde is de Japanse meteoroloog Syukuro Manabe. Al in 1970 (toen studeerde ik nog) publiceerde hij zijn eerste klimaatmodel. Dat voorspelde een wereldwijde opwarming van 0,57 graden Celsius tussen 1970 en 2000. Het bleek een adequate voorspelling, want het werd +0,54 graden. Zie hierboven. De trend die Manabe's model toonde, zet zich sinds de eeuwwisseling onveranderd door - en zal zich de rest van de eeuw door blijven zetten. Een terechte toekenning. Helaas luisterde de wereld niet. Overigens werd de juistheid van de meeste klimaatmodellen al eerder bewezen, zoals ik hier bijna twee jaar geleden meldde.

 

Ik ontwaak vanmorgen met de resten van een rare droom in mijn hoofd. Ik moest ergens een toespraak houden en had een en ander bedacht om te zeggen, maar gelukkig nam Femke Halsema het van me over. Femke? Hoe kom ik daarbij? Einde droom.

     Het regent veel deze ochtend en ook 's middags. Anna gaat erdoor; ze moet naar de mondhygiëniste. Gisteren belde het UMCU mijn afspraak voor het MRI-onderzoek door: volgende week maandag. Dat is nodig ter voorbereiding van de inwendige bestraling. Lekker snel. Van de bootverzekering ontvang ik het Statement of insurance 2021/2022. Het havenkantoor wil er een kopie van hebben.

 

Opnieuw stijgen de coronabesmettingen, zelfs nu er weer een storing is die onderreportage geeft. Sinds de afschaffing van de 1,5-meter maatregel lopen de besmettingen op. Het percentage aan tests dat positief is, steeg bovendien van 7,6 naar 8,1 procent. Het duidt erop dat het virus weer opleeft. De ziekenhuisopnames stegen deze week met liefst een kwart. De sterfte daalt overigens wel. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (317)

De handelsprijs van gas via het zogenoemde TTF-systeem (bron: Reuters/NOS)
De handelsprijs van gas via het zogenoemde TTF-systeem (bron: Reuters/NOS)

Donderdag 07-10-2021

Aandacht voor de energieprijzen. Sinds kort stijgen die sterk, met name die van aardgas. Consumenten schrikken zich rot, bericht de NOS. Het dreef de inflatie in september sterk op; in september tot 2,7 procent. Het hoogste niveau na anderhalf jaar. Van de ophoging van de CAO-lonen blijft zo weinig over. Sommige leveranciers van energie verhoogden hun prijzen met 60 procent. 'Ik schrok, ik heb een variabel tarief en mijn maandbedrag gaat omhoog van 116 euro naar 196 euro', zegt iemand. Dat is bijna duizend euro op jaarbasis. Er is een scala van oorzaken, zoals een relatief koude winter, lagere windsnelheden boven land, hogere vraag in Zuid-Azië, terughoudend gedrag bij de Russische leverancier Gazprom, lagere productieniveaus door de pandemie, paniek bij de groothandelaren en in ons geval het grotendeels wegvallen van de gasaanvoer uit Groningen. Ook de met veel tamtam opgezette gasrotonde Nederland werkt niet. Fabrieken verlagen of stoppen nu zelfs hun productie. De torenhoge energieprijzen zitten de opleving van de economie na de coronacrisis in de weg. Volgens de NRC komen huishoudens niet echt in de knel, omdat die laagcalorisch gas gebruiken dat goed op voorraad zou zijn, maar toch gaan de prijzen voor hen ook omhoog.

     Natuurlijk is er reden om eens na te gaan wat voor contract wij hebben. Variabele contracten voor (groen) gas en electra, zo blijkt. Onze energierekening over 2020 bedroeg EU 1475 voor 925 m3 gas en 3112 kWh electriciteit. Niet erg veel en dit jaar zitten we er flink onder, maar er komen nog koude maanden aan. Ons termijnbedrag is nu 118 euro per maand maar onze leverancier adviseert in een tool dat 'Vooruitkijker' heet een verhoging tot 188 euro. Zo! Zeventig euro in de maand erbij! Toch accepteer ik dat maar; niks vervelender dan straks in februari een hoop in één keer bijbetalen. De vraag blijft of we variabel moeten blijven doorgaan of een vast contract afsluiten. Dat weet ik nog niet. De prijsontwikkeling is onmogelijk te voorspellen. We moeten op een zachte winter hopen, want dan dalen die tarieven weer. 'Uiteindelijk valt alleen met een kristallen bol te zeggen wat de slimste keuze is', zeg iemand bij de NOS die er verstand van heeft. Een gok, derhalve. We zetten de thermostaat wat lager en wachten dus maar af.

 

Zijn de hogere energieprijzen eigenlijk wel goed? Dat weet ik ook niet. Olie en gas worden nog steeds zwaar gesubsideerd uit onze belastingcenten, met tientallen miljarden euro's. De energiebelasting zou bijvoorbeeld omlaag kunnen. De hoge prijzen zijn ook een sterke stimulans tot de hoogstnoodzakelijke energiebesparing bij industrie en huishoudens. Dat geldt niet voor iedereen. De koopkrachtplaatjes van Prinsjesdag kunnen de prullenbak in. In de Tweede Kamer is de veelgeplaagde Wopke H. verbaasd over 'hoe snel dit probleem heel groot is geworden. Een maand geleden was dit nauwelijks een thema. Ik verwacht dat het kabinet een ingreep zal moeten doen.' Daarbij denkt de politiek aan inkomenssteun via het verlagen van de energiebelasting of het verhogen van de algemene heffingskorting in de inkomstenbelasting  Dat draagt niet bij aan de oplossing. Bijna de helft van alle Nederlandse huishoudens woont in een slecht of matig geïsoleerd huis, doorgaans een huurhuis, zonder daar iets aan te kunnen doen. De laagbetaalden worden opnieuw slachtoffers. Ze hebben het geld voor isolatie niet en de huisbaas interesseert het niet. Maar inkomensteun is geld wegsmijten.We moeten stoppen met fossiele subsidies en het geld grootschalig en snel herinvesteren in drastische isolatie van woningen, plus huishoudens versneld van het gas afhelpen. Dat zou wel helpen. Dat zijn structurele oplossingen. Maar die zijn hachelijk, ze duren velen te lang en de politiek is doodsbenauwd voor gele hesjes. Het is dag 2 van de kabinetsformatie Remkes/Koolmees.

 

Vanmorgen is het grijs en wat nevelig na een heldere zonsopgang. Er staat geen wind meer als in de afgelopen dagen. Voor het eerst na bijna een jaar gaan we weer sporten. Het valt om de donder niet mee, maar we zetten door. Daarna tanken we het autootje vol - inderdaad voor EU 1,96 per liter. Duur, zeg! De huizenprijzen stegen in het afgelopen kwartaal met 19 procent. Er wordt al gesproken over een verbod op het bezit van tweede huizen en weren van beleggers van de woningmarkt. De abonnementprijzen van Netflix stijgen opeens met meer dan een kwart. Het is duidelijk, het leven wordt snel duurder, de lange periode van lage inflatie lijkt voorbij.

     's Middags schijnt de zon. Anna krabbelt vandaag op van een twee dagen durende migraine-aanval.

 

De Nobelprijs voor de literatuur gaat in 2021 naar de Tanzaniaanse schrijver Abdulrazak Gurnah. Nooit van gehoord, maar hij zou in de traditie staan van Conrad en Naipaul. Dat klinkt veelbelovend.

 

Het coronanieuws is terug. De besmettingen stijgen snel. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 2760 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 837 meer dan gisteren terwijl het aantal vaccinaties de 24 miljoen nadert. Zit de correctie van de storing van gisteren erin verwerkt? Ja, dat blijkt het geval. Ziekenhuizen en IC's stijgen vandaag niet en het aantal coronadoden blijft laag. Opmerkelijk: uit een grafiek van Yorick Bleijenberg op Twitter blijkt dat de opleving van de besmettingen zich vooral in de gemeenten van de Biblebelt voordoet. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (318)

Gisteravond laat was het al mistig.
Gisteravond laat was het al mistig.

Vrijdag 08-10-2021

Vannacht hangt er dichte mist over het land. Het KNMI kondigt code geel af. Op veel plaatsen blijft hij hangen tot laat in de ochtend. Er is helemaal geen wind (anders was er ook geen mist). Later verschijnen er in de media tal van bijzondere foto's van. Anna gaat boodschappen doen in de binnenstad en ik breng het autootje voor de APK en een winterbeurt naar de garage. Van het UMCU krijg ik een vragenlijst in de bus voor het MRI-onderzoek van komende maandag. Heeft u een pacemaker of granaatscherven en kogels in uw lichaam? Enzovoorts. Het is onderzoek met behulp van magnetisme; metalen voorwerpen zouden tijdens de scan uit je lichaam gerukt kunnen worden. Het klinkt vreemd maar met mijn lange prostaathistorie heb ik toch nog nooit een MRI gehad. Dit wordt de eerste keer.

     In de middag is het zeer zonnig en aangenaam. Anna krijgt bezoek van haar jeugdvriendin Jannie. Aan het eind van de middag haal ik het autootje op: kapotte dimlamp vervangen, spijker uit linkervoorband gehaald en storing uit lambdasensor (?) gehaald. Dat valt mee.

 

De ultraconservatieve PiS-regering in Polen speelt al jaren hoog spel met Europa. Het hooggrechtshof heeft nu uitgesproken dat een essentieel deel van het Europees recht niet boven de Poolse grondwet uitgaat. Die uitspraak is nog niet van kracht; de regering schijnt hem nog rechtsgeldig te moeten verklaren. Het is een bom onder de Europese rechtsorde, schrijft De Volkskrant. Terecht. De Polen schenden een kernprincipe van de EU: uitspraken van het Europees Hof in Luxemburg zijn voor alle lidstaten bindend. Ze gaan dus boven nationale rechtspraak uit. Anders zou de Unie als los zand aan elkaar hangen.

     De Unie kan deze vergaande uitspraak onmogelijk negeren, anders zouden andere landen kunnen volgen. Bijvoorbeeld het Hongarije van Orban. De Commissie kan de Polen financieel treffen door de 36 miljard euro uit het Coronaherstelplan niet over te maken. Waarschijnlijk houdt de PiS-regering daarom de rechtsgeldigverklaring nog achter de hand. Sluw en hoog spel! Volgens sommigen is dit erger dan Brexit. Verdere desintegratie dreigt Europa in een steeds vijandiger wereld onmachtig te maken. Hoewel de Polen zeer pro-Europees zijn lijkt het de meerderheid van de Poolse bevolking niet te deren; de aanhang van PiS schijnt te groeien.

 

Vandaag wordt de Nobelprijs voor de vrede toegekend aan twee journalisten: de Filippijnse Maria Ressa en de Rus Dmitri Moeratov. Dappere mensen die met gevaar voor eigen vrijheid en leven strijden tegen de talrijke leugens en nepnieuws in hun landen.

 

Hear, hear. Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) gaat voor maximaal vier weken in totaal driehonderd vluchtelingen opvangen in het voormalige belastingkantoor in Gorinchem, meldt AD Rivierenland. Ruim een jaar lang hebben de coalitiepartijen Democraten Gorinchem ('Minder politiek, meer Gorinchem') en Stadsbelang zich verzet vanwege een aantal schreeuwers in de buurt en een vermeende belofte, die nergens terug te vinden is. Lees er hier meer over. Maar velen schaamden zich dood in ons stadje en er komen verkiezingen aan. Dus zwichtte het gemeentebestuur tenslotte. Voor vier weken. Ach, hoe klein. Frequent heen-en-weer schuiven, die mensen. Dat bevordert de integratie.

 

Coronanieuws. Hoewel gisteren het aantal nieuwe besmettingen verhoogd was met die van de storing van woensdag, is het vandaag toch weer gestegen. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 2790 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 42 meer dan gisteren. Het reproductiegetal dd. 8 oktober is weer boven één: 1,02. Ziekenhuizen en IC's blijven nog gelijk. Het lijkt duidelijk: sinds het laten vallen van de 1,5-meter neemt de pandemie weer toe. Over een dag of tien zullen de ziekenhuizen ook gaan stijgen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (319)

Het buitenboordmotortje gaat naar de kelderberging. Links op de achtergrond ons huis.
Het buitenboordmotortje gaat naar de kelderberging. Links op de achtergrond ons huis.

Zaterdag 09-10-2021

Het is een prachtig herfstweekeinde. De zon staat in een wolkeloze hemel dankzij een groot hogedrukgebied boven West-Europa. Zodra de zon de dauw van het dek heeft verdampt, ga ik aan de slag. Als eerste haal ik het buitenboordmotortje van de hekstoel en breng het naar onze kelderberging. De grote Egyptische testikelfenders en het reddingsmateriaal gaan onderdeks. Daarna berg ik een 20-tal lijnen onder de zeilhuik (en een keukenzeiltje) op, een klus van een uur of vier. Buurman Olaf, zelf een zeiler, helpt een tijdje mee. Tenslotte haal ik de buiskap weg, vouw hem op en breng hem ook in de kelder. Heerlijk werk bij dit weer en het is bijna af. Anna haalt het beddengoed op. Nog resteren de schoten van genua en grootzeil. Morgen. De genua zelf moet er ook nog af, maar het grootzeil laat ik weer op de giek zitten, onder de huik. Ondertussen ligt de haven vol met passanten; ook alle boxen naast ons zijn bezet. Halverwege de middag komt er over het Eind een demonstratie tegen de QR-codes voorbij. Voornamelijk schoolkinderen met gele parapluutjes, zo te zien. 'Liefde, vrijheid, geen dictatuur!'. Ik dacht eerst dat het een vroege carnavalsoptocht was.

 

Er is op de sociale media veel boosheid over de stijging van de energieprijzen. Prijzen die overigens gisteren alweer fors daalden. Ondertussen zijn er in Nederland zo'n 550.000 huishoudens die de hogere energienota's amper kunnen betalen. Kleine prijsvechters onder de energieleveranciers hebben het moeilijk; zij hebben vaak kleinere buffers en kleinere marges. Failissementen dreigen. Dat is pech voor hun klanten, die dan hun in de zomer opgebouwde voorschotten kwijt zullen zijn en bij andere firma's veel hogere tarieven moeten betalen. Daarom heeft het geen zin voor klanten met een variabel contract om nu op vast over te gaan. Beter nu wachten en de winter doorzitten in de hoop dat die zacht zal zijn. Van het voorjaar zakken de tarieven sowieso. In het veelgeplaagde Libanon is het allemaal veel erger. Wie geen generator heeft, zit er het hele weekend zonder stroom.

 

Coronanieuws. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 2520 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 261 minder dan gisteren, maar wel boven het weekgemiddelde. Ziekenhuizen en IC's blijven gelijk. Uit de grafieken van Yorick Bleijenberg blijkt dat de besmettingen in alle leeftijdsgroepen stijgen en vooral in de Biblebelt. De burgemeester van Urk handhaaft niet eens op QR-codes in de horeca in zijn gemeente. Misschien kunnen alle wappies daar bij mekaar gaan wonen? Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (320)

Zondag 10-10-2021

Over de uitstoot van methaan in de atmosfeer gaat het niet vaak. Ten onrechte, het is een krachtiger broeikasgas dan CO2. Alleen blijft het niet zo lang in de atmosfeer aanwezig. CO2 blijft eeuwenlang hangen, maar methaan verdwijnt veel sneller: enige tientallen jaren. Zouden we de metaanuitstoot weten te stoppen, dan zou het in een mensenleven uit de atmosfeer weg zijn. Van nature is methaan afkomstig uit moerassen (toendra's!), veengebieden en tropische regenwouden. Ook bomen en planten stoten methaan uit. Een opmerkelijk bij-effect van het aanplanten van bossen om CO2 op te nemen, is de toename van de uitstoot van methaan. Maar de opname van CO2 in bossen is veel groter dan de methaanuitstoot. Sinds de landbouw in de wereld massale vormen aannam, draagt de mens enorm bij aan de uitstoot. De belangrijkste nieuwe bronnen zijn weliswaar de productie en het gebruik van fossiele brandstoffen (kolen, olie, gas), maar ook de rijstbouw, vuilstortplaatsen en afvalverwerking, en veeteelt. Bij de vertering van voedsel in de pens van een koe komt methaan vrij. Hoe meer veeteelt, hoe meer methaangas in de atmosfeer, schrijft het KNMI.

     In de aard-atmosfeer is er één molecule methaan aanwezig op 200 CO2-moleculen, maar methaan draagt sinds tweeëneenhalve eeuw maar liefst voor een kwart bij aan global warming. Het CH4-molecule belemmert de uitstraling van teruggekaatste warmte naar de ruimte veel beter dan CO2. Het reageert gemakkelijk met zuurstof en vormt daarbij (helaas) extra CO2.

     Op de aanstaande COP26-klimaatconferentie in Glasgow van 31 oktober tot en met 12 november streeft men naar een internationale afspraak, vergelijkbaar met Parijs 2015, om in 2030 de methaanuitstoot met 30 procent terug te brengen. Maar er zou meer moeten gebeuren. 'Raising that target to 50% could help us prevent 0.3°C of warming by the 2040s and 0.5°C by 2100, according to the IPCC. Given that the planet has already heated up 1.1°C, it would make a big difference to the world’s long-term warming forecast', schrijft Bloomberg. Het schijnt niet zo moeilijk of kostbaar te zijn om methaanlekkage in de kolen- en olieindustrie sterk te verminderen. Die dragen voor resp. 26% (olie) en 11% (steenkool) bij aan de uiystoot. Dat is vooral in China, Rusland en de VS Een groot deel - 31% - komt echter van landbouw (rijst!) en veeteelt.

     Wat betreft de rijstbouw zijn er nieuwe variëteiten ontwikkeld, die met minder water toe kunnen. Behalve methaan besparen ze ook dat andere hulpmiddel, het steeds schaarsere water. Het terugbrengen van de veeteelt is veel lastiger, zoals we in Nederland maar al te goed weten. Er zouden circa 1,4 miljard koeien in de wereld zijn. Men poogt intensief om additieven voor veevoer te ontwikkelen, waardoor er minder methaan ontstaat in de koeienmagen.

 

Vanochtend verdrijft de zon de mist al snel. Geleidelijk aan verdwijnen ook de passantenboten. Rustige zondag. Anna gaat 's middags op de fiets naar Tessa & Jeff en de kinderen.

 

De coronabesmettingen liggen weer hoog, ondanks het weekeinde. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 2288 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 214 minder dan gisteren, maar liggen opnieuw boven het gemiddelde.Er is een lichte stijging bij ziekenhuizen en IC's. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (321)

Maandag 11-10-2021

Vanmorgen naar UMCU voor het MRI-onderzoek van mijn prostaatregio. De dame achter de receptie van Radiotherapie 2 verwijst ons naar wachtkamer D. 'Gewoon de witte streep op de grond volgen'. Anna neemt een glas water mee, ik koffie. Dat was stom zoals nog zal blijken. We hoeven niet lang te wachten. Een laborante haalt me op. Horloge moet af, lange broek uit; ik krijg een pyamabroek ervoor in de plaats. De zuster zet een infuusnaald in mijn linkerarm voor de contrastvloeistof. Dan gaan we naar de ruimte met het toestel. Een bakbeest. Het gaat de eerste MRI in mijn leven worden. Ik krijg oordopjes in en een koptelefoon op mijn hoofd. Welke zender?, vraagt de laborante. Radio 4.

     Even later schuif ik de nauwe, lage tunnel in. De doorsnede is 70 centimeter. Ik lig als een soort knakworst in een hot dog. Of ik zo stil mogelijk wil blijven liggen? Van claustrofobie heb ik nooit last en nu ook niet. De scansessies duren steeds tussen een halve en vijf minuten en gaan gepaard met helse geluiden van metaal op metaal, alsof er met een hamer op ketels en blikken wordt geslagen. 'PÔH-PÔH-PÔH-', bijvoorbeeld. En onafgebroken PÈÈÈÈH, daarna PALPA-PALPA-PALPA-..., en Krrrrr.... en zo meer. Wat een rotgeluiden. Radio 4 hoor je alleen maar in de korte pauzes. Zonder de pauzes duurt het scannen 32 minuten. Tegen het eind voel ik geweldige aandrang. De koffie, wat stom. Uit een speakertje klinkt de stem van de laborante 'nu komt de laatste scan, vijf minuten met contrast'. Decennialang stond ik in de zorg aan de andere kant, bedenk ik, en  concentreer me op de werking van het toestel. Mijn lichaam is voorwerp van onderzoek. Kernspintomografie. Een sterk magneetveld zet alle protonen in mijn lichaam in de houding; hun spins gaan in dezelfde richting staan en de snelheid van terugspringen meet men met radiogolven. Dat is niet niet voor alle protonen gelijk en geeft het contrast tussen verschillende weefsels. Jazeker. Ik voel dat ik wat druppels urine aan mijn contrôle ontsnappen. Pfff... Het apparaat ratelt verder. In de jaren 90 kocht ik de eerste MRI voor het Beatrixziekenhuis. Vijfentwintig jaar geleden. Binnenkort komt het UMCU met een primeur: MRI-STAT, een toestel dat in 5 minuten kan scannen in plaats van ruim een halfuur. Daar heb ik nu niks aan. Niet aan die blaas denken! Had ik maar geen koffie gedronken. Weer een paar druppels, maar de lagere druk in mijn blaas helpt wel om het einde te halen. Tja, ik vertel het de laborante. Dat zien we wel vaker, stelt ze me gerust, en reikt me een washandje dat ik meeneem naar de omkleedruimte. waar een toilet is. Tegen enen zijn we weer in Gorcum terug. Vooruit! Op naar de volgende stap: het gesprek met de anethesist en de behandeling.

 

Na een wolkenrijk begin met soms regendruppels wordt de dag steeds zonniger. Langs de haven is de gemeente begonnen de bakken met vrijwel uitgebloeide geraniums te vervangen door die met winterviolen. Alle passantenboten zijn weg.

 

Corona. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 2275 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 484 minder dan gisteren. De besmettingscijfers lopen desondanks verder op. De afgelopen week zijn dagelijks gemiddeld 2.407 positieve testen per dag gemeld, 43 procent meer dan vorige week. Toen was het aantal meldingen wekenlang vrijwel stabiel. Het percentage positieve testen nam in een week tijd toe van 7,9 naar 9,7. In de ziekenhuizen neemt de bezetting toe. Er liggen nu 497 mensen met corona (gisteren: 479), van wie 138 op de IC (gisteren: 130). Wat is er aan de hand? Het Staphorst-effect? De lagere buitentemperaturen? Of het gevolg van het aflopen van de 1,5-meter maatregel? Of alledrie? Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (322)

De geraniumss gaan, de winterviolen.komen.
De geraniumss gaan, de winterviolen.komen.

Dinsdag 12-10-2021

Vannacht veel regen; ook vanochtend regent het soms flink terwijl we zien hoe de groendienst van de gemeente om ons huis de zomerse geraniumbakken vervangen voor de winterse violenbakken. Dat doen ze ieder jaar. Anna is na een hoofdpijnnacht niet in conditie, dus we gaan niet sporten. Ik ga eens kijken naar mijn dossier in het patiëntenportaal van het UMCU. Is het verslag van mijn MRI van gisteren er al? Dat blijkt het geval, maar ik word voor de beelden en het verslag verwezen naar het TWIIN. Dat is het online-systeem waarmee 'Zorgverleners kunnen veilig medische gegevens uitwisselen met elkaar én met patiënten'. Maar patiënten kunnen er nog niet in om hun eigen gegevens te bekijken. Dat zou via Sharelink moeten kunnen 'vanaf april 2021'. Er is wel een rubriek 'Veelgestelde vragen', waar ik de vraag 'Kan een patiënt rechtstreeks bij het onderzoek?' vind. Zonder antwoord. Geen enkele van de veelgestelde vragen heeft een antwoord. Het systeem is duidelijk nog in ontwikkeling. Ik stuur in het UMCU-portaal een verzoek (E-consult) aan mijn radiotherapeut om verslag en beelden aan me te mailen. De afdeling meldt automatisch terug dat ik binnen drie dagen bericht zal krijgen.

 

's Middags wisselen buien en zon elkaar af. We ontvangen in de bus een uitnodiging van onze huisarts voor de jaarlijkse griepvaccinatie. Komende zaterdag al. Natuurlijk laten we die zetten.Omdat de griepepidemie vorig jaar waarschijnlijk door de coronamaatregelen uitbleef, verwacht men dit jaar een ernstiger griepgolf.

 

Coronanieuws. 'De verwachte najaarsstijging van het coronavirus lijkt ingezet', concludeert het RIVM. Ook in de rioolmeting wordt meer corona aangetroffen en bij Infectieradar, (waar ik wekelijks aan mee doe) waar mensen invullen hoe ze zich voelen, worden meer mensen met coronaklachten gemeten. Sinds 10.00 uur gisteren kwamen er 2914 nieuwe besmettingen bij; dat is 539 meer dan gisteren. Het reproductiegetal steeg verder en is nu 1.12 (per 23 september). Ziekenhuizen en IC's stegen verder. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (323)

Gaslek in onze straat vanochtend. Meting in het riool. De straat is afgezet.
Gaslek in onze straat vanochtend. Meting in het riool. De straat is afgezet.

Woensdag 13-10-2021

Een grijze ochtend. Vlakbij bij buren in de straat zijn twee mannen bezig een gat te boren in de stoepplaat. De bewoners laten een hek van gietijzer plaatsen zoals veel huizen hier hebben. We horen ineens een zacht fluitend geluid dat van buiten komt. We kunnen het niet thuisbrengen, er is nergens iets te zien. Even later klinkt een sirene; een brandweerauto met zwaailicht stopt voor het gebouw van de sociëteit. Is er brand? De brandweermannen zetten met roodwitte linten de straat en onze voetgangersbrug af en bellen bij de huizen aan. De politie is er nu ook. Bewoners komen op straat staan. Ik ga ook maar eens kijken (in kamerjas) en dan wordt het snel duidelijk. Een gaslek. Inderdaad ruik je gas op straat. Nu is de herkomst van het zachte fluiten ook duidelijk: uitstromend gas. Een man loopt met een piepende gasdetector rond. Hij trekt ook de riooldeksels op straat open om te meten. Gas kan zich daar ophopen, zegt hij. Iedereen in dat stuk van het Eind moet thuis het gas en electra afsluiten en het huis verlaten. Ontploffingsgevaar! Een pakketbezorger geeft de pakjes voor die bewoners bij ons af, want wij mogen in huis blijven. De netwerkbeheerder Stedin zal zo komen, zegt een agent. Anna gaat snel douchen voor het niet meer kan. Na een halfuur arriveren twee busjes van de netwerkbeheerder. Ze beginnen de gasleiding op te graven. Om half elf brengt een oplegger een graafmachine die een geul graaft. Na elf uur mag het verkeer weer doorrijden. De mensen van Stedin hebben zich met hun materiaal en spades teruggetrokken aan de huizenkant bij het kennelijke lek. De werklui gaan verder met het plaatsen van het hek.

 

Ik ga het nieuws lezen. Het is zover: de poolse regering bekrachtigt het besluit van het constitutioneel hof dat Europees recht ondergeschikt is aan Pools recht. Het land heeft de facto de Europese rechtsorde verlaten. Een juridische Polexit. De escalatie is compleet; de EU kan dit onmogelijk over zijn kant laten gaan. De rechtsorde is een fundament van de Unie. De coronacrisis is nog niet eens voorbij of de volgende EU-crisis is een feit. De Unie overleefde sinds 2008 de kredietcrisis, de eurocrisis, de Oekraïnecrisis, de migrantencrisis, de Brexit en de coronacrisis en werd er sterker van. Dat moet opnieuw gebeuren, het kan niet anders, men moet vermijden in de ongewisse wereld van concurrerende machtsblokken een nulliteit te worden. Merkel was leidend bij het oplossen van al die crises. Ze is er nog nét. Van mij mag ze deze crisis ook even snel oplossen.

     Volgende week is er een EU-top. Mark Rutte zei gisteren in een kamerdebat dat hij daar zal oproepen geen geld uit het coronaherstelfonds naar Polen te sturen. Een grote kamermeerderheid steunt hem. 

     Ook in Polen zelf is de weerstand groot. Dit weekeinde gingen honderdduizenden uit protest de straat op. Het schijnt dat rechters in het land de uitspraak van het Hof moeten toepassen. De regionale rechtbank van de zuidelijke universiteitsstad Krakau kondigde gisteren al aan dit te zullen weigeren.

 

Geleidelijk klaart het weer wat op. Anna gaat 's middags op de fiets naar Tessa. Aan het eind van de middag gaan we op de borrel bij onze gezamenlijke vriendin Ria, die vlakbij op de wal woont in Bastion VII.

 

Coronanieuws. De besmettingen stijgen sneller dan verwacht. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 3746 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 843 meer dan gisteren en het hoogste aantal sinds 27 juli. De ziekenhuizen stijgen verder, de IC's blijven gelijk. Ongeveer 90 procent van de corona-opnames in het Erasmus MC betreft ongevaccineerden.

     Nu zijn er landelijk opeens ook meer coronadoden. Het gemiddelde lag van de week op 5 per dag, maar vandaag zijn het er 12. In de media spreekt men al van 'de herfstgolf'. Hoe hoog zal die zijn? Het OMT adviseerde gisteren om niet op korte termijn meer versoepelingen door te voeren. 'De prognoses van het RIVM schetsen een ongunstiger beeld voor de komende herfst- en wintermaanden dan eerder gemodelleerd.' OMT-lid Gommers zegt vandaag dat de IC's de geprognosticeerde piek van 400 bezette bedden in januari niet aan kunnen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (324)

Donderdag 14-10-2021

Orkanen zijn niet zeer zeldzaam in de Middellandse Zee. Er is zelfs een aparte naam voor: Medicane. Het orkaanseizoen boven de Middellandse Zee loopt van september tot en met januari. Gisteren ontwikkelde zich er een ten zuiden van de Italiaanse laars, die de naam Ballos kreeg. Op het Griekse vasteland zal hij de komende dagen wolkbreuken, harde wind, overstromingen en een scherpe daling van de temperatuur brengen. Krap een week geleden bracht een eerdere Medicane, genaamd Athena, al hevige overstromingen op het grote eiland Evia.

     Brengt de opwarming van de aarde meer orkanen voort in de Middellandse Zee? Ik schreef er eerder over: hier in 2017, driemaal (hier en hier en hier in 2018). In de oceanen is niet zozeer sprake van meer, maar van intensievere orkanen. Klimaatwetenschapper Raghu Murtugudde van de Universiteit van Maryland, vertelde een jaar geleden in het blad Down to Earth van het aantal cyclonische stormen in de Med in 1980s, 1990s en 2000s toenam, maar het laatste decennium ongeveer gelijk bleef. 'It is however apparent that a warm Mediterranean is experiencing more of these storms.' Hij legt een relatie met het momenteel zwakke La Niña-fenomeen, die me niet helemaal duidelijk is. De database op de Engelstalige Wikipedia geeft hetzelfde beeld: toename van 1950 tot 2010 van circa 1 per tien jaar tot 27 in het voorlaatste decennium. Tussen 2010 en 2020 waren er 4 en dit jaar zijn het er al 7.

 

In de miezerige ochtend rijden we naar Sportcity. Het afwerken van het Biocircuit gaat al beter dan vorige week. Daarna doen we boodschappen bij de Plus in de buurt. In de middag knapt het weer op. Barbara en Nikita komen op bezoek.

     In het UMCU-patiëntenportaal vind ik de uitslag van het MRI-onderzoek van afgelopen maandag. Die is bemoedigend en stemt overeen met de PET-CT-scan van eerder. De beelden heb ik (nog) niet.

'9 mm laesie met diffusierestrictie posteromediaal perifere zone links, overeenkomend met PET positieve recidief (beeld 7 serie 802).
Prominente lymfeklieren inguinaal beiderzijds en obturatorloge beiderzijds. Op CT inguinaal, deels verkalkt. Granulomateus? Geen pathologisch vergrote lymfeklieren. Geen ossale laesies in het scan volume.'

De doorsnede van de tumor is 9 mm. Formaat van een kleine knikker. Diffusierestrictie betreft de geringere verspreiding van het contrastmiddel op die plek, denk ik. Over die prominente, deels verkalkte lymfeklieren ben ik niet helemaal gerust. Nooit last van gehad. Zou mogelijk een verouderingsfenomeen zijn? In elk geval zijn de klieren kennelijk niet pathologisch vergroot en waren er in de gescande regio geen uitzaaiingen in de botten. Ik hoop dat de brachytherapie nu snel begint. Beide onderzoeken leveren nu de exactie locatie daarvoor, tot op de millimeter.

 

Corona. Het aantal besmettingen is nauwelijks lager. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 3662 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 70 minder dan gisteren. Ziekenhuizen en IC's stijgen wat verder. Het RIVM stelde vast dat drie van de vier opgenomen coronapatiënten niet gevaccineerd was.

     Er verschijnt een erg kritisch rapport van adviesgigant KPMG over de aanpak van de pandemie door ons kabinet. Daardoor stierven er meer mensen dan nodig was. De crux zou zitten in het sturen op basis van het aantal ziekenhuisopnames, en niet op basis van het aantal besmettingen. De opnames stijgen doorgaans tien tot veertien dagen na de besmettingen, waardoor de maatregelen steeds te laat waren. Daardoor zou Nederland het "beduidend minder goed" hebben gedaan dan bijvoorbeeld landen als Noorwegen, Denemarken en Finland. Ik ben benieuwd wat Rutte ervan zal zeggen. Toen Sylvana Simons een aantal maanden geleden exact hetzelfde zei in een motie, was de MP boos. 'Woorden kunnen kwetsen’, beet Rutte haar toen toe ‘En ik vind echt dat je niet alles kunt zeggen. (..) Beschaving en innerlijke censuur stellen ook grenzen aan wat je zegt.' Het pad van een politicus gaat niet over rozen. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (325)

Vrijdag 15-10-2021

Eén van de meest onherbergzame gebieden ter wereld is Ellesmere Island, het noordelijkste eiland van Canada. Het ligt even ten noordwesten van Groenland. Het eiland is bedekt met gletsjers en ijsvelden. Toch wonen er mensen; 168 volgens Wikipedia. Er zijn drie nederzettingen op het eiland: AlertEureka, en Grise Fiord. In mei 2020 opende zich twee weken lang een groot gat ter grootte van tweemaal de provincie Utrecht met open zeewater in het permanente ijs aan de noordkant, de Tuvaijuittuq geheten. Zie de afbeelding hierboven. Zo'n strook open water, een polynia (Russisch) was hier niet eerder gezien. Gisteren verscheen er een nieuwe studie in de Geophysical Research Letters, die het gat documenteerde. Het is een zoveelste voorbeeld van de ongekend snelle opwarming van het noordpoolgebied - de polaire amplificatie - want normaliter is het ijs hier vijf meter dik. Extreem harde winden duwden het ijs opzij. Uit het onderzoek bleek dat er ook al 1998 en 2004 polynia's gevormd waren, die door niemand opgemerkt waren. Het verlies van ijs zal door een geringere albedo hier een terugkoppelingslus veroorzaken - een feedback loop - waardoor de ijssmelt gaat toenemen. Overigens zal volgens de wetenschappers de leefbaarheid van het gebied, een godverlaten ijswoestijn, door de polynia's aanvankelijk toenemen. In het open water is meer fotosynthese mogelijk, dus meer plankton. Het ecosysteem krijgt op de korte termijn een eco-boost, maar op langer termijn bedreigt het verdwijnen van zeeijs het bestaan van walrussen en zeevogels.

 

In Frankrijk deed de rechter gisteren een uitspraak die vergelijkbaar is met het Urgenda-vonnis van 2015 in Nederland. Hij verplichtte de Franse staat alle klimaatschade te compenseren, die is ontstaan door het niet halen van klimaatdoelen. De zaak was aangespannen door onder meer Oxfam Novib, Greenpeace, en de Franse oud-minister van ecologie Nicolas Hulot. De regering moet meer doen om de uitstoot van broeikasgassen omlaag te brengen en moet de ecologische schade herstellen die het teveel aan uitstoot tussen 2015 en 2018 heeft veroorzaakt. Dat is 15 miljoen ton CO2. Eén kolencentrale stoot 3 tot 4 miljoen CO2 uit. Het moet snel gebeuren, vóór 31 december 2022. Een overwinning, maar de staat zal wel beroep instellen.

 

Velen ergeren zich aan de horeca in Nederland. Het is nooit goed. Tom-Jan Meeus, parlementair verslaggever van de NRC, twittert: 'De horeca: volop coronasteun ontvangen, eindeloos gelobbyd tegen de coronamaatregelen, maar nu is een derde vd zaken niet bereid de coronapas te controleren - gevolg: langer coronamaatregelen'.

 

Vanochtend een miezerochtend, vanmiddag redelijk zonnig. Ik lees een boekje over de dood van dichter Hendrik Marsman, 'De laatste levensmaanden van H. Marsman', geschreven door Niels Bokhove en Arne Zuidhoek (De Utrechtse Boekhoudpers, 2021). Niels ken ik nog uit mijn eerste studiejaren in het Utrecht van de jaren 60. Marsman leefde bij het uitbreken van de oorlog met zijn vrouw Rien in Frankrijk. Ze probeerden via Bordeaux met een boot naar Engeland te ontkomen. Het vrachtscheepje Berenice voer in konvooi op weg naar Falmouth op 21 juni 1940 even ten zuidwesten van Belle Île waarschijnlijk op een mijn en zonk in drie minuten. Marsman kwam om, zijn lichaam werd nooit gevonden. Een koffer met manuscripten ook niet. Zijn vrouw Rien werd met zeven andere opvarenden gered door een ander schip van het konvooi en bereikte Engeland.

 

De coronabesmettingen stijgen verder. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 3736 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 85 meer dan gisteren. De ziekenhuizen stijgen iets, de IC's niet. Het reproductiegetal steeg weer en is nu 1.26 (per 27 september). Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (326)

Zaterdag 16-10-2021

Wolkenvelden in de ochtend, zon in de middag. We rijden naar oost. In een schoolgebouw prikken de medewerkers van onze huisartsenpraktijk bij ons de griepprik en bij Anna ook de pneumococcenvaccinatie. Die kreeg ik vorig jaar. In de haven liggen net als vorig weekeind behoorlijk wat passantenboten. Velen rekken het vaarseizoen, maar wij gaan aan de slag om Dulce verder af te tuigen. We laten de grote genua zakken en slepen hem van boord en de 3e Waterkering op. Daar is ruimte om hem op te vouwen tot een handzaam pakket (zie hierboven en hier), vastgebonden met de schoten. Met een steekkarretje vervoeren we hem over de sluis naar huis, waar we hem in de kelder opbergen.

     Volgt een zonnige middag. We krijgen bezoek van Anna's beide dochters en de meisjes van Tessa. Ze kennen heel wat mensen in hun omgeving die, hoewel gevaccineerd, toch Covid-19 kregen. Ook landelijk blijven de besmettingen toenemen. Bij het RIVM zijn tot 10.00 uur vanmorgen 3737 nieuwe positieve tests gemeld. Dat zijn er 19 meer dan gisteren. 'Is dit het begin van golf nummer vier?', vraagt De Volkskrant zich af en spreekt van 'een tobberige brief van het OMT'. Het groeitempo van de besmettingen is nu even hoog als een jaar geleden, maar dan een week of twee later. Maar 'in het land der gevaccineerden betekent meer besmettingen vooral: meer mensen die zich een paar daagjes grieperig voelen, in plaats van uitpuilende ziekenhuizen', zegt hoogleraar epidemiologie Frits Rosendaal (LUMC). Is het virus op weg naar een gewone, jaarlijkse  seizoengriep? Of het nu al zo uitpakt, weet niemand. 'We weten nog niet zo goed waar we nu precies naar kijken’, zegt RIVM-modelleur Wallinga. De grootste onzekerheid zit voor het instituut bij de vaccinweigeraars. Zij maken het voorspellen moeilijk. In elk geval stijgen ziekenhuizen en IC's minder snel dan vorig jaar, maar weinigen in de zorg zijn er gerust op. Inderdaad: 'Nog veel is onzeker', zeggen Van Dissel en Wallinga elders in een interview met de NOS, 'maar de zorg kan zich maar beter voorbereiden.'

 

Vandaag lanceerde NASA op Cape Canaveral de ruimtesonde Lucy die minstens acht planetoïden gaat bezoeken in het gebied tussen de planeten Mars en Jupiter. Belangrijkste doel zijn in de jaren 2027 en 2028 de vier Trojanen  Eurybates (met een eigen maantje), Polymele, Leucus en Orus. Kleine hemellichamen die op Jupiter vooruit lopen in zijn baan om de zon. daarna zal de sonde terugzwiepen om de aarde en snelheid winnen om in 2033 een bezoek te brengen aan twee 'achteroplopers' in de baan van Jupiter: Patroclus en Menoetius, die om elkaar heen wervelen. Een binair systeem. Mogelijk krijgt Lucy in de jaren daarna nog andere missies. Het is de eerste keer dat al deze asteroïden worden onderzocht. NASA wil uitzoeken waar ze van gemaakt zijn, omdat dat iets kan vertellen over de stofwolk waaruit de zon, de aarde en andere planeten zijn ontstaan. Het ruimteonderzoek blijft doorgaan ook als ik er niet meer ben. Naar het begin van dit kwartaal