www.sailing-dulce.nl

Logboek 2022/3 Zeeland en oorlog

Direct naar

het laatste

verslag

 

De brute invasie van Oekraïne door de troepen van Poetin is nu ruim vier maanden aan de gang. De Russische dictator heeft een enorme draai aan het wiel van de geschiedenis gegeven. De drie decennia sinds het eind van de Koude Oorlog moeten vanaf nu als het zoveelste interbellum in Europa worden beschouwd, getermineerd door een Tweede Koude Oorlog. Hoewel het Russische doel om in een snelle oorlog over Oekraïne heen te lopen niet gehaald werd, poogt Poetin nu om het land op de knieën te krijgen door een uitputtingsslag. Hoelang zal het westen Zelensky c.s. blijven steunen? Ondertussen hopen de crises zich op: het klimaat, de stikstofneerslag, de vluchtelingen, de woningnood, de energieprijzen, de inflatie, vul maar aan.

     Onder al die verergerende omstandigheden houden we vakantie in Zeeland en (hopelijk) langs de Belgische kust. Soms bekruipt je het gevoel dat dit mogelijk onze laatste normale vakantie zal zijn. Als de crises zich intensiveren en de economie daadwerkelijk in een zware depressie raakt en werkloosheid en geldontwaarding toeslaan, dan kan ons leven er over een jaar wel eens heel anders uitzien.

     Zullen we dit zomerseizoen nog hittegolven krijgen? De kans daarop is significant toegenomen, aldus het KNMI. We doorstonden er al er al eerder een, twee jaar geleden toen we met de boot in Vlissingen lagen.

Middelburg (22.02)

Lunch met Lourens & Joke bij Brasserie 1600 in Middelburg.
Lunch met Lourens & Joke bij Brasserie 1600 in Middelburg.

Zaterdag 02-07-2022

De dag vangt aan met een wolkenloze blauwe hemel, maar heel erg warm wordt het niet. Typisch een dag voor kleine klusjes, waarbij onze walstroom uitvalt om redenen die we niet vermogen te doorgronden. Ik loop alles na, de eigen hoofdschakelaar, de zekeringen in de verschillende groepen van de walstroomaansluiting en de hoofdkast. Alles in orde. Na een klein halfuur werkt alles gewoon weer. Het raadselachtig karakter van elektriciteit.

     In de loop van de ochtend arriveert onze Gorcumse buurman Lourens. Zijn Joke is door naar Vlissingen om er een repetitie bij te wonen voor een uitvoering van het requiem Van Verdi, waarin haar broer meezingt in het koor. Na haar komst om halftwee gaan we met zijn vieren gezellig lunchen in de binnenstad bij Brasserie 1600 op het terras. Ze verlaten ons weer omstreeks vier uur. Er zijn ondertussen veel stapelwolken verschenen, ook grote, de wind waait uit het oosten en het is toch wat broeierig geworden, maar tot regen of onweer komt het niet. Dat is alles voor vandaag, wat ons betreft. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.03)

Middelburg (22.03)

Zondag 03-07-2022

De update voor de maand juni 2022 van de gemiddelde temperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, bedroeg slechts +0,06 graden ten opzichte van het 30-jarig gemiddelde over 1991 - 2020. Weinig, nog steeds ten gevolge van het alsmaar voortduren van de La Niña in de Stille Oceaan. Voor de lineaire opwarmingstrend heeft het geen gevolgen. Die blijft +0,13 graden per decennium (+0,11 graden voor de oceanen en +0,18 voor de landmasa's). Sceptici zullen zonder twijfel zeggen dat er sinds 2015 geen opwarming meer is. Ze zullen spreken van een nieuwe hiatus, zoals ze ook rond 1998 deden. Daarna stegen de wereldtemperaturen gewoon weer verder en het zal dit keer ook zo gaan, want het koelend effect van een La Niña houdt op zodra dat periodieke weerverschijnsel stopt.

     De klimaatrampen vermenigvuldigen zich ondertussen. In de Australische stad Sidney moesten duizenden inwoners geëvacueerd worden vanwege dreigende overstromingen ten gevolge van langdurige hoosbuien. De autoriteiten zeggen dat het deze maand net zo erg kan worden als in maart van dit jaar, toen het oosten van Australië geraakt werd door de 'ergste watersnood uit de geschiedenis', zoals toenmalig premier Morrison het destijds noemde. Tientallen mensen kwamen om het leven en duizenden huizen raakten toen onherstelbaar beschadigd door de overstromingen.

     Als gevolg van de zware hittegolven in de achterliggende maanden zijn hele stadswijken van de Indiase hoofdstad Delhi nu verstoken van drinkwater. De rivier Yamuna, de voornaamste bron van Delhi's water, staat nu op veel plekken in de stad droog.

     Het KNMI meldt dat afgelopen juni bij ons bijna een graad warmer was dan het langjarig gemiddelde. Van de eerste 6 maanden van 2022 was alleen april koeler dan gemiddeld: januari +1,7°; februari +1,9°; maart +0,8°; april -0,6°; mei +0,6° en  juni +0,9°.

 

De historicus Timothy Snyder (onder meer 'The Road to Unfreedom', 2018) zet in een twitterdraad uiteen dat Poetin een bewuste hongerstrategie toepast, met de bedoeling om een wereldwijde hongersnood te veroorzaken, met name in Afrika. De enorme stroom vluchtelingen die er het gevolg van is, zal Europa destabiliseren en gevoelig maken de sancties op te heffen. Dat kan zich al in de komende herfst en winter afspelen. Ondertussen kan hij in het verzwakkende Oekraïne de Donbas in zijn geheel veroveren en zich vervolgens concentreren op de regio rond Odessa. Daarmee realiseert hij de groot-Russische droom van Novorossiya, de aansluiting met Transnistrië en de reductie van Oekraïne tot een machteloze, landlocked vazalstaat. Ik voorspelde dat ook diverse keren, zelfs al voor deze oorlog.

     De Russen verklaren dat ze vandaag de stad Lysytsjansk hebben ingenomen. Daarmee zouden ze de volledige regio Loegansk in handen hebben. Oekraïne ontkent overigens. De Russen vallen nu met raketaanvallen de Oost-Oekraïense stad Slovjansk aan, die 75 kilometer verderop ligt. Er zijn zes doden en een onbekend aantal gewonden gevallen. Op zijn beurt voerde Oekraïne luchtaanvallen uit op een Russische basis in de zuidoostelijke stad Melitopol, die onder controle staat van de Russen. Verder kwamen door explosies in de Russische stad Belgorod, niet ver van de grens met Oekraïne, minstens drie inwoners om het leven.

     Verzet in Rusland zélf, dat is belangrijk, al is het nog zwak. Demonstreren is vrijwel onmogelijk; het leidt tot hoge straffen. Maar sabotage kan wel. Uit door de NOS geverifieerde beelden blijkt dat de afgelopen maanden bij meer dan vijftien wervingsbureaus van het Russische leger brand is gesticht. Het zou het werk zijn van radicaal-linkse groepen in de Russische samenleving. Maar niet alleen. Het gewelddadig verzet zou vooral uit het armere, lager opgeleide deel van de bevolking komen, het segment waar ook een groot deel van de gerekruteerde militairen toe behoort. De activisten zien dat veel van die mannen sneuvelen in Oekraïne. Helden zijn het, zeker, maar nog veel te weinig. Helaas.

 

Boze boeren en de staat bereiden zich voort op de acties van morgen. De boeren hebben gezegd dat ze het hele land willen verlammen en spreken van 'een megaprotest'. De Koninklijke Marechaussee heeft eenheden en materieel paraat om in te kunnen grijpen als boeren luchthavens willen blokkeren. Defensie heeft vrachtwagens klaar staan om in beslag genomen trekkers af te voeren.

     Het hele idee van de politiek van 'een bemiddelaar' slaat natuurlijk nergens op. De radicale boeren zelf noemen de keuze van Remkes 'een onzinnige keuze'. De stikstofdoelen zijn in een democratisch proces vastgesteld (en komen 40 jaar te laat): in 2030 moet de stikstofbelasting in 74 procent van de Nederlandse natuurgebieden tot onder de kritische grenswaarde zijn gedaald. Daar valt niets meer aan te veranderen, want anders volgen er nieuwe rechtszaken. De benoeming van Remkes in die rol is een gotspe. Hij stelde nota bene al in 2020 in een helder rapport vast dat de stikstofmaatregelen onontkoombaar zijn. Wat moet hij nog 'bemiddelen'Rutte zei zelf al: 'dat we er met elkaar eerlijk over zijn dat de snelheid en doelstellingen niet ter discussie staan', maar verantwoordelijkheid nemen is niet zijn sterkste punt, zegt De Volkskrant. Men zegt het al jaren: ons land heeft een manager, geen leider.

 

We hebben een rustige zondag in Middelburg, met zon, wolken en een ongedurige wind uit het zuidwesten. Vandaag is Bas jarig. Hij wordt 32 jaar. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.04)

Ook in Middelburg staat er poëzie op de muren, onder meer uit de
Ook in Middelburg staat er poëzie op de muren, onder meer uit de 'Osterspaziergang' uit Goethe's Faust.

Maandag 04-07-2022

De maandag waarop de boeren het hele land zouden 'platleggen'. Als het me 's ochtends vroeg niet lukt om contact met internet te maken, denk ik eerst dat ze erin zijn geslaagd om het hele internet uit te schakelen. Maar na enig zoeken en nadenken kom ik erachter dat de bundel van mijn mobiele WiFi-router op is. Gelukkig kun je wel een aanvulling kopen. Het werkt weer. Het is een fraaie zomerdag. In het nieuws: boeren blokkeren in vele plaatsen in het land snelwegen, bruggen en tientallen distributiecentra van supermarkten. Blokkeerboeren. Er zijn ook blokkeervissers, die de havens van o.a. Harlingen, Lauwersoog, Den Helder en IJmuiden blokkeren. Ook hier vlakbij, in Vlissingen, blokkeren ze de buitenhaven zodat de veerboten over de Westerschelde niet kunnen uitvaren. Het valt echter deels wel mee; heel veel mensen hebben de auto vandaag laten staan, maar de supermarkten zeggen dat langerdurende acties volstrekt onacceptabel zijn.

     De boeren zeggen dat ze terecht de centra blokkeren, omdat ze zulke slechte prijzen voor hun producten krijgen. Het CBL (supermarkten) weerspreekt dat: '80 procent van wat boeren in Nederland maken wordt geëxporteerd. Dat is een prima business. Voor de 20 procent die in Nederland blijft maken bijna alle supermarkten hele goede afspraken met boeren en tuinders die direct aan hen leveren. En daar worden afspraken gemaakt over duurzaamheid, dierenwelzijn en gezondheid. Als dat tot meer kosten leidt, wordt dat ook vergoed'. Trouwens, ik begrijp die trekkerterreur niet, want als de boeren zouden stoppen met leveren van vlees, groente en fruit, dan leggen ze de distributie toch ook stil? Of kost ze dat omzet? Of...leveren ze helemaal niet zoveel als ze zeggen?

 

Vanochtend door de binnenstad naar de AH, waar we geen tekorten constateren. Er ligt ook een boek dat ik gisteren bestelde. Op zondag dus, maar het is er nu al. Een boek van een broer van mijn oom Klaas: ''De verheldering van de werkelijkheid', van Gerben J. Stavenga (Het Zuiden, 2011). Ik kende hem en zijn boek niet, maar Klaas vertelde me erover toen hij laatst bij ons in Zierikzee was. Ik moet zeggen dat Gerben bij de kennis van de werkelijkheid de koe bij de horens vat! Het zou een notoir moeilijk boek zijn, dus ik lees eerst maar eens een 40-tal bladzijden snel door om te zien of ik het zou kunnen snappen. Dat valt wel mee, ik zal het de komende tijd langzaam en zorgvuldig lezen. Volgens hem is er een systeemtheoretisch antwoord mogelijk op de ultieme waarom-vragen. Hm, we zullen zien.

 

Vandaag overlijdt de dichter Remco Campert. Hij werd 92. Ik herinner me dat ik hem las in mijn jaren in Breda op de HBS, in de eerste helft van de jaren 60. Zijn roman 'Het leven is vurrukkulluk' uit 1961 stond op mijn eindexamenlijst. Natuurlijk herinner ik me ook zijn vrijmoedige gedichten van na de Bevrijding, 'het water was whiskey geworden', terwijl hij als knaap 'een vers schreef over de zilverwitheid van een berkestam'. Ik weet ze nog uit het hoofd:

 

Alles zoop en naaide,
heel Europa was een groot matras
en de hemel het plafond
van een derderangshotel.

 

Zo?, dacht ik, daar heb ik tot op heden niks van gemerkt. Wat heb ik gemist en is het nu alweer voorbij?

Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.05)

Dulce (cirkel) aan de Maïsbaai in de Buitenhaven van Middelburg.
Dulce (cirkel) aan de Maïsbaai in de Buitenhaven van Middelburg.

Dinsdag 05-07-2022

Zonnig en winderig - met een frisse westenwind - is deze dag. We houden ervan om door de oude binnenstad te slenteren, op een terras te zitten en tenslotte naar de fameuze boekhandel De Drvkkerij op de Markt te gaan. We waren alle keren wanneer we hier lagen in deze veelzijdige totaalboekhandel met een grote collectie boeken, CD's en een lunchroom. Toch beperk ik de schade tot een recent boekje van de Leidse China-kenner Henk Schulte Nordholt (zoon van de dichter) 'Is China nog te stoppen?' (Querido, 2021). Nee, dus. Het werd geschreven voor de invasie van Poetin in Oekraïne.

 

Supermarktkoepel CBL schat dat de schade als gevolg van de boerenblokkades al is opgelopen tot tientallen miljoenen euro's. Het aantal blokkades van distributiecentra is teruggelopen, maar 'het zijn er nog veel te veel'. Ook supermarktketen Coop verwacht een miljoenenschade te lijden door de boerenblokkades. Steeds meer blokkades worden door de boeren zelf opgeheven en enkele worden opgeruimd, soms met traangas (Heerenveen), waarbij bekeuringen worden uitgeschreven, maar in de meeste gevallen doet de politie niets. In Stroe hebben de boeren gisteren een Natura2000-gebied vernield. Platgefreesd en daarna bemest (zie hier). Wat is de zin daarvan? Waarom werd het niet verhinderd? Staatsbosbeheer gaat aangifte doen van vernieling. Het is de vraag wie al die schade gaat vergoeden.

     De actiegroep Extinction Rebellion wordt door politie steeds veel harder aangepakt dan de boeren. Velen spreken daar schande van. Nu wil de groep morgen de Utrechtsebaan (A12) in Den Haag gaan blokkeren. Naast de Tweede Kamer. Vreedzaam, zonder schade. Ze eisen de beëindiging van fossiele subsidies door de overheid. Het is inderdaad onbegrijpelijk dat de regering nog altijd miljarden daaraan besteedt. 'Dweilen met de kraan open'. De demonstranten hebben geen trekkers. Ik vrees dat politie en ME er ditmaal hard zullen ingaan. Dat maakt me boos.

 

President Poetin wil na de inname van Lysytsjansk een operationele pauze voor de Russische troepen. Samen met Defensieminister Sjojgoe presenteerde hij de verovering gisteravond als 'een belangrijke overwinning'. De menselijke en materiële schade is enorm. Het ligt voor de hand dat de Russen een operationele pauze gaan houden en hun troepen zullen hergroeperen. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.06)

Het boekenantiquariaat in de Koorkerk van Middelburg.
Het boekenantiquariaat in de Koorkerk van Middelburg.

Woensdag 06-07-2022

Een mooie zomerdag, niet zo heet en met weinig wind. We treffen mijn schoolvriend Wim T. bij de Spar in de binnenstad. Hij neemt ons mee naar een aardig binnenterras bij de Koorkerk (foto hier). Willem stelt voor dat hij vanavond voor ons zal koken bij hem thuis. Daar stemmen we graag mee in. Na de koffie lopen we naar de Koorkerk toe, waar ze door de week tweedehandsboeken verkopen. Ze hebben daar een forse collectie en ik kom er met drie boeken uit en Anna met een hele stapel thrillers. Middelburg is voorwaar een echte boekenstad. De kerk is met twee orgels ook bijzonder. 's Middags met de nieuwe boekenweelde in de kuip. Ettelijke malen per dag pleegt hier een rondvaartboot met toeristen langs te komen, richting kanaal. De gids/stuurman vertelt in drie talen, Engels, Duits en Nederlands. Ieder keer horen 'das Kanal is met der Hand gegraben'. Iedereen van mijn generatie kent het rijtje voor de Duitse derde naamval uit het hoofd - mit, nach, bei, seit, von, zu... enzovoorts - en weet dat de gids fout is: het moet zijn 'mit dem Hand'. Ik wil hem even aanroepen maar dat mag niet van Anna.

 

Klimaatactivisten van Extinction Rebellion blokkeren vandaag een gedeelte van de A12 in Den Haag naast het tijdelijke gebouw van de Tweede Kamer. De groep eist een onmiddellijke stop op subsidies voor olie, kolen en gas. Eén demonstrant rijdt op een speelgoedtrekker. Na twintig minuten grijpt - zoals verwacht - de politie in en sjouwt de demonstranten één voor één naar de kant.

     Boeren voeren ook weer actie, onder andere bij vliegveld Eelde en bij een distributiecentrum van Aldi in Drachten. Er zijn geen problemen. Bij een boerenprotest in Heerenveen heeft de politie gisteravond gericht geschoten ter waarschuwing. De politie zegt dat sprake was van een dreigende situatie, waarbij op een 16-jarige trekkerbestuurder werd geschoten. Niemand raakte gewond, drie mensen zijn aangehouden. In Leeuwarden staat een groep boeren met trekkers bij het politiebureau om de vrijlating van de jongen te eisen.

 

Pijnlijk en zeer omstreden is dat het Europese parlement vandaag gas en kernenergie tot groene brandstoffen heeft verklaard, onder druk van Frankrijk (kernenergie) en Duitsland (gas). Natuurlijk klopt daar geen hout van. Het is wat men noemt 'een politiek besluit' en het parlement was zwaar verdeeld. De lidstaten Oostenrijk en Luxemburg kondigen aan naar de rechter te stappen om de Commissie te dwingen de groene lijst toch nog aan te passen.

 

In Europa is het aantal hittegolven 3 tot 4 maal sneller toegenomen dan in andere gebieden op het noordelijk halfrond. Deze toename is gelinkt aan de veranderende straalstroom. Dit blijkt uit onderzoek van een internationaal team van onder meer KNMI en VU. Een woordvoerder zegt: 'Extreme hitte komt in Europa de laatste jaren vaker voor en is intenser. Denk aan de hete en droge zomers van 2018, 2019 en 2020 in Europa. De verwachting is dat dit alleen maar erger wordt.' Langere periodes met een dubbele straalstroom zouden een verklaring vormen voor de stijgende trend. Dat zou weer komen door een steeds groter temperatuurverschil in de arctische regio tussen land en zee. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.07)

Wim T. leidt het orgelconcert in de Oostkerk in. Rechts het De Rijckere orgel.
Wim T. leidt het orgelconcert in de Oostkerk in. Rechts het De Rijckere orgel.

Donderdag 07-07-2022

Gisteravond een fijne avond bij Wim & Angelique thuis. Eerst halen we laatstgenoemde met zijn drieën op bij Sociëteit De Vergenoeging, waar ze pleegt te klaverjassen. Een mooi gebouw met een romantische stadstuin, een burgersociëteit die dateert uit de tijd van de Patriotten. Dat vinden we wel passend. Later hebben we een avond als vroeger, met veel plezier, muziek en filosofische kout. Wat kun je weten en wat nooit? Er komt ook een bijzonder orgelstuk voorbij: 'Vater unser im Himmelreich' van Georg Böhm, een voorganger van Bach. Het brengt me de tranen in de ogen, maar ik had natuurlijk al wat op. Hier op YouTube een mooie uitvoering.

     Vanochtend is het winderig met vlagen van lichte regen. Ik ga om half een naar een orgelconcert in de Oostkerk, net als twee jaar geleden, maar nu met organist Gerard Boot, organist in Middelburg, Veere en Baarland. Hij bespeelt hier het De Rijckere orgel uit 1783. Net als twee jaar geleden leidt Wim de organist in. Dan volgt een programma met werken van Georg Muffat, Nicolas Lebègue en Bach. Het laatste stuk, Praeludium en fuga in e BWV 533, is kort en hevig, 'een wild stuk' van een jonge Bach volgens Wim, moet het orgel letterlijk alles uit zijn kast halen. Dat lukt redelijk al schijnt een van de balgen stuk te zijn. Ik geniet van de muziek; eigenlijk ga ik veel te weinig naar orgelconcerten. De orgelliefhebbers in Middelburg spannen zich in om het enige andere De Rijckere orgel in ons land, dat nu in Beek (Limburg) staat, ook naar hier te halen, het te restaureren en op te bouwen in de Sint Augustinuskerk. Zie hier. Dat is een mooi streven en ik stop daarom een bijdrage in de collectezak waarmee Wim bij de uitang staat.

 

Vanmiddag gooit de blonde blaag Johnson de handdoek in de ring, nadat een groot deel van de leden van zijn regering waren afgetreden. Gisteren zei hij nog dat hij er niet over peinsde om te vertrekken en benadrukte hij een 'kolossaal mandaat' te hebben van de Britse kiezer. De gang van zaken zal nog wel in de media gereconstrueerd worden. Ik ben benieuwd wie de Conservatieven nu naar voren zullen schuiven en maak me overigens geen illusies, het vreemde beleid komt uit de boezem van de partij en zal niet veranderen. Johnson wil nog tot oktober aanblijven als waarnemend premier. Het VK blijft een onbetrouwbare partner.

 

Het wordt steeds lachwekkender met die boeren. Ze exporteren het overgrote deel van hun landbouwproducten, maar dreigen dat ons land zonder voedsel komt te zitten als de stikstofmaatregelen eindelijk worden doorgezet. Nu weigert het LTO te praten met bemiddelaar Remkes. De meer radicale boerenorganisaties zoals FDF en Agractie wilden dat al niet. Het schijnt dat men nu zoekt naar iemand die wil bemiddelen tussen de boeren en Remkes. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.08)

Start van de derde run van de LHC (beeld: CERN, ATLAS Experiment en FASER Experiment).
Start van de derde run van de LHC (beeld: CERN, ATLAS Experiment en FASER Experiment).

Vrijdag 08-07-2022

Deze week hervatte de Large Hadron Collider (LHC) van CERN in Zwitserland zijn programma van deeltjesbotsingen op het hoogste energieniveau ooit (13.6 TeV), met hogere snelheden (299792455.15 meter/seconde of slechts 2.85 m/s onder de lichtsnelheid), met bundels protonen in hogere dichtheid (meer botsingen) en met alle vier detectoren online, die sneller werken en preciezer meten dan voorheen. Een imposant programma. Het is alweer tien jaar geleden dat de LHC het Higgsdeeltje aantoonde. Kunnen we in deze nieuwe run - de derde - nieuwe deeltjes verwachten? Daarover bestaat veel discussie. Critici stellen dat we met botsingen met hogere energie terechtkomen in 'de energiewoestijn' waarover ik bijna vier jaar geleden schreef, een gebied van energieën waarin niks te vinden is. Maar meteen in de derde run zouden al nieuwe deeltjessamenstellingen opgedoken zijn: een pentaquark soort en twee nieuwe tetraquark soorten. Wat moet je ervan denken? De fysicus en wetenschapsjournalist Ethan Siegel zet in Big Think deze week vijf mythes over de LHC op een rijtje. De bekendste is een soort van wappie-angst dat door de hoge botsingsenergieën de wereld in een zwart gat zal verdwijnen en dergelijke angsten. Dat zal niet gebeuren. Hoe ik dat zo zeker weet? Omdat ik het al eens heb uitgezocht, hier en hier in 2008. Laat ik eerlijk zijn: helemáál zeker is het niet, maar de kans is onmeetbaar klein.

 

De grootste problemen van de fysica zijn volgens Siegel:

 

1. Wat is donkere materie?

2. Wat is donkere energie?

3. Waarom is er meer materie dan anti-materie in het heelal?

4. Waarom bezitten de bekende deeltjes hun specifieke eigenschappen?

 

Hogere botsingsenergieën zouden de antwoorden op die vragen dichterbij kunnen brengen. Ethan Siegel is een groot voorstander van de bouw van een nieuwe, nog grotere botsingsmachines zoals de Future Circular Collider (FCC) met een diameter van 100 kilometer (de LHC meet 30 kilometer), die 100 miljard euro zou kosten. De kans erop lijkt vooralsnog alleen maar te slinken in deze tijd van oorlog, dreigende depressie, honger en corona. Overigens komt hij maar een heel klein stukje verder in de veronderstelde energie-woestijn (zie plaatje hier).

 

Na de kille regendag van gisteren is het vandaag weer een echte, aangename zomerdag. Wim T. komt 's ochtends op de koffie, daarna boodschappen en lezen. Op verschillende plekken in het land demonstreren boeren weer tegen het stikstofbeleid, onder andere hier in Middelburg.  Er staan zo'n tachtig trekkers bij het provinciehuis. Ze steunen het bestuur dat de stikstofplannen van het kabinet afwijst. We blijven er ver uit de buurt.

 

In meerdere landen is een nieuwe versie van het coronavirus opgedoken die zich sneller lijkt te verspreiden dan de huidige virussen. BA.2.75, ook Centaurus genoemd. Het zou wel eens dé variant kunnen worden waarmee we komende herfst te maken krijgen, meldt De Volkskrant. Of de nieuwe variant zieker maakt of niet, is nog niet bekend. Wel ontsnapt hij weer wat gemakkelijker aan antistoffen, zodat je na een eerder doorgemaakte omikron-infectie opnieuw erdoor geïnfecteerd kunt raken. De variant komt uit India, maar verspreidt zich snel over de wereld en is waarschijnlijk ook al in ons land. Zeker weten we dat nog niet, omdat er zo weinig getest wordt. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.10)

Middelburg. In de steeg die Kuiperspoort heet.
Middelburg. In de steeg die Kuiperspoort heet.

Zaterdag 09-07-2022

Het is vandaag opnieuw winderig met veel bewolking, maar met wat vaker zon dan eergisteren. We verkennen een aantal van de vele schilderachtige steegjes in Middelburg. De moeite waard. "s Middags maakt de wind dat het niet comfortabel is in de kuip; we zitten binnen in de kajuit. Sinds gisteren is het drukker op het water. De zomervakantie is begonnen voor midden-Nederland.

 

Poetin voert niet alleen een graanoorlog, maar zoals we weten ook een gasoorlog. Hij kan het zich veroorloven. De gasprijs ligt momenteel ruim boven de eerste piek in december en ook het record van vlak na de Russische invasie is in zicht. Stap voor stap draait Poetin de gaskraan dicht. De zorgen over een tekort in de winter nemen daardoor toe. Of we deze winter problemen krijgen in eigen land? Dat hangt uiteraard allereerst ervan af hoe streng de winter wordt, maar een fysiek tekort aan gas is in Nederland uiteindelijk minder waarschijnlijk, zegt een deskundige tegen de NOS. Daar vind je een overzicht van de huidige stand van zaken.

     De Duitse situatie is penibeler. Maandag gaat Nordstream 1, nu op 40 procent van zijn capaciteit, voor een aantal weken dicht voor onderhoud. De Duitsers zijn bang dat de Russen daarna de gaslevering niet zullen hervatten. Dat zou een zware recessie kunnen veroorzaken voor de grootste economie van Europa. Een gasstop kan leiden tot een economische krimp van 10 procent of meer in de winterperiode, doordat Duitse bedrijven hun activiteiten stil moeten leggen. In Berlijn houdt men rekening met een lange, koude winter, met energievoorraden die tegen februari, maart 2023 penibel worden. De Duitsers overwegen een forse aanschaf van aandelen in de haast failliete gasleverancier Uniper; de facto een gedeeltelijke nationalisatie.

     Ik dacht dat Frankrijk met zijn uitgebreide net van kerncentrales de gasoorlog zou ontlopen, maar dat schijn tegen te vallen. Van de 56 kerncentrales is de helft dicht wegens achterstallig onderhoud. Frankrijk, gewoonlijk exporteur van elektriciteit, importeert het nu van zijn buurlanden. Bovendien nationaliseert het land Électricité de France, het grootste elektriciteitsbedrijf van Europa dat alle Franse kerncentrales beheert.

     Het zijn opmerkelijke stappen in door de markt gedomineerde samenlevingen. Europa gaat onvermijdelijk naar een oorlogseconomie toe, want 'als de staat dit op zijn beloop laat, ellebogen de sterksten zich naar de schaarse voorraden en vliegen groepen in de samenleving elkaar naar de strot', aldus Caroline de Gruyter in de NRC. En hoe solidair zullen de EU-landen zijn, als de een meer gas heeft dan de ander? Gaan ze elkaar helpen? Ik vrees van niet. Denk terug aan de aanvankelijke gang van zaken tijdens het begin van de Covid-pandemie. 'Hier was Poetin op uit: maximale sociaaleconomische en politieke chaos in Europa. We weten wat ons te doen staat'. Naar het begin van dit kwartaal

Middelburg (22.11)

Middelburg (22.11)

Zondag 10-07-2022

Vroeg in de ochtend is het zonnig, maar al snel trekt bewolking binnen. Dat maakt het beduidend minder warm. In de komende dagen stijgen de temperaturen en in het weekeinde kan het erg warm worden: waarden van 30 graden en meer zijn mogelijk. Tropische warmte. Een echte hittegolf zit echter niet in de langere termijnprognose, de hitte trekt tegen die tijd meer naar het zuidoosten van Europa toe.

     Overal in het zuiden van Europa zijn natuurbranden, ook weer in Griekenland, net als eerdere jaren. De brandweer moest er in de afgelopen weken alweer honderden bosbranden blussen. Donderdag sprak de Griekse brandweer van 378 branden in een week. Ondertussen worstelt Italië met de zwaarste droogte in jaren. Verschillende rivieren, zoals de Po in het noorden van het land, staan op het laagste peil in meer dan 70 jaar. Het peil van de Po daalde zo laag dat er kilometers zout water in de rivierbedding sijpelde aan de monding van de Adriatische Zee. Een derde van de Italiaanse landbouwproductie dreigt verloren te gaan. Ook bij ons is de droogte nog groot, ondanks de regens in de afgelopen week. De KNMI-droogtemonitor staat op 160 mm. In de komende weken verwacht men nauwelijks regen en zal de monitor de curve van de vijf procent droogste jaren opnieuw overstijgen.

 

Onder het wolkenbed is het vanochtend hier nog koud, maar na 14.00 uur schuiven de wolken weg en raakt de hemel wolkenloos blauw. De temperatuur stijgt navenant. Later op de middag zullen we naar een openluchtconcert gaan in de muziektent in het Molenwaterpark. Morgen willen we verder. Naar de Vissershaven in Vlissingen. Een goede plek aan zee bij hitte.

 

De PvdA gaat het CETA-handelsverdrag met Canada bij de stemming komende dinsdag in de 1e Kamer redden. Het verdrag is al in werking en bepaald niet ideaal, maar moet nog geratificeerd worden. Ik was er altijd vóór - al in 2016 (lees hier) - en onder de huidige omstandigheden met oorlog in Europa nog meer. De westerse wereld heeft meer eenheid hard nodig. Ook in Duitsland besloot de linkse coalitie met de Groenen en de SPD onlangs om CETA te ratificeren. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.01)

Westerschelde. Aanloop Vlissingen.
Westerschelde. Aanloop Vlissingen.

Maandag 11-07-2022

Gisteren voeren, nadat ik mijn blogpost afsloot, Piet & Ineke met hun motorjacht Stoer achter ons langs. Verrassing. We zochten ze op de meldsteiger op, waar ze de nacht wilden doorbrengen. We hoefden dus niet van onze (= hun) ligplaats af en gingen naar het openluchtconcert in de muziektent in het Molenwaterpark. Daar zong een zangeres met een jazzcombo (foto hier). Het optreden maakte aanvankelijk weinig indruk en Anna keerde al gauw terug naar de boot. Maar toen kwam er een nummer, een ballade, die me helemaal in vervoering bracht. De muziek was ontleend aan een vroeg werk van Bach, een lamento dat ik niet kende. De Engelse tekst was een vertaling van een gedicht van de Russische dichter Alexander Poesjkin. Een gloedvol afscheidsgedicht. Poesjkin was op vakantie ergens in de Kaukasus en ontmoette daar een jonge Italiaanse vrouw. Ze werden verliefd op elkaar, maar zij moest terug naar huis. Een ontroerende ballade op ontroerende muziek, vol verlangen en weemoed, alles werd mooi, de bladeren waardoor feeëriek zacht zonlicht viel, de aangename warmte rondom, de mensen die stil luisterden, de betoverende zangeres... Ze heette Dasha Beets, meisjesnaam Dasha Skorokhodova, komt uit Oekraïne, maar is al meer dan 10 jaar in Nederland. Het lied heette 'Lament'; je kunt het hier beluisteren. Daarna volgde een sneller lied op muziek van Händel, ook mooi, en toen was het pauze.

     Ik nam afscheid van Wim & Angelique, die er ook waren, en liep vol gedachten terug door het park. Spelende kinderen, moeders, rustende oude mensen, paartjes en gezinnen op het gras. Onderweg kwam ik door een stille straat en zag een witgeverfd huis. Het zonlicht spatte hard uiteen op de gevel. Een bordje naast de deur vertelde dat de dichter J.C. van Schagen hier gewoond had (2 foto's hier). 'Ergens moet het zijn, een soort verwilderde tuin van oude stilte'. Hier dus. Een haast vergeten dichter die ik vroeger - jaren 60 en 70 - graag las. Ach, Middelburg, wat een stad!

     Later kwamen Piet & Ineke in de kuip bij ons een borrel drinken. Dat liep uit op een gezamenlijk etentje op het terras van de watersportvereniging vlakbij. Heerlijke avond, heerlijke gesprekken, dat krijg je soms als je elkaar niet vaak ziet. Foto hier. Afzakker aan boord van de Stoer. Om half twaalf tuimelden we in bed.

 

Vanmorgen zijn we al vroeg op. Karakteristiek voor een dag van vertrek. Het belooft een stralende zomerdag te worden. We halen het neustrapje van de boeg en ik schroef het logwieltje los uit de bodem. Sinds Veere zit het vast door aangroei. Die verwijder ik met een mesje en een oude tandenborstel. Om negen uur verlaten we de box en verkassen naar de bunkersteiger van Jos Boone. Daar nemen we 159 liter brandstof in. We varen terug naar de havenkom en meren af naast de Stoer voor afscheid van en koffie bij Piet & Ineke. Om 20 over tien dobberen we in het kanaal voor de Stationsbrug. Hier begint de Blauwe Golf door de vijf bruggen tussen hier en Vlissingen. Druk is het gelukkig niet: nog geen tien jachten, maar er komt een vrachtschip bij en die mag eerst. De doortocht is rustig; dat hebben we hier wel eens anders meegemaakt.

     Aan het eind van het kanaal, rechtsaf voor de werf van Damen, ligt de nieuwe jachthaven, de Dokhaven, vlak naast de binnenstad. Maar wij willen graag naar de Michiel de Ruyterhaven, direct aan de Westerschelde en ook naast de binnenstad. Leuker, een getijdehaven. Nog in het kanaal had Anna ze al gebeld, dus we weten dat er een ligplaats voor ons is. In de zeesluis liggen we naast het vrachtschip (foto hier), dat er al eerste uit mag. Dan wij, het is even een geweldig gevoel het zeegat weer eens uit te varen en de ruime zeearm voor je te zien met Zeeuws-Vlaanderen in de verte. We slaan stuurboord uit en koersen direct naar de haveninvaart (foto hierboven). Het tij staat licht tegen. Dan de invaart zelf (foto hier), naast de haven voor de loodsboten. De havenmeester opent de brug over de keersluis en geeft ons box 6, een mooie plek in het begin van de haven. We zijn zeer tevreden en boeken voor een week. Komend weekeinde komen er veel kinderen, daar zien we naar uit. 's Middags een lekker dutje in de kuip. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.02)

Webb
Webb's Deep Field. De eerste wetenschappelijke opname van de ruimte door de Webb ruimtelescoop (beeld: NASA)

Dinsdag 12-07-2022

Velen keken ernaar uit. Ook ik. De eerste echt wetenschappelijke infrarood-opname van de Webb ruimtelescoop, gemaakt vanuit zijn vaste positie in het 2e Lagrangepunt. Het is Webb's Deep Field, de tot dusver verste en scherpste foto van het universum, gericht op het verre sterrenstelselcluster SMACS 0723, zoals het er 4,6 miljoen jaren geleden uitzag. Dat is dus meteen zijn afstand in lichtjaren. De foto-omvang toont bij benadering een deel van het heelal ter grootte van een zandkorrel, die je op armlengte van je vandaan houdt. Die opnamediepte is ongeveer 13 miljard lichtjaren. Zó ver terug in de tijd konden we nooit eerder kijken. De foto toont meerdere sterrenstelsels en laat zien dat de ruimte in alle richtingen er hetzelfde uitziet: sterren, sterrenstelsels, clusters, gaswolken - de verdeling van de materie is opmerkelijk uniform in alle richtingen. Dat heet: het horizonprobleem. Hoe is dat veroorzaakt? De theorie luidt: door de ultrakorte periode van inflatie direct na de oerknal, een geweldige kosmische explosie van vacuümenergie met negatieve druk, als een soort negatieve zwaartekracht die het prille heelal exponentieel opblies tot gigantische proporties waarin alles werd gladgestreken. Zo werd het heelal uniform. De theorie werd in 1981 door Alan Guth opgesteld en werd later verder ontwikkeld door onder meer Andrei Linde. De oerknal was 13,8 miljard jaren geleden. Zó dichtbij kan Webb niet komen, want het heelal werd pas doorzichtelijk toen het 380.000 jaren oud was. Morgen worden er meer afbeeldingen gepubliceerd.

 

We ontwaken vroeg in een dag die zomers lijkt te worden. Of we in het weekeinde 40 graden of hoger krijgen, is niet duidelijk. De weermodellen verschillen nogal en voorspellen temperaturen in een range van 25 tot 41 graden. Meer dan 40 graden komt in Nederland vrijwel nooit voor. In 2019 werd die temperatuur voor het eerst in Nederland gemeten: op 25 juli werd het in Gilze-Rijen 40,7 graden, een absoluut record. 'Als we nu weer 40 graden zouden meten, zo kort na de vorige keer, zou dat echt een freak event zijn', zegt weerman Peter Kuipers Munneke.

     Het jaar 2022 is een slecht jaar voor de gletsjers in de Alpen. Vorige week brak een groot stuk af van de Marmolada-gletsjer in de Italiaanse Alpen. Daarbij kwamen elf mensen om. Het was er veel warmer dan gebruikelijk, waardoor de rots onder de gletsjer opwarmde en binnenin de gletsjer een stroom smeltwater ontstond. De thermische spanningen veroorzaakten een instorting. In de Alpengebieden is de temperatuur op 2500 meter hoogte nu 16 graden. 's Nachts vriest het er al weken niet meer.

     Met de bossen in Nederland gaat het relatief goed, blijkt uit een  onderzoek door Wageningen University in opdracht van het ministerie van Economische Zaken. Dat klinkt in een tijd dat onze natuur wordt aangetast door teveel stikstof nogal contra-intuïtief. Toch waarschuwt een ecoloog van Staatsbosbeheer voor de gevolgen van klimaatverandering en de toenemende droogte in bossen. Door de droogte gaat het bijvoorbeeld veel minder goed met de fijnspar. Ook maakt hij zich zorgen over de hoge stikstofuitstoot. 'Door een overmaat aan stikstof in de bodem kunnen bomen minder goed voedingstoffen tot zich nemen', zegt hij. 'Sommige planten, die van stikstof houden, zullen heel snel gaan groeien en andere planten overwoekeren. Daardoor zullen ook insecten verdwijnen en kan het evenwicht van de natuur verstoord worden.'

     Een grote natuurbrand in het Yosemite Park in Californië woedt al een week en grijpt steeds verder om zich heen. Het gebied dat in brand staat is zeker twee keer zo groot als toen het vuur werd ontdekt. De brandweer zet alle middelen in om de historische reuzensequoia's te redden die vaak duizenden jaren oud zijn. Tussen de bedreigde bomen staat de Grizzly Giant, een kolos van 64 meter hoog van zo'n 2500 jaar oud.

     In Portugal en Frankrijk zijn ook grote bosbranden. In delen van Spanje loopt de temperatuur op tot 43 graden.

 

Het Oekraïense leger bereidt een grootschalig tegenoffensief in de door Rusland bezette zuidelijk regio voor bij de stad Cherson, die al maanden in Russische handen is. De Oekraïense minister van Defensie Reznikov zei zondag tegen de Britse krant The Times dat Oekraïne een troepenmacht van een miljoen mensen op de been brengt voor het offensief. Uitgerust met westerse zware wapens moeten de militairen het zuidelijke grondgebied heroveren. Gisteravond zou Oekraïne een Russisch wapendepot in de regio Cherson hebben opgeblazen. Het Oekraïense leger meldt dat bij de raketaanval in de plaats Nova Kachovka 52 Russen zijn gedood. De aanval zou zijn uitgevoerd met een door Amerika geleverd mobiel raketsysteem van het type M142 Himars. Volgens Russische media zouden burgers en civiele infrastructuur geraakt zijn. Er zouden zeven doden zijn en zo'n zestig gewonden.

 

Het is vandaag inderdaad een warme, tamelijk benauwde dag, maar de hitte is minder erg door een hoge laag stratuswolken met vliegtuigstrepen erdoor. Met enige moeite weet ik de afspraak van mijn MRI-onderzoek van de prostaat in het UMCU bij een niet-vriendelijke secretaresse een maand te verzetten. Ze hadden al twee weken niet gereageerd op mijn herhaalde E-consultaanvraag, dus ging ik maar eens bellen. Enfin, het resultaat telt, het is nu op 3 september. We halen boodschappen bij de AH en verder blijven we onder de bimini in de kuip. Later neemt de hitte nog toe als de wind wegvalt. Het kwik stijgt naar 30 graden. Het wordt de 8e zomerse dag van 2022 in De Bilt. In het binnenland zijn er gemiddeld 24 tot 40 zomerdagen per jaar; 2022 is nog lang niet om. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.03)

Ca. 90 lege graanschepen wachten voor de Sulina-tak (midden) van de Donaudelta.Izmayil en Bystre (rode cirkels) aan de grens van Oekraïne met de noordelijke tak. Wij vertrokken in 2009 via de nóg noordelijker uitvaart.
Ca. 90 lege graanschepen wachten voor de Sulina-tak (midden) van de Donaudelta.Izmayil en Bystre (rode cirkels) aan de grens van Oekraïne met de noordelijke tak. Wij vertrokken in 2009 via de nóg noordelijker uitvaart.

Woensdag 13-07-2022

De hele avond lang dreigden er onweersbuien vanuit het zuiden, maar ze vielen steeds weer uiteen. We keken er met interesse naar in de kuip (foto hier). Om ons heen waren bruidsvluchten gaande. Vliegende mieren en kleinere onweersvliegjes. Het is de tweede avond zonder televisie. Niet zo erg. Digitenne-ontvangst was hier altijd slecht. Om kwart over een werden we wakker van regen die op de bimini tikte. Onweer was er niet bij. Veel regen viel er niet. Na een warme nacht is het vanochtend bewolkt en dat blijft zo. Het is niet meer zo warm en de wind is veranderlijk. Desondanks heeft De Bilt vandaag de 9e zomerse dag dit jaar. We drinken onze koffie weer - als in andere jaren - bij Brasserie Berendsen, waar je mooi over de Westerschelde uitkijkt, totdat een roker ons van het terras verdijft. Waar blijft toch het rookverbod op terrassen? Na een wandeling over de boulevard nemen we ieder een bakje kibbeling met knoflooksaus mee van de viskraam van Henkie, die er al tientallen jaren staat. Henkie is wel ouder geworden, maar wij ook.

 

Ook in Vlissingen ontbreekt het de politiek aan lef en verantwoordelijkheid. De gemeente ziet af van de opvang van ruim duizend asielzoekers op een cruiseschip bij de oude marinekazerne. Het college van burgemeester en wethouders zegt zich onvoldoende gesteund te voelen door de gemeenteraad. Toch was er wel een meerderheid voor in de gemeenteraad van 14 tegen 12 stemmen), maar de raad gaat er formeel niet eens over. Het college van B&W deinst echter terug, terwijl alles al in gereedheid was gebracht.. Bij de vluchtelingenorganisaties en het COA komt de beslissing hard aan. 'Vele vluchtelingen lopen fysieke en mentale schade op omdat er voor hen geen fatsoenlijke opvangplek is. Het is nu elke dag de vraag of vluchtelingen letterlijk op straat belanden.' Afgelopen nacht brachten opnieuw tientallen mensen in Ter Apel de nacht in de open lucht of op stoelen in de wachtruimte door. Het wordt hoog tijd dat de staatssecretaris de opvang dwingend op kan leggen.

 

Er komen nu meer foto's vrij van ruimtelescoop Webb. Prachtige infrarood opnames van Webb zijn hier te zien.

 

Er zijn berichten dat de graanexport van Oekraïne nu in toenemende mate verloopt via de haven Izmayil aan de noordelijke tak van de Donau-delta, niet ver van de Roemeense havenstad Tulcea. Zo kunnen schepen de Zwarte Zee weer bereiken sinds de herovering van Slangeneiland op de Russen. Dat ligt op 30 mijlen afstand tegenover de uitvaart. Het havenstadje kennen we, we voeren er in september 2009 langs om via dezelfde noordelijke tak de zee te bereiken, op weg naar Odessa. Ook andere websites hebben het bericht, bijvoorbeeld hier. Er is sprake van 'de pas geopende riviermonding van de Donau in Bystre'. Het plan voor het uitdiepen van die uitgang is al tientallen jaren oud, maar het werd nooit gerealiseerd. Die uitgang uit de delta loopt namelijk door een zeer kwetsbaar natuurgebied. Nu krijgt de realiteit van de oorlog prioriteit, wie zeurt er over 'natuur' als de wereld straks een groot graantekort heeft. Het kan echter nooit om grote hoeveelheden gaan, volstrekt niet voldoende om de hongerpolitiek van Poetin te keren. Ook langs dat dorpje Bystre voeren we destijds en namen naar zee een noordelijker uitvaart. Toen kregen we politie achter ons aan.

     Overigens onderhandelen Oekraïne en Rusland vandaag in Turkije over een deal om de graanexport uit Oekraïense havens te hervatten. Er wordt weinig van verwacht. De generale staf van het Oekraïense leger meldt dat het een Russische aanval richting de stad Slovjansk heeft afgeslagen. Volgens de Verenigde Staten heeft het Russische leger honderdduizenden Oekraïense burgers in bezet gebied vastgezet of deporteerd. Het dodental van de Russische raketaanval zaterdag op een appartementencomplex in het plaatsje Tsjasiv-Jar in de Donetsk-regio, is gestegen tot 47. Rusland gaat honderden kamikaze-drones kopen van Iran. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.04)

Invaart Vlissingen met links die voor de loodsen en rechts voor de jachthaven. Er tussen Brasserie Evertsen.
Invaart Vlissingen met links die voor de loodsen en rechts voor de jachthaven. Er tussen Brasserie Evertsen.

Donderdag 14-07-2022

Wat moet je daar nu weer van denken? Maken velen zich al maanden zorgen over mogelijke gastekorten in de komende winter, komt de Gasunie ineens met het bericht dat daar helemaal geen sprake van zal zijn. Niet wat betreft de huishoudens, ook de Nederlandse industrie hoeft niet eens verplicht afgeschakeld te worden. Zelfs als Rusland de belangrijke Nord Stream 1-gasverbinding met Duitsland volgende week niet heropent. Onder een paar voorwaarden, dat wel, zoals dat de gasvoorraden aan het begin van de winter tot minstens 80 procent moeten zijn gevuld, plus dat het gasverbruik met 20 procent moet zijn teruggebracht, dat de kolencentrales op volle kracht draaien zodat gascentrales minder verbruiken en dat de capaciteit van nieuwe en bestaande installaties voor vloeibaar gas LNG volledig benut moeten worden. Hm, dat is nogal wat, een strenge winter kunnen we in elk geval niet aan. Ook minister Rob Jetten houdt 'een slag om de arm'.

 

Vanmorgen is het bewolkt in Vlissingen, 's middags is er meer zon. We bereiden de boot voor op de komende bezoeken van kinderen en kleinkinderen. Zo ruimen we de voorhut leeg. Morgen komen rond koffietijd Tessa & Jeff langs met hun meisjes; ze gaan daarna door naar hun vakantieadres in Kamperland. Zaterdag komen Floor & Jason langs, die bij ons in de voorhut zullen overnachten. Gezellig. Het belooft goed weer te worden. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.05)

Op de kermis in Vlissingen. Nu gaat het nog goed. Achter me Lina-Mae en Vajèn.
Op de kermis in Vlissingen. Nu gaat het nog goed. Achter me Lina-Mae en Vajèn.

Vrijdag 15-07-2022

Er breekt een stralend zonnige dag aan. Onze eerste bezoekers in Vlissingen, Tessa, Jeffrey, Vajèn en Lina Mae, ze treffen het. Anna haalt nog gauw gebak. Om half twaalf zitten ze allemaal bij ons in de kuip, een gezellig babbelend groepje (foto hier). Jeff is morgen jarig en krijgt van ons een boek met sprekende verhalen over musici, nu zijn concertreis naar de VS niet door gaat. We maken een wandeling over de pier en de boulevard en eten bakjes met de beroende kibbeling van Henkie's viskraam. We zitten op de trappen en moeten ons het opdringerige gevogelte (meeuwen, duiven en een kraai) van het lijf houden. Dan lopen we door de stad naar het veld bij de nieuwe marina in de Dokhaven, waar de kermis om twee uur begint. Er liggen weinig jachten en de haven ziet er niet erg gezellig uit - en dan krijgen ze ook nog een luidruchtige kermesse d' éte naast zich. Ondertussen gaat de ene na de andere attractie open. Als eerste - de anderen weigeren - ga ik met de meisjes in een draaiend platform met rondzwierende bakjes (foto hierboven). Welk een zelfoverschatting! Juist als ik denk dat het erop zit, gaat dat ding in een sterk verhoogde versnelling. Zeer onaangenaam. Waarom doe je je dit toch aan? Voorzichting kijk ik om, met de meisjes is alles goed maar me omdraaien tijdens zo'n hellevaart maakt het alleen maar erger. Een aanslag op je maag en je evenwichtsorgaan. Anna, beneden op de grond, komt steeds in een flits voorbij, haar gezicht verstard in een bezorgde grijns. Dan remt het idiote geval af, ik stuntel uit het karretje en het plankier af. Dit zie je mij nuet zo gauwe een tweede keer doen.

     We slenteren over het terrein. Het wordt geleidelijk drukker. Jongelui en 65-plussers. Deze kermis is groter dan die in het najaar in Gorcum. Er zijn veel gokautomaten en van die stomme hijskraantjes om prullaria en knuffels mee op te hijsen. Begin er niet aan, ze vallen op het laatste moment altijd van het grijpertje af. Jeff gaat twee keer met zijn dochters in draaiende attracties, waaronder een ouderwetse, nostalgische rupsbaan. Zo een waar je vroeger, in je jeugd, probeerde met een meisje in te gaan. Ik was daar niet erg goed in, herinner ik me. Tot slot nemen we allemaal een ijsje (yoghurt-amarene) en lopen langs het herstelde droogdok naar onze haven. Daar nemen we na de thee afscheid; het gezin gaat naar een vakantiehuisje in Kamperland, een halfuurtje rijden. We rusten uit in de kuip; morgen komen Floor & Jason. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.06)

Vlissingen. Een zeiljacht vaart onze jachthaven uit (foto van eergisteren).
Vlissingen. Een zeiljacht vaart onze jachthaven uit (foto van eergisteren).

Zaterdag 16-07-2022

Het zuiden van Europa wordt zwaar geteisterd door extreme hitte en bosbranden. Onder meer Portugal en Frankrijk krijgen inmiddels hulp van andere Europese landen om de branden te bestrijden. Waar het vuur wel is geblust, heerst de vrees dat het toch weer kan oplaaien. De temperatuur blijft hoog, regen is nog niet in zicht en de wind waait hard. De Franse weerdienst verwacht voor vandaag temperaturen tegen de 40 graden in Bordeaux. Morgen kan het lokaal nog warmer worden en maandag komt de temperatuur mogelijk boven de 42 graden. Ook in Spanje, Italië, Griekenland en Marokko zijn felle bosbranden.

     Twee weken geleden voorspelde ik dat klimaatseceptici weer van een 'hiatus' in de opwarming zouden gaan spreken, omdat er vanaf 2015 een plateaufase lijkt te zijn. Dat doen ze inderdaad. Echter, de nieuwe 'hiatus' schrijven meteorologen vooral toe aan de koelende invloed van de langdurige La Niña in het Stille Oceaangebied. In een recente factcheck schrijft Carbon Brief: 'There is no evidence that the past eight years were in any way unusual and the hype around – and obvious end of – the prior “pause” should provide a cautionary tale about overinterpreting year-to-year variability today.' Bij analyse blijkt dat de periode sinds 2015 in feite zelfs warmer was dan verwacht.

 

Soms denk ik dat dit weer zo'n tijd is dat boeken er niet toe doen. Dat waarschuwingen tevergeefs zijn. Dat de naargeestige herinneringen aan fatale tijden, zo recent nog, vergeten zijn. Hoe is het mogelijk dat een au fond Europese staat een ouderwetse, zeer bloedige aanvalsoorlog uitvoert? Ik las de laatste jaren alsmaar boeken die daarvoor waarschuwden en sinds bijna vijf maanden is het zover.

 

Na een bewolkt begin is het een stralende zomerdag. We halen boodschappen en reserveren een tafel in een Grieks-Mediterraan restaurant vlakbij voor vanavond. Floor & Jason komen met de auto en worden tegen half zes hier verwacht. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.07)

In 'De Gecroonde Liefde'. Aanbevolen!
In 'De Gecroonde Liefde'. Aanbevolen!

Zondag 17-07-2022

Het begin van de avond met Floor & Jason had een wat bizar verloop. We hadden gereserveerd bij het Grieks-Mediteraans restaurant vlakbij. Dat was maar goed ook, want het zat binnen en buiten vol. We gaven op wat we alvast wilden drinken: graag een karaf met een halve liter retsina. Na lange tijd komt een ober langs om te zeggen dat de retsina op is. Tja, ik weet niet wat de lezer vindt, maar wij drinken bij Grieks eten graag deze simpele harswijn. Dus stapten we op. Aan het andere uiteinde van de haven is nog een Griek. Daar was het donker, maar het personeel zat op het terras. De stroom is uitgevallen, we kunnen niet koken, zeggen ze. Gelukkig zag Floor onderweg een restaurantje dat er leuk uitzag: De Gecroonde Liefde. Het lot bleek ons goedgezind, ze hadden nog een tafel voor vier en het was een echt goed en gezellig plekje met een originele menukaart (foto hierboven). We hadden het er prima naar ons zin.

     Vanochtend vertrekken onze gasten weer na een nacht waarin het aan de wal boven ons tamelijk luidruchtig was: uitgaanspubliek dat met elkaar op de vuist ging. We ontbijten in de kuip. Onderweg naar het parkeerterrein waar hun auto staat, stuurt Floor een foto van nóg een Grieks restaurant in de Walstraat. Ze vraagt maar niet of ze retsina hebben. Anna en ik drinken koffie met zicht op zee bij Brasserie Evertsen. Veel jachten verlaten de haven, het is de eerste van een korte reeks steeds warmere dagen. Mogelijk gaan we daarna verder, op weg langs de Belgische kust. We brengen een lekkere middag door in de kuip onder de bimini. tegen het eind van de middag begint de haven weer vol te lopen.

 

Volgens een woordvoerder van de Oekraïense militaire inlichtingendienst bereidt Rusland zich voor op de volgende fase van zijn offensief in Oekraïne. Gisteren kondigde Moskou aan in alle operationele gebieden de aanvallen verder op te voeren. Dat lijkt te gebeuren binnen en buiten de Donbas in de regio's bij Cherson en Mikolajev, waar Oekraïne de laatste tijd enige successen boekte.

 

Grote natuurbarnden blijven Frankrijk, Spanje en Portugal teisteren. De bestrijding is moeilijk vanwege harde wind, droogte en de hittegolf. Duizenden mensen moeten in Spanje hun dorpen verlaten. In Frankrijk moesten 14.000 mensen hun huizen verlaten. De temperatuur kan vanmiddag in delen van Spanje oplopen tot boven de 40 graden. Ook in Frankrijk verwacht men dat soort temperaturen. Ook in Kroatië, Hongarije, Griekenland en Marokko zijn er bosbranden. Bij ons schrapt men de eerste dag van de Vierdaagse bij Nijmegen. Dat is dinsdag. Het wordt dus een Driedaagse. De droogte in ons land loopt al een tijd verder op. Op dit moment bedraagt ze 185 mm en hoort 2022 tot dusver bij de 5 procent droogste jaren ooit. Ondertussen gebeurt er niks, klimaatverandering, stikstofcrisis, de crisis in de vluchtelingenopvang worden niet aangepakt, politici en beleidsmakers zijn op vakantie, want vakantie is heel erg nodig. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.08)

De keersluis en de uitvaartopening van onze haven. Het is laagwater. Rechts is Brasserie Evertsen met aan de andere kant de Westerschelde.
De keersluis en de uitvaartopening van onze haven. Het is laagwater. Rechts is Brasserie Evertsen met aan de andere kant de Westerschelde.

Maandag 18-07-2022

Het is al vroeg warm, 22 graden. Het KNMI kondigt code geel af voor het hele land. Het Nationaal Hitteplan van het RIVM is van kracht. Voor morgen, als het 38 tot 39 graden kan worden, geeft het KNMI zelfs code oranje af voor het midden en zuiden van het land. Dat betekent dat de ongewoon hoge temperaturen schade, letsel of veel overlast kunnen veroorzaken. Dit wordt de 11e warme dag in Nederland en de eerste tropische (> 30 graden). Dat is laat, gemiddeld komt die al eind juni, maar het aantal hittedagen neemt wel toe. De NOS publiceert een speciaal liveblog. Veel jachten vertrekken, mogelijk omdat het op het water koeler is. Je moet er echter niet al te dramatisch over doen, vinden we.

     Sinds gisteren weet Anna opeens haar pinpascode niet meer. Dat komt vaker voor; ik heb het ook wel eens gehad, niet met de pinpas maar met de toegangscode van mijn laptop. Poef..., zomaar foetsie, met geen mogelijkheid herinner je hem. Na een dag kwam hij me weer in de zin. Vreemd verschijnsel. De bank kan ons niet helpen; ze kunnen de code wel opsturen naar ons huis, maar daar zijn we niet. Enfin, ik heb natuurlijk een bankpas van dezelfde rekening, dus we behelpen ons wel tot Anna de code weer weet.

     In de loop van de middag wordt het 33 graden. De hoogste temperatuur in ons land tot nu dit jaar toe meet men vlakbij in Westdorpe in Zeeuws-Vlaanderen. Daar is het 33,6 graden. We blijven in de kuip onder de bimini. Een zacht windje brengt soms enige verkoeling. Met opkomend tij spoelen er veel waterplanten en ondefinieerbaar spul (geen kwallen) de haven binnen. Straks is het weer weg, dan ga ik voor het eerst dit jaar zwemmen. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.09)

De Wielingen, de monding van de Westerschelde, vanuit Brasserie Evertsen. geen zuchtje wind, helemaal blak.
De Wielingen, de monding van de Westerschelde, vanuit Brasserie Evertsen. geen zuchtje wind, helemaal blak.

Dinsdag 19-07-2022

Gisteravond werkelijk heerlijk gezwommen in de haven (foto hier). De eerste keer dit jaar. De nacht valt mee. De ventilator (nog uit Israël) is niet nodig. Vandaag moet het dus een uitzonderlijk warme dag worden met temperaturen om en nabij de 40 graden. In het midden en zuiden geldt in de loop van de ochtend tot in de avond code oranje. Dat is voor de tweede keer in ons land; de eerste keer was in 2018. In alle vroegte, als het nog relatief koel is, halen we onze boodschappen. Veel salades en witte wijn. Daarna zwemmen voor verkoeling. De oesters tegen de havenmuur spuiten in grijswitte wolken hun eitjes in het water rond. Verderop langs de muur drijft een dode meeuw. Waarschijnlijk vogelgriep. Ik bel de havenmeester, die het kadaver zal laten ophalen door de dierenambulance vanwege het besmettingsrisico. Maar er komt niemand, na de eb is het kadaver weggespoeld, de Westerschelde op.

 

De hittegolf in zuidelijk Europa dreigt een van de ergste uit de geschiedenis te worden, schrijft De Volkskrant. De hitte bewoog zich gisteren langzaam naar het noorden. De droogtebranden namen op sommige plaatsen af, maar het aantal doden steeg. In Spanje en Portugal kwamen meer dan duizend mensen om. Volgens een schatting van het Spaanse Carlos III Gezondheidsinstituut kwamen er in Spanje meer dan 510 mensen om door de extreme temperaturen. In Portugal bedroeg de ‘oversterfte’ de afgelopen dagen 659, volgens de autoriteiten vermoedelijk allemaal hitteslachtoffers. Vergelijkingen worden gemaakt met onder meer 2003, toen de hitte in Europa aan 70 duizend mensen het leven kostte, destijds de ergste hittegolf in 70 jaar.

     Later in de middag stijgen de temperaturen steeds verder. In De Bilt registreren ze de eerste officiële hittedag (> 35 graden). Om half is het hier bijna 37 graden. Anna zit de hele middag al voor de ventilator binnen in de kajuit. Inderdaad verreweg de koelste plek. In Parijs wordt het vandaag meer dan 40 graden. In België is er een grote duinbrand bij badplaats De Haan, aangewakkerd door een straffe landwind. Het Belgisch weerinstituut KMI geeft code rood af voor West-Vlaanderen. De activiteit van de twee kerncentrales in het nabije Doel wordt teruggeschroefd, omdat het koelwater uit de Schelde te warm is en niet genoeg koelt. In Londen breekt het hitterecord van 38,7 graden; het is er nu 40,2 graden. De burgemeester slaat alarm vanwege het grote aantal branden in de stad. Is dit een blik op onze toekomst?

     Voor morgen wordt vanuit het zuidwesten onweer verwacht. Lokaal kan er veel regen vallen. Dat wachten we even af. Het zal beduidend minder heet worden. We denken donderdag of vrijdag naar Oostende te varen.

 

Ondertussen is er ook nog een oorlog. Er zijn berichten dat de Russen veel last ondervinden van het Himars-raketsysteem, het zwaarste Amerikaanse precisie-wapen op het Oekraïense slagveld, dat steeds vaker ingezet wordt. Onder meer wordt de strategische, kilometerslange Antonivskybrug bij de bezette stad Cherson geraakt. De Volkskrant meldt dat volgens militair analisten de nieuwe HIMARS, die accurater zijn en een groter bereik hebben dan andere artilleriewapens, een game-changer kunnen zijn voor het tegenoffensief van Kiev in het zuiden van Oekraïne. Natuurlijk is er grote druk op de VS om meer van die kannonnen te leveren.

     Volgens het Britse defensieministerie neemt de slagkracht van het Russische invasieleger steeds meer af. ‘Terwijl ze worstelen met hevige onderbezetting, hebben de Russen tevens een dilemma waarbij ze moeten kiezen tussen reserves inzetten in de Donbas of zich verweren tegen Oekraïense tegenaanvallen in de zuidwestelijke regio Cherson.' Ik kan me niet voorstellen dat de Russen aan het eind van hun latijn zouden zijn. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.10)

De oesters aan de havenmuur zijn aan het 'melken'.
De oesters aan de havenmuur zijn aan het 'melken'.

Woensdag 20-07-2022

We gaan gisteravond slapen met de ventilator op ons bed gericht. Toch wordt het geen klamme nacht, want na middernacht steekt er een vrij harde westenwind op, Bf 5. Geen plaknacht dus. Vanmorgen valt de eerste regen en tegen tien uur rommelt het in het zuidwesten, maar het zet niet door. Met 24 graden is het ruim tien graden koeler dan gisteren. Overdag is er veel bewolking en aanvankelijk nog wat korte buien, later wat meer zon. de harde wind is gaan liggen. Tegen half zes zal het opnieuw regenen en misschien ook onweren. In de haven zijn de oesters - ik schreef het gisteren al - druk bezig met de voortplanting. Dat heet 'melken' en het gebeurt in de zomermaanden. We zagen het twee jaar geleden hier ook. Na de bevruchting spuiten de vrouwelijke oesters de oesterlarfjes in wolken naar buiten. Daar zakken ze uiteindelijk in de modder op de bodem, waar ze hopen op een stevige ondergrond om zich aan te hechten en uit te groeien tot volwassen oester.s Dat schijnt maar in 5 procent van de gevallen te lukken.

     Nog steeds gaan omikronvarianten rond in ons land. Goede vrienden, volledig gevaccineerd en geboosterd, hebben het ook gekregen. Ze zijn inmiddels aan de beterende hand. Het schijnt dat de aantallen nieuwe besmettingen over de piek heen is, maar dat de ziekenhuisopnames nog door stijgen. Het aantal opgenomen Covid-patiënten is zelfs viermaal zo hoog als in juli een jaar geleden. Ziekenhuizen zeggen er zelfs geplande operaties weer voor af. Minister Kuipers is intussen 'met een gerust hart' met vakantie gegaan. Tja, hij krijgt wel dagelijks de cijfers op zijn vakantieadres. Kwetsbare mensen lopen nog altijd groot risico, maar nogal stom is dat van alle 60-plussers nog niet de helft hun tweede boosterprik heeft gehaald.

  

Gisteren maakte ik gewag van de schade die Oekraïne met Amerikaanse HIMARS-precisieraketten aanrichtte aan de kilometerslange Antonivsky-brug over de Djnepr bij Cherson. Nu zijn er ook foto's van. Twaalf raketten zouden zijn ingeslagen in het wegdek. De brug zou niet meer door de Russen gebruikt kunnen worden om met zware vrachtwagens hun troepen in de bezette stad te bevoorraden. Kiev hoopt dat deze langeafstandsartillerie het tij in de oorlog kunnen keren. Vanochtend kondigde de Amerikaanse minister van Defensie Austin aan dat er nog vier HIMARS-installaties naar Oekraïne worden gestuurd. Dat zijn er niet erg veel.

 

Over het gaswapen van Poetin. Morgen moet blijken of de Russische president weer gas door Nordstream 1 gaat sturen. De verwachting is van niet. Tot op heden hebben de EU-landen niet meer dan 5 procent van hun gasverbruik bezuinigd, meldt de EU-commissie. De Commissie gaat deze winter met bindende wetgeving tot 15 procent energiebesparing afdwingen bij EU-landen. Daarover moeten uiteraard alle lidstaten en het Europarlement nog mee instemmen, maar een succesvolle bezuiniging is voor de Unie uiteraard vitaal in zijn gewicht als machtsfactor in de wereld en in het conflict met Rusland. Het besparingsdoel lijkt voor Nederland niet heel lastig. De afgelopen weken lag het gasverbruik al eenderde lager dan normaal, maar de zuidelijke lidstaten hebben er meer moeite mee. Spanje en Portugal importeren bijvoorbeeld nauwelijks Russisch gas. Nederland gaat nu al Tsjechië steunen door de leverantie van drie miljard kubieke meter LNG uit de Eemshaven. Een geslaagde solidaire verdeling - de een wat meer, de ander wat minder - is derhalve van groot belang. De EU wordt weer op de proef gesteld.

     (Naschrift: zoëven komt het bericht dat Gazprom de leveranties via Nordstream 1 toch zal hervatten).  Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.11)

Vanmorgen regenbuien. En hoogwater.
Vanmorgen regenbuien. En hoogwater.

Donderdag 21-07-2022

Vannacht viel er flink regen. Eindelijk wordt dek en kajuitdak eens goed schoongespoeld. Ook vanochtend zijn er nog regenbuien, daarna is het droog en grijsbewolkt. We besluiten pas morgen naar Oostende te vertrekken. We fourageren en tappen de watertanks vol. Een grijze dag, waarop het steeds lijkt of er nieuwe buien komen die dan toch uitblijven. Voor het neerslagtekort zijn de gevolgen gering. Met 207 mm zit het nog steeds binnen de 5 procent van droogste jaren. Aan het eind van de middag lijkt het weer op te gaan klaren. Ondertussen loopt de haven helemaal vol. Er kan geen schip meer bij. Ten afscheid van Vlissingen gaan we vanavond samen uit eten.

 

Nieuws over het coronavirus, SARS-CoV-2 om precies te zijn. Onderzoekers van het Institut Pasteur in Parijs hebben ontdekt dat het virus zich van de ene naar de andere cel kan verspreiden door middel van microscopisch kleine verbindingen tussen cellen, tunneling nanotubes (TNT) genoemd. Ze denken dat het 'tunnelen' niet alleen onderling tussen longcellen gebeurt, maar ook met andere lichaamscellen mogelijk is. Dat zou kunnen verklaren hoe SARS-CoV-2 in de hersenen terecht kan komen, ondanks dat de meeste hersencellen de benodigde ACE-2-receptor op hun oppervlak missen. Het virus lift mee op die TNT-verbindingen. Het is geen unieke eigenschap; andere virussen zouden het ook kunnen, zoals hiv, herpes en griep. Wat ik niet begrijp is hoe de alternatieve route van binnendringen in cellen ontstaan is. Ik bedoel: het is voor een eenvoudig virus niet gemakkelijk een nieuwe invasieroute te ontwikkelen, naast de bestaande via de stekel (spike) en de ACE-2-receptor. Waarom nóg een andere route, waarin de receptor zelfs wordt meegenomen? Misschien is het er een variant op? Enfin, de onderzoekers slaagden er in elk geval in om in vitro longcellen en hersencellen dergelijke nano-verbindingen te laten maken, waardoor en waarlangs het virus werd overgebracht. Er zijn ook aanwijzingen dat de ACE2-receptor van de longcel via het membraan van het buisje mee naar de zenuwcel verhuist. Curieus. Het zou kunnen verklaren dat een corona-infectie tal van neurologische verschijnselen kan veroorzaken, variërend van vermoeidheid en concentratiestoornissen tot reuk- en smaakverlies. Verschijnselen die soms lang aan kunnen houden.

 

Behalve een renteverhoging met een half procentpunt maakt de ECB een mechanisme mogelijk, dat voorheen taboe was, de verevening tussen eurolanden. Het zogenoemde Transmissie Protectie Instrument (TPI) moet de renteverschillen tussen eurolanden dempen. Dat gaat om de verevening van grote renteverschillen tussen noordelijke en zuidelijke lidstaten. In het beste geval verstevigt dat de euro. De rente op staatsschulden zakt overal in Europa, behalve in Italië. De val van de regering Daghi doet de rente daar verder stijgen. Er komen vervroegde verkiezingen aan en zeer zorgelijk is dat vooral de populistische en ronduit fascistische partijen in de peilingen hoge ogen gooien. Komt er een Italiaanse Orban bij in dit veelgeplaagde tranendal dat Europa heet?  Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.01)

Op weg naar Oostende.
Op weg naar Oostende.

Vrijdag 22-07-2022

Op naar Oostende! Haast bij het opstaan is niet nodig, want om zoveel mogelijk tij mee te hebben hoeven we pas omstreeks half twaalf te vertrekken. Het is licht bewolkt met nauwelijks wind. Voor vertrek verwijder ik heel wat aangroei van het logwieltje. Om 10.40 uur verlaten we de haven, de brug staat toevallig nog open (de keersluis staat altijd open). We varen naar de rode boei die de vaargeul over de Wielingen markeert en steken voor twee invarende zeeschepen over en achter de derde. Dan zijn we aan de groene kant. De zeegang is rustig. Er passeren zeeschepen op tegenkoers (foto hierboven). Op de stranden van Zeeuws-Vlaanderen is het niet erg druk, op zee in de verte heel veel zeiltjes en windparken. We varen voorbij de nieuwe jachthaven van Cadzand en even later het Zwin, het natuurgebied op de grens met België. Na enig zoeken vinden we het Belgisch gastenvlaggetje. Anna hijst het in het stuurboordwand (foto hier). Dat soort foto's hebben we tamelijk veel. We lopen heel wat zeilende jachten in, zelfs die met spinnakkers, zo weinig wind is er. De tijstroom staat nu flink mee. Even na half één naderen we Zeebrugge met SOG 7,8 knopen. Op de AIS check ik in- en uitvaart. Voor de haveninvaart ligt een baggerschip met de naam Sanderus, dat even later wegvaart. Zoals altijd bij havens staat er een wilde, onregelmatige golfslag. Om 12.45 uur zijn we er voorbij en zetten koers voor de laatste 12 mijlen naar Oostende. Blankenberge, Westduine, De Haan, in de verte rijst de toren van Oostende op. De SOG is 8,2 knopen. Anna belt de havenmeester van de RNSYC. Heeft hij voor wat langer tijd een box voor ons? Dan kun je beter naar de Mercatorhaven gaan, zegt hij, daar lig je veel rustiger. Liever niet, zegt Anna, we hebben nu eenmaal ons hart verpand aan uw haven. Nou, dan heeft hij wel een hele mooie plek. Het nadeel van de Mercatorhaven is in onze ogen dat hij nogal saai is en langs een drukke verkeersader ligt. Anderzijds heeft hij geen swell zoals de RNSYC, omdat hij achter een sluis is.

     Om kwart over twee zijn we er (foto hier). De havenlichten tonen verticaal groen-groen-wit, hetgeen wil zeggen dat de doorvaart vrij is van beide kanten. Bij de RNSYC vangt havenmeester Tillo ons op en leidt ons naar een box aan de westzijde, de stadszijde, met zo'n boei waaraan je met je lijn een oog kunt aanhaken. Hij assisteert en leidt mijn achtertros door het oog, terwijl we met de boeg naar de steiger invaren. Inderdaad, een prachtplek, vrij uitzicht over de haven en geen buren direct naast je c.q. mensen over je dek. Morgen een foto. Op het kantoor ziet Tillo in zijn systeem dat we hier voor het laatst in 2018 waren. Toen kwamen we, meen ik, terug van Scillie Islands.

     We boeken vooruit voor een week. Helaas doet de walstroom het niet en een slimme analyse van Anna wijst uit dat het aan ons ligt en in onze eigen aansluitkabel moet zitten. In Middelburg hadden we aanvankelijk ook even een probleem, maar na wat jutteren met de stekker was het over. In Vlissingen was alles in orde, maar nu dus niet. Ik haal de stekker uit elkaar en zie: corrosie. De schroefjes zijn volledig verroest en niet los te krijgen. We moeten misschien een nieuwe stekker hebben. Helaas is het vrijdag aan het eind van de middag, de watersportwinkels zijn dicht tot maandag. Tot die tijd moet af en toe jutteren ons helpen en wie weet krijg ik die draden toch nog los. Maar Anna wil morgen de was doen. Op de generator natuurlijk als het jutteren niet helpt. Geen probleem. Om half vijf valt er een bui. Die is na een halfuur over. We deinen op de inlopen de swell. Tja, zelf om gevraagd. Zodra dit verslag klaar is en de zon weer schijnt ga ik weer jutteren. 'Jutteren voor Anna'. We verheugen ons zeer op het weerzien met Oostende. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.02)

Dulce in de haven van de RNSYC, onder de kademuur aan stadszijde.. Rechts het havenkantoor.
Dulce in de haven van de RNSYC, onder de kademuur aan stadszijde.. Rechts het havenkantoor.

Zaterdag 23-07-2022

Een paar bemoedigende ontwikkelingen. Rusland, Oekraïne en Turkije kwamen overeen om voor 120 dagen de graanexport uit Oekraïne mogelijk te maken, voor dit moment hervat Rusland voor een deel de gastransporten via Nordstream 1, en na een uitspraak van de EU-commissie hervat Litouwen het transport via spoor van alle goederen naar de exclave Kaliningrad. Zijn dat tekenen van enige ontspanning? Nog geen 24 uur na de graandeal beschoten de Russen de havenstad Odessa met kruisraketten. Er brak brand uit. Ooggetuigen maakten melding van overvliegende Russische gevechtsvliegtuigen en op Twitter circuleren beelden van raketten die in de lucht ontploffen. De Oekraïense regering zegt in een reactie dat president Poetin met de aanval op Odessa 'in het gezicht spuugt' van de Verenigde Naties en Turkije.

 

Het is een onrustige nacht, deels door swell en deels door gepieker over de oplossing van ons walstroomprobleem. De dag van vandaag kent veel zon en stapelwolken. In de ochtend vervang ik de gecorrodeerde stekker van de aansluitkabel door die van de kabelhaspel. Daarvan weet ik zeker dat hij goed is. Vol verwachting sluit ik hem aan onder de ogen van Anna. Resultaat nul. Dat is raar. Gefrustreerd haal ik de stekker weer uit elkaar en daarbij blijkt dat er vlakbij een draadbreuk is. Op zo'n tien centimeter afstand. Onder dat punt knip ik de kabel door en zet de stekker er weer aan. Mijn vertrouwen wordt beschaamd; er staat geen spanning. Die aansluitkabel is vijfentwintig jaar oud; hij heeft veel krinkels in het stuk dat meestal in de bak zit, dus natuurlijk kunnen er nog meer breuken ontstaan zijn. Er moet derhalve niet alleen een nieuwe stekker op, zou ik zeggen, maar ook een nieuwe kabel. Havenmeester Simon verwijst ons naar een doe-het-zelfwinkel vlakbij in de Witte Nonnenstraat. Die is dicht voor de lunch. We lopen voor koffie naar een van de terrassen op het Wappenplein (Wappenplein!) en tot twee uur sjokken we door de binnenstad. Het barst er van de toeristen. De gemeente heeft een properheidsactie: wie een peuk op straat gooit, krijgt een boete van 350 euro (foto hier). Hulde! We zien bekende plaatsen waaronder het Ensormuseum (vernieuwd). Daar gaan we nog een keer heen, nu houdt de walstroom ons bezig.

 

Om half drie is de winkel open. Ze hebben wel een stekker maar geen kabel. Pfff... Het schijnt dat alle watersportwinkels in Oostende failiet en/of gesloten zijn. We worden er chagrijnig van. Voor de avonddis nemen we twee visschotels mee van de kramen langs de haven. Ik zet de generator aan omdat Anna de wasmachine wil draaien. Dat lukt gelukkig wel. Ondertussen krijg ik een idee. Als ik de aansluitkabel vervang door een kort stukje kabel met een gewone stekker, en de kabelhaspel zijn stekker teruggeef, dan kunnen we de laatste inpluggen op de wal en de gewone stekker op de haspel zetten. Maar dan moet eerst de verrotte kabel van de aansluitdoos losgemaakt. Dat is ook de doos waar de aardlekschakelaar op zit. Hm, ik heb het ooit Fons zien doen en het zag er toen niet ingewikkeld uit. Welgemoed ga ik aan de slag maar helaas, het is veel ingewikkelder dan ik dacht, je moet je beperkingen erkennen, hier moet een 'elektrieker' voor komen. Dat kan op zijn vroegst pas maandag. Tot zolang is het improviseren. Wat wel meevalt. Vanavond kijken we naar de kwartfinale van Nederland in het EK voetbal. Hoe vernauwd en fanatiek je bewustzijn kan worden bij een onopgelost probleem. Ik hoop dat ik niet van kabels etc. droom vannacht. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.03)

Toch nog best lenig, die man.
Toch nog best lenig, die man.

Zondag 24-07-2022

Weer een slechte nacht, voor Anna de derde op rij van een agressieve migraineperiode. We voeren daarom weinig uit. Wel voer ik een idee uit dat ik vannacht kreeg: zet de stekker van de uitgerolde kabelhaspel op de walstroom en plaats de haspel in de keuken. Zo kunnen we toch 220V gebruiken voor een aantal apparaten. Dacht ik. Maar ook hier komt geen stroom uit. Nou breekt mijn klomp. Er zijn maar twee mogelijkheden, óf de walstroom zelf is defect, óf ik maak steeds een cruciale fout bij het plaatsen van watersportstekkers. Ik gok op het laatste. Bij havenmeester Simon vraag ik of hij dezelfde klusjesman Cedric wil inschakelen, die ons vijf jaar geleden al eens hielp met een gebroken gaskabel. Hij belt hem vandaag, Cedric is juist terug van vakantie en zal morgen langskomen. Opluchting. Daarna haal ik vers brood op de Visserskaai. Na het ontbijt kuieren we langzaam naar het koffiehuis 't Waterhuis, waar we andere keren gewend waren onze koffie te drinken. Dat is naast het IJslandvisserschip de Amandine, dat daar op de wal staat. Het is nu geheel in een plastic tent gehuld, ze zijn het schip aan het opknappen, zegt de dienster, het was geheel verroest. Op ons dooie gemak als waren we een stel bejaarden, kuieren we terug door de drommen toeristen op de Visserskaai. Er zijn er ook die met luidkeels blèrende radio's richting strand lopen. Het is winderig, een oostenwind Bf 4 - 5, en tegelijk flink zonnig.

     De rest van de dag verkeren we in de kuip. We kijken naar de aankomende en vertrekkende bootjes, hoe ze aanleggen en hoe ze soms moeite hebben met de meerboeien en de harde windvlagen. Anna slaapt veel. Ik onderhoud een conversatie met een meeuw op de meerboei van de buren (foto hier). Hij heeft veel te vertellen maar ik versta hem niet. Het zal wel om voedsel gaan. Er zijn overigens overal onderweg dit jaar beduidend minder meeuwen. In Vlissingen dreven er twee dood in de haven, waarschijnlijk slachtoffers van vogelgriep. We hadden ze gemeld bij de havenmeester, ze zijn immers erg besmettelijk, maar ze werden niet opgeruimd. Onderwijl draait de wind 180 graden. Er komen mindere dagen aan met buien, lagere temperatuur, wind en veel deining die de haven in loopt. Daarna zou het weer beter worden. Anna verrijst in betere conditie uit ons slaapverblijf. Vanavond gaan we samen uit eten in Bistro Beethoven, een andere favoriet van ons, bij de Petrus- en Pauluskerk.

 

Dit is een absolute gotspe. De Nederlandse protestboeren hebben er een bondgenoot bij. In een toespraak voor conservatieve jongeren in Tampa, Florida, heeft oud-president Trump zijn steun uitgesproken voor die boeren. Trump noemde de klimaatcrisis tegenover de studenten een verzinsel dat zelfs een risico op hongersnood met zich meebrengt. 'Op dit moment verzetten Nederlandse boeren zich dapper tegen de klimaat-tirannie van de Nederlandse regering, die hun productie rigoureus wil inkrimpen ondanks de toenemende voedseltekorten', zei hij. Wat vinden onze trekkerboeren daarvan?  Farmers Defence Force noemt de woorden van Trump in een reactie aan De Telegraaf een 'steun in de rug'. Overigens steunde ook de ultrarechtse Marine le Pen gisteren onze blokkeerboeren. Er lijkt frontvorming plaats te vinden: terreurboeren, anti-vaccinatie wappies, boreale Baudet-aanhangers, Poetin-adepten, andere regelrechte fascisten en racisten, 'omvolkers' en anti-migratie partijen, klimaatontkenners, anti-homo activisten, wetenschap- en feitenontkenners, complotdenkers, irrationalisten en nu ook Trump. Ondanks het gevaar dat nu weer in Italië dreigt moet ik het nog zien; ultrarechts kwam nooit verder dan maximaal 30 procent van de stemmen bij verkiezingen. Houden zo! Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.04)

Oostende (22.04)

Maandag 25-07-2022

Gisteravond aten we erg lekker bij Bistro Beethoven, gezeten aan een tafeltje aan het raam. Dat hadden we gekozen om geen risico op overlast van rokers op het terras te lopen. Later bleek dat er op het overdekte terras ook een rookverbod is. Opvallend hoeveel eenzame eters er waren, oudere mensen, die hun avondmaal verorberden, ieder aan een eigen klein tafeltje. Een grijze oude man probeerde een gesprek aan te knopen met de eenzame grijze dame naast hem, maar ze kromp letterlijk ineen en probeerde zijn poging tot toenadering zoveel mogelijk te negeren. Het maakt ons dankbaar dat we nog altijd samen zijn. Later zaten we de avond uit in de kuip. De gratis veerpontjes met de namen van Oostendse schilders tuften af en aan tussen de stad en de overzijde van de haven. Daar wordt een heel nieuw stadsdeel gebouwd met veel hoogbouw. Naast onze haven draaide het kinderdraaimolentje tot laat in de avond door. Draaien zolang er kinderen en ouders op het strand zijn.

     Vanmorgen wachten we op de komst van de technieker Cedric. Het is overwegend bewolkt en lang niet zo warm meer als gisteren. Vannacht regende het kort. We lezen in het nieuws dat er een drinkwaterstoring is in Vlissingen en andere delen van Walcheren. Men zoekt naarstig naar een breuk in het systeem. De Zeeuwen wordt gevraagd zuinig te zijn met drinkwater, en bijvoorbeeld niet te douchen als dat niet nodig is. Tja, wanneer is het niet nodig? Ik lees dat mensen die op de boulevard wonen met emmers naar het strand lopen om zeewater te scheppen, waarmee ze hun toilet doorspoelen. We hebben geluk, we ontliepen al een windhoos en nu een tekort aan water. Halverwege de middag vindt men het lek; het wordt nu gerepareerd.

     Op het havenkantoor tref ik havenmeester Simon. Cedric blijkt een spoedklus bij de Reddingsbrigade te hebben. Die moet natuurlijk eerst geklaard, daarna komt hij bij ons, maar wanneer is onbekend. We lopen de stad in voor wat boodschappen en koffie op het Mijnplein. Langzaam knapt het weer op al blijft de wind vrij hard. De swell in de haven valt mee. De hele dag door arriveren of vertrekken er geen boten. Iedereen wacht op beter weer. We moeten aan boord blijven voor het geval de monteur komt, maar nu - om vijf uur - is hij er nog niet. We houden er rekening mee dat het morgen zal worden. We klappen de bimini op. Even later wordt die, evenals de stuurstand en de kuiptafel, zwaar getroffen door een dikke, geelbruine meeuwenflats. Dat schijnt wel eens geluk te brengen.

 

Oekraïne waarschuwt dat het graanakkoord met Rusland en Turkije niet gaat werken als de Russen de havens blijven bombarderen. Het Kremlin beweerde in eerste instantie niet verantwoordelijk te zijn voor de aanvallen. Zondag gaf een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken toch toe dat er ‘militaire doelen’ waren geraakt in Odessa. Later vandaag zegt Sergej Lavrov op een persconferentie in de DR Congo, waar hij op bezoek is, dat in de ‘graanovereenkomst’ niets staat dat Rusland ervan weerhoudt militaire doelen in Oekraïne aan te vallen. Dus weet je dat er niks van terecht gaat komen.

     Er zijn hevige gevechten in de zuid-Oekraïense regio Cherson. Volgens het Oekraïense regionale militaire bestuur kan de regio in september zijn heroverd op de Russen. Het Britse ministerie van Defensie meldt dat Russische commandanten momenteel in tweespalt verkeren: versterken ze de aanvalstroepen in het oosten, of verdedigen ze de zuidflank om de tegenaanval van Oekraïne te stoppen? Sergej Lavrov zei gisteren, toen hij in Caïro was, dat Rusland de Oekraïense regering omver wil werpen. ‘We helpen het Oekraïense volk hoe dan ook zich te bevrijden van het (Oekraïense) regime, dat vijandig staat tegenover de mens en de geschiedenis’, zei hij. In april ontkende hij dat nog. En dan dit: ruim tweehonderd Russische militairen die weigeren verder te vechten in Oekraïne worden volgens onafhankelijke Russische media vastgehouden in een provisioneel detentiecentrum in de regio Loehansk. Daar zitten zij volgens ouders en getuigen onder erbarmelijke omstandigheden vast in kelders en garages. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.05)

Havenuitvaart Oostende vanmorgen.
Havenuitvaart Oostende vanmorgen.

Dinsdag 26-07-2022

Weer een schokkerige nacht. Af en toe waait het flink en rukt het schip aan de touwen vanwege swell die de haven in loopt. Niettemin hebben we een goede nacht. Je went eraan. Vanochtend is er na negen uur enige regen, daarna klaart het op maar er staat een fikse wind uit het noorden. Ik loop langs bij havenmeester Simon. Hij geeft me het nummer van technieker Cedric. Die hoopt nog vandaag langs te kunnen komen ('normaal gesproken wel') en even tevoren te bellen, zodat we niet de hele dag aan boord hoeven te blijven. Het regent nog een keertje, 's middags meer zon. We doen een wasje op de generator en blijven grotendeels in de kajuit. Te koud in de kuip. Na vier uur nog geen bericht van Cedric. Toch geen normale dag, zeker.

 

Poetin speelt met Europa alsof een kat speelt met de muis. Na het beperken van de doorvoer van gas naar Duitsland tot 20 procent, zegt Gazprom vandaag dat het nogmaals de belangrijke gaspijpleiding Nord Stream 1 gaat dichtdraaien voor noodzakelijk onderhoud. Maar volgens Duitsland zijn er geen technische problemen. Hij probeert de Europese lidstaten uiteen te spelen, maar tegen de verwachting in stemmen die vandaag in met een fors afgezwakte versie van het noodplan van de EU-commissie om tussen augustus en eind maart volgend jaar 15 procent minder gas te verbruiken. De landen willen circa 30 miljard kubieke meter minder gasverbruik komend stookseizoen, waar de Commissie 45 miljard kuub noodzakelijk achtte. Nederland verbruikt inmiddels al 25 procent minder gas.

     Rusland verhoogt vandaag zonder enige waarschuwing de druk in de pijpleidingen die gas via Oekraïne naar Europa brengen. Oekraïne laat dat toe en neemt zelf niets van dat gas af. Dergelijke drukverhogingen kunnen tot schade leiden, zoals het scheuren van een pijpleiding. Beheerders van de apparatuur moeten elkaar daarom waarschuwen voordat de druk wordt verhoogd. Dat is niet gebeurd.

 

Ook speelt Poetin met het graanakkoord. Na het bestoken van Odessa met kruisraketten laat hij opnieuw een Oekraïense havenstad bombarderen. Volgens de burgemeester van Mykolajiv, in het zuiden van Oekraïne, werd zijn stad vannacht bestookt vanaf de Zwarte Zee met raketten en vanuit de lucht door gevechtsvliegtuigen. Tegelijkertijd valt Oekraïne vanuit die stad aan in de richting van Cherson en dreigt de belangrijke Russische aanvoerroute P-81 af te sluiten (zie hierboven). Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.06)

We hebben weer walstroom.
We hebben weer walstroom.

Woensdag 27-07-2022

Vroeg uit de veren, want omstreeks negen uur komt Cedric, onze elektrieker. Hij is op tijd en dan ontvouwt zich het raadsel van onze walstroom. Allereerst is ook hem duidelijk dat er geen storing aan boord is. Ten tweede blijkt onze walstroomkabel in orde. Geen breuken. Ten derde zijn de stekkers die ik aanlegde, in orde. Wat is dan de oorzaak? De aansluiting voor de walstroom op de wal. Waarom heb ik dat niet gezien? Simpel: ik dacht dat hij op de dichtstbijzijnde zekeringenkast was aangesloten en daar lag geen zekering eruit. Maar de kast aan de gans andere kant van de steiger is de onze - en daar lag onze zekering eruit. Dat moet al het geval geweest zijn voor wij hier aanmeerden. Kortsluiting bij de voorgaande ligger? En die draadbreuk dan, die ik constateerde? Die veroorzaakte ik zelf, toen ik ietwat te hard aan de blauwe ader trok. dat gefa geen kortsluiting. Het was tevens weer in orde toen ik het stukje draad met de breuk afknipte en de rest weer verbond aan de stekker en met de steigeraansluiting (waar geen spanning op stond). Havenmeester Simon komt erbij kijken. Grijnzend schakelt hij de zekering weer in. En de stekker van de kabelhaspel tenslotte? Die was ook in orde. Het kan raar lopen.

     Allereerst laden we de accu's, dan draaien we de wasmachine en tenslotte zetten we de warmwaterboiler aan. Dat zijn onze grootste verbruikers. Tussendoor zetten we koffie met de Senseo. Een genot dat alles het weer doet. Het is nog steeds winderig, een vlagerige, kille wind uit het westen, maar er is veel meer zon tussen de stapelwolken door. 's Middags is het zelfs lekker in de kuip. Omdat de boot nog steeds rukt en trekt aan de lijnen door de swell, graaf ik in een bakskist de stalen veren op, die we ooit kochten in - meen ik - Malta. Ze dempen het schokken op de voortrossen behoorlijk (foto hier). We beloven onszelf eind van de middag een cocktail op een terras in de stad. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.07)

Het Schyvenorgel onder het roosvenster in de Petrus- en Pauluskerk. Iedereen zit er met de rug naar toe.
Het Schyvenorgel onder het roosvenster in de Petrus- en Pauluskerk. Iedereen zit er met de rug naar toe.

Donderdag 28-07-2022

In een strandpaviljoen aan de boulevard drinken we gisteravond onze mojito's (foto hier). Voor ons stuift de koude noordwestenwind het zand op en jaagt het in wolkjes over het strand. Kinderen graven ijverig kuilen en maken zandkastelen onder de wakende blik van ouders. Een ouder (maar jonger dan wij) Belgisch echtpaar komt naast ons zitten, hun kleinzoon begint voor ons een nieuwe kuil te graven. Op zee staat veel deining. De Belgen beginnen een gesprek, ze komen uit Aalst en zitten voor een week in een hotel. Ze drinken bier, de man was verzekeringsagent en ze lijken rechts georïenteerd, dus vermijden we maar om over politiek te praten. We houden het liever gezellig. Na een uurtje stappen we op.

     Ik heb me voorgenomen om om acht uur naar een orgelconcert te gaan in de Petrus- en Pauluskerk op het Schyvenorgel uit 1907. Dat orgel moest na WO 2 grondig worden vernieuwd en van een nieuw mechaniek voorzien, maar dat begaf het begin jaren 90. Toen werd het zoveel mogelijk in oude stijl gerestaureerd. Het staat op een mooie plaats boven de hoofdingang, direct onder het schitterende glas-in-lood roosvenster. De kerk is redelijk gevuld met publiek, de toegang is gratis, maar - vreemd - iedereen zit met de rug naar het orgel om aan de tegenoverliggende kant, in het kruisgewelf, op een groot scherm de organist te kunnen zien spelen. De enige die zijn stoel omdraait, ben ik; zo komen de orgelklanken tenminste recht op je af. Niemand kijkt er overigens van op.

     De organist is vanavond Peter Ledaine, de vaste organist van deze kerk. Hij vangt aan met een uitvoering van de bekende Passacaglia en fuga in c BWV 582 van Bach, een stuk waarin de grote kracht van de orgelklank goed tot zijn recht komt. Dan volgt het ingetogen en soms fluisterzacht gespeelde koraalprelude 'Schmücke dich, o liebe Seele' BWV 654, waaraan je het dynamisch bereik van het Schyvenorgel goed kunt horen. Het klinkt geweldig in de hoge, wijde kerkruimte. Dat geldt ook voor de 2e orgelkoraal van César Franck. Eraan vooraf vertolkt Ledaine op overrompelende wijze de 4e orgelsonate van Mendelssohn en hij eindigt met een uitvoering van die mooie 5e Orgelsymfonie van Widor, met dat ontroerende Adagio.

     Na afloop loop ik wat beduusd naar buiten en loop door de Pastoor Pypestraat pardoes een piepklein cafeetje in, dat met recht de naam ''t Kroegske' draagt. Ik moet trouwens ook nodig plassen. De kastelein draagt een lange, grijze baard en heeft zijn haar in een staart. Type kerstman. Of ik een glas wijn mag en even naar het toilet? Dat mag, bij terugkeer staat mijn glas klaar. Aan het onooglijke, maar wel gezellige barretje zitten enige rustige en aangeschoten oudere mannen en een tamelijk verlopen, dikke vrouw. Het etablissementje heeft een gering mythisch zweem van een laatste toevluchtsoord over zich. Ze informeren waar ik geweest ben. Ach ja, dat orgelconcert, ze kennen allemaal de vaste organist. Is hij ook een vaste klant hier? Eén van de mannen gaat ieder jaar naar het Duitse Passau voor een orgelweek, of zoiets. Ik ben niet erg in voor verdere conversatie, drink mijn glas en reken af bij de kerstman: 2 euro. De avond is mild koel en Anna is blij dat ik terug ben. Helaas, ze heeft weer hoofdpijn. Dat is snel, de vorige aanval was pas twee dagen geleden.

     Vandaag is het een overwegend bewolkte dag. Vanochtend hebben we zelfs de kachel aan. De wind is van west naar oost gedraaid doordat het hogedrukgebied verder naar het noorden trok. Veel jachten vertrekken daarom al vroeg richting Engeland. Lopende de dag trekt de wind aan. Behalve dat Anna weer opknapt is er weinig te melden.

 

In een update laat het Britse ministerie van defensie weten dat het Oekraïense tegenoffensief bij Cherson op gang komt. Oekraïne lijkt veel profijt te hebben van de Amerikaanse HIMARS-precisieraketten, waarmee ze de strategische bruggen bij Cherson onklaar maakten. Daardoor is de bevoorrading van de Russische troepen in de stad voor een groot deel afgesneden. Oekraïense strijdkrachten hebben hoogstwaarschijnlijk een bruggenhoofd gevestigd aan de zuidzijde van de lnhoelets rivier, dat is een zijtak van de Dnjepr. Nu vormt de Inhoelets de noordelijke grens van het door Rusland bezette gebied rondom Cherson. Rusland’s 49ste leger, dat gestationeerd is aan de westoever van de Dnjepr, komt hierdoor in een kwetsbare positie, aldus het Britse ministerie, doordat Cherson nu effectief is afgesloten van andere door Rusland bezette gebieden.

     Vanochtend vroeg werden er 25 raketten afgevuurd op de Oekraïense Tsjernihiv-regio vanuit buurland Belarus. Waarschijnlijk werden ze uitgevoerd door Russische eenheden vanaf het Zjabrovka-vliegveld, nabij Gomel aan de grens.

     Er zijn steeds vaker indicaties dat de Russische economie nu in elkaar begint te storten als gevolg van de westerse sancties. Lees hier. 'Far from being ineffective or disappointing, as many have argued, international sanctions and voluntary business retreats have exerted a devastating effect over Russia’s economy.' Ondanks alle extra inkomsten uit het duurdere gas. een week geleden verscheen er ook een studie die daarop wijst: 'Business Retreats and Sanctions Are Crippling the Russian Economy' van Yale. 'Defeatist headlines arguing that Russia’s economy has bounced back are simply not factual.' Ik mis de deskundigheid om die studies te beoordelen. Je hoopt natuurlijk wel dat het zo is.

 

Er is in Nederland grote woede over de boerenacties, die snelwegen blokkeren met mest, autobanden en zelfs asbest, en die bermbranden stichten terwijl er grote droogte heerst. Er waren al een aantal ongelukken. Bij Almelo staan ze vandaag te barbecuen op de A35. Aannemers die zijn ingeschakeld om de rotzooi op te ruimen, worden bedreigd en trekken zich terug. Pure terreur. De Twitterverontwaardiging richt zich ook tegen de politie, die nauwelijks reageert. Terwijl de snelwegen vol camera's hangen, kan de politie geen daders vinden. Die camera's zijn van Rijkswaterstaat'Toen krakers in de jaren tachtig blokkades opwierpen, stuurde de politie tanks en gewapende marechaussee op ze af. Als klimaatactivisten protesteren worden ze massaal gearresteerd. Als boeren brandende hooibalen en mest op de snelweg gooien, toont de politie ‘begrip’, klaagt iemand. Hij is een van velen. Enfin, de politie maakt later bekend dat ze toch camerabeelden verzamelt om later daders aan te kunnen houden. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.08)

Muurschildering van Alex Senna op de hoek van de Nieuwstraat en de Schippersstraat.
Muurschildering van Alex Senna op de hoek van de Nieuwstraat en de Schippersstraat.

Vrijdag 29-07-2022

Deze muurschildering is vlakbij de haven, We passeren hem dagelijks op weg naar de Spar voor onze boodschappen. Hij is van de Braziliaanse kunstenaar Alex Senna en staat op het pand op de hoek van de Nieuwstraat en de Schippersstraat. Hoe langer je ernaar kijkt, hoe wonderlijker hij wordt. Zie bijvoorbeeld de sterrenhemel in de broekspijp van de man. Dagenlang loop je eraan voorbij zonder het te zien.

 

We ontwaken onder een stralend blauwe hemel. Geen wolkje in de lucht. Hé, zegt Anna, het zal toch niet waar zijn, de walstroom ligt eruit! Oef, dat kan na Cedric zeker niet aan ons liggen. Inderdaad. Ik loop naar Simon op het havenkantoor. Hij zet een hoofdschakelaar om, want de hele haven zit zonder stroom. Iemand met een slechte kabel, zegt hij. Even later ligt de elektra er weer uit. Ja, als die kabel kortsluit, kun je bezig blijven. Ik keer terug aan boord. Na twintig minuten hebben we weer stroom maar binnen een tel slaat hij weer uit. Hm. Vijf minuten later weer stroom en nu blijft het zo.

     Het blijft een stralende dag. We drinken koffie in de schaduw op het Marie-Joséplein en bezoeken de grote Oosterse supermarkt aan de Van Iseghemlaan. Anna haalt haar hart op. Vanavond zal ze me Moksi Alesi voorzetten. We bezoeken ook een soort boekencafé op de Groenmarkt. Vol tweedehandsboeken en het is tevens een soort buurtcentrum. Het heet 't Leeshuus. Gezellige plek. Anna brengt hen twee tassen vol uitgelezen boeken, afkomstig van de bookswaps onderweg, en neemt een volle mee terug. We eten een ijsje aan het strand.

 

Van de week overleed de wetenschapper James Lovelock op 103-jarige leeftijd. Ik had altijd groot respect voor hem, maar zijn GAIA-hypothese - dat de aarde functioneert als een enorm, zichzelf regulerend superorganisme - lag me niet zo. Ik las verschillende van zijn boeken en schreef er herhaaldelijk over. Lovelock was voorstander van de inzet van kerncentrales om de door de mensheid zelf veroorzaakte klimaatcrisis op te lossen, want dat zal GAIA niet kunnen. Daar is het te groot voor. In 2010 zei hij in een interview met The Guardian: 'Humans are too stupid to prevent climate change'. Daar kan hij nog altijd gelijk in krijgen. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.09)

Oostende (22.09)

Zaterdag 30-07-2022

Aan het begin van de avond arriveerde gisteren een echte zeilrace-machine, een Duits schip van een meter of veertien lang met felle kleuren, een breed en plat achterschip, een macht aan zeilen en spartaanse soberheid. Alle gewicht is teveel. Het geval kwam naast ons liggen en bij die manoeuvre kregen de drie opvarenden ruzie. Aanleggen aan een meerboei hadden ze niet geoefend, foeterde er eentje. Tja, bij het varen kom je altijd onverwachte zaken tegen. Enfin, de boze man verliet het schip en vanmorgen voeren ze maar met twee man weg.

     De ochtend begint wolkenloos maar al gauw trekt hoge sluierbewolking binnen. De wind is van noord naar zuid gedraaid, een warme wind. We tanken de watertanks vol en zetten later de bimini boven de kuip als de sluiers dunner worden en de kracht van de zon zich laat voelen. We maken er een luie dag van. 's Middags zijn er meer wolken en wind uit het zuiden, het wordt zelfs broeierig en er vallen enkele dikke druppels, net of er onweer op komst is. Voor die tijd hebben we in elk geval onze boodschappen gehaald. Vanavond met Anna uit eten, mosselen op de Visserskaai.

 

Er zijn verontrustende berichten dat de klimaatmodellen, die de trend in de maximum-zomertemperaturen in West Europa aangeven, te laag zitten. De opwarmingstrend is niet +2 graden (sinds 1960), maar de observaties liggen nu op +4, tweemaal zoveel. Eveneens vanaf 1960, gemeten op London Heathrow. Je kunt de nieuwste trendcijfers hier vinden. Zie ook de grafieken hieronder. De bekende klimaatwetenschapper Stefan Rahmstorf noemt West Europa 'a hotspot of increasing heat extremes'.Wat ik niet helemaal snap aan de twee grafieken is dat het maximum in 2022 stijgt, terwijl het gemiddelde in 2022 daalt. Is dat wel logisch? Hm, misschien wel.

 

                                                  (bron: World Climate Data, 'Trends in Heat Extremes', 29 juli 2022)

 

De conclusie van deze studie is dat niet in alle delen van de wereld de trend van meer extremen zichtbaar is en dat West-Europa er opvallend uit springt: 'In conclusion, ERA5 data supports the hypothesis that heat extremes have warmed more rapidly than background “average” temperatures in certain parts of the globe. Western Europe stands out in the Northern Hemisphere with a quite astonishing increase in annual maximum temperatures – and this seems to be supported by station observations. However, ERA5 suggests that most of the world hasn’t seen a dramatic excess in warming of heat extremes, and for some regions there isn’t even an upward trend. So it’s a mixed picture overall, but there’s little doubt that a profound shift in heat extremes has already occurred in some parts of the world.'  Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (20.10)

Ongelijke trends in opwarming over de wereld, 1951 - 2021. West-Europa warmt sneller op dan de algemene trend (bron: ERA5)
Ongelijke trends in opwarming over de wereld, 1951 - 2021. West-Europa warmt sneller op dan de algemene trend (bron: ERA5)

Zondag 31-07-2022

Ik heb nog een keer gekeken naar de opmerkelijke trend van snelle opwarming van West-Europa, die blijkt uit de ERA5-cijfers. 'Very large increases are evident in some locations, such as western Europe, but ERA5 actually shows negative trends in several regions.' De ongelijke trends in opwarming in verschillende delen van de wereld is niet vreemd, de noord- en zuidpoolgebieden warmen ook veel sneller op dan de rest van de wereld. Bij een zó complex systeem als het klimaat hoeft de ongelijke verdeling niet te verbazen, een verklaring op onderdelen is niet gemakkelijk. De snellere opwarming van West-Europa is wél zorgelijk: 'The same analysis for Europe shows a striking and remarkable result: the change in annual maxima has been much larger than the already very significant background warming trend over western Europe – see below. This result is completely consistent with the astonishing new UK heat record: heat extremes have become (and evidently are still becoming) hotter much more quickly than the background climate.'

     Het is allang bekend dat landmassa's zoals de continenten veel sneller opwarmen dan de oceanen, die overigens zo'n 70 procent van het aardoppervlak uitmaken. De warmtecapaciteit van water is veel groter en de oceanen nemen daarom wel 90 procent van de extra warmte van het versterkte broeikaseffect op. De energieboekhouding van de aarde draait daarom vrijwel volledig om de oceanen. Vanaf 2005 zijn er ruim voldoende meetgegevens door het Argo-programma met automatische boeien die tot 2000 meter diepte meten. Voor de jaren daarvoor werkt men met steeds betere schattingen. Uit nieuw onderzoek van oceanograaf en klimaatwetenschapper Lijing Cheng van de Chinese Academie van Wetenschappen blijkt nu dat de trage opwarming van de oceanen in de laatste 20 jaar veel sneller was vanaf de vroege jaren ‘80 tot ongeveer 2000. Er voor en er na bleef de trend constant. 'Waarom de versnelling is samengebald in die relatief korte periode is niet zo makkelijk te verklaren', schrijft Hans Custers op het klimaatblog Klimaatveranda. Volgens het artikel van Cheng kunnen vulkaanuitbarstingen de verschillen in snelheid van opwarming voor een deel verklaren. Het lijkt Custers niet onaannemelijk dat de afname van de menselijke uitstoot van aerosolen ook bijdroeg aan de versnelling vanaf begin jaren ‘80.

     Net als op de landmassa's is de warmte-opname in de oceanen niet overal even groot. Ook daar is op sommige plaatsen zelfs afkoeling. In de noordelijke Atlantische Oceaan ten zuiden en westen van IJsland, bijvoorbeeld. Die oceaanregio wordt de Cold Blob genoemd. De afkoeling in dat gebied is al een aantal jaren onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. De rest van de Atlantische Oceaan neemt juist relatief veel warmte op. 'De verschillen in opwarming hangen vermoedelijk samen met stromingspatronen aan het oceaanoppervlak en met de uitwisseling tussen oppervlak en diepere oceaanlagen, die niet overal even groot is', aldus Hans Custers.

 

Steeds meer lijkt het op een bewuste actie, een oorlogsmisdaad, de raketaanval die een kamp voor Oekraïense krijgsgevangen (POW's) in Olenivka, in de Oost-Oekraïense regio Donetsk, verwoestte. Volgens Oekraïne en de Europese Unie heeft Rusland daarmee gisteren tientallen krijgsgevangenen gedood. In het gevangenkamp zaten onder meer militairen die eerder het Azovstal-complex in Marioepol verdedigden. Volgens de leiders van het separatistische bestuur van Donetsk zijn er 53 krijgsgevangen omgekomen. Geen van de Russische bewakers zou zijn omgekomen. Het gaat van kwaad tot erger. De Russische ambassade in het Verenigd Koninkrijk heeft de regels van Twitter geschonden met een haatdragende tweet over de overgegeven verdedigers van het Azovstal-complex. De ambassade schreef vanochtend dat zij geëxecuteerd moeten worden door ze op te hangen. 'Het zijn geen echte militairen. Ze verdienen een vernederende dood', staat in de tweet, die wereldwijd gedeeld werd. Twitter heeft het bericht niet onzichtbaar gemaakt, 'it may be in the public's interest'. Daar valt iets voor te zeggen. Rusland zegt inmiddels dat het experts van het Internationale Rode Kruis en de Verenigde Naties officieel heeft uitgenodigd om onderzoek te doen naar de raketaanval op het POW-kamp.

 

Gisteren bij de kassa van de Spar zette ik per ongeluk twee potten bonen op de band bij de boodschappen van de opvallende dame voor me. Onder het uiten van een verontschuldiging nam ik ze weer weg. Dat moet je vooral niet bij Charlotte doen, zei de caissière. Charlotte? De dame, mager en kleurrijk gekleed en opgemaakt, lachte. Ze had iets bekends. Later, op straat, bedacht Anna dat het de schrijfster Charlotte Mutsaers was. Een fotocheck bevestigde het. Ze blijkt inderdaad deels in Oostende te wonen. Had ik haar toch bijna mijn bonen in de maag gesplitst. Later aten we pikante mosselen, met look en room in een restaurantje aan de Visserskaai (foto hier).

     Vannacht viel er wat regen en vanochtend is het overwegend bewolkt. De wind is zuidelijk en krimpt geleidelijk naar het westen. Het wordt een luie zondag in de kuip. Gaande de middag komt er nog wat zon. Een zeehond duikt kort in de haven op om er naar te kijken, ziet ons en duikt snel weer onder. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.11)

Screendump van Marinetraffice ca. 9.00 uur NT, waarop het graanschip 'Razoni' uit de haven van Odessa wegvaart.
Screendump van Marinetraffice ca. 9.00 uur NT, waarop het graanschip 'Razoni' uit de haven van Odessa wegvaart.

Maandag 01-08-2022

Oekraïne. Het eerste vrachtschip dat na de Oekraïense/Russische en Turkse 'graandeal' kan uitvaren heeft met 26.000 ton graan de haven van Odessa verlaten. Dit heeft de Turkse regering bekendgemaakt. Het schip de bulkcarrier Razoni, die onder de vlag van Sierra Leone vaart, zou vanochtend zijn uitgevaren en op de site van Marinetracking zie je dat inmiddels. Op de screendump van de trafficwebsite zie je de haven van Odessa met vlakbij de plek van de jachthaven, waar we in september 2009 met onze Dulce lagen. Het is niet ver van de wereldberoemde Potemkintrappen (lees ook hier). Volgens de persberichten is het schip op weg naar Istanboel, maar bij het scheepsinformatie zelf staat als bestemming LB KYE, dat is de code voor de havenstad Tripoli in Libanon. Daar worden vaak ladingen voor Syrië afgeleverd. Enfin, de hele wereld zal precies volgen wat er met het graan gebeurt.

     Om half zes vanmiddag is het schip op volle zee, halverwege op de afstand naar de Oekraënse grens bij de Donaudelta. Het vaart langzaam, 10 knopen. Is dat vanwege het risico op zeemijnen? Het lijkt echter goed te gaan. Natuurlijk is dit eerste schip een druppel op de gloeiende plaat. Om de wereld te voeden moet er 20 miljoen ton graan Oekraïne uit.

 

Klimaatrampen aan de lopende band. Door noodweer in de Amerikaanse staat Kentucky zijn er overstromingen waardoor hele dorpen onder water staan. Er zijn 26 doden waarvan vier kinderen; het dodental zal naar verwachting nog verder stijgen. Ook zijn wegen weggevaagd, bruggen ingestort en werden auto's meegesleurd door de stroming. In veel gebieden zijn ook de elektriciteit en telefoonverbindingen uitgevallen. Herstel van de schade zal jaren duren. Bij een enorme natuurbrand in de staat Californië werden duizenden mensen geëvacueerd. Het is de grootste natuurbrand in de staat en er is onweer op komst en de vrees is dat blikseminslagen ertoe leiden dat de branden nog groter worden. Ook wordt het vuur aangewakkerd door de harde wind. Ook in de buurt van Montpellier in Frankrijk zijn er vandaag bosbranden. Negen brandweerlieden raakten gewond waarvan één zwaargewond. Door de opwarming heerst er meer en vaker droogte waardoor bosbranden gemakkelijker ontstaan en zich uitbreiden.

 

Vandaag is het vrij warm en zonnig, meestal achter een laagje van sluierwolken. We maken een wandeling over de boulevard tot aan de Ventiaanse Galerijen. Die werden langs het strand gebouwd tussen 1900 en 1903 naar ontwerp van de architect Henri Maquet (1839-1909). Zoals veel nieuwe gebouwen rond dit tijdstip werd ook deze galerij gebouwd in opdracht van koning Leopold II.  Op een van de terrassen drinken we onze koffie en slaan dan af naar het ronde plein genoemd naar zijn vader, Leopold I. Die zit hoog te paard in het midden van de rotonde. Aan beide zijden zijn reliefs, aan de ene kant van een vissersvrouw op de reling van een schip, en de andere kant stelt 'De Blijde Intrede van België in het concert der Naties' voor, aldus een plaquette. Hier kun je zien hoe men zich zoiets moet voorstellen: een vrouw te paard met blote engeltjes eromheen. Zijn dat de andere landen in het Concert? Wij slaan weer af en over de Van Iseghemlaan komen we bij het Casino annex Kursaal. Daartegenover begint de Leopold II-laan met een waterpartij in het midden, waarin ook een kunstwerk staat, een vrouw met een paddenstoel op het hoofd. Ze heeft een opvallend klein gezichtje (foto hier). Gegevens erover kan ik niet vinden. Heeft zij al haar geld vergokt? Even verder in de Langestraat, een straat vol kroegen, leren wij een nieuw woord; het staat op een verbodsbord voor wie ambetant is (zie hier): sluikstorten kan u net als wildplassen op een boete van 59 tot 250 euro komen te staan. Op het Wappenplein, waarvan ik inmiddels weet dat het Wapenplein heet, drinken we nog eens koffie en keren terug aan boord voor een lome middag in de kuip. De haven loopt vol met vooral Nederlandse jachten. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.12)

Dinsdag 02-08-2022

Zomaar ineens stuitte ik erop: de registratie van een verrassend en emotievol optreden van zangeres Joni Mitchell (79) op het Newport Folk Festival 2022. In meer dan 20 jaar had ze de bühne niet meer betreden, was zeven jaar geleden nog getroffen door een aneurysma in haar hersenen, maar op uitnodiging van de Amerikaanse zangeres Brandi Carlile zong ze weer - op hetzelfde Newport-festival waar ze in 1967 inspiratie opdeed. 'Kippenvel voor al haar fans', zei De Volkskrant en inderdaad, dat kreeg ik. Mooi? Hm, niet echt en soms was het gewoon vals, maar het ontroerde me diep. Het deed sterk denken aan een ander optreden, dat van Charles Aznavour kort voor hij - al in de negentig - overleed. Ach, de prachtige song 'Clouds' van Mitchell met de regels:

 

I've looked at life from both sides now
From win and lose and still somehow
It's life's illusions I recall
I really don't know life at all

 

Werkelijk onvergetelijk. En die Brandi Carlile! Die kende ik niet, maar ze kan mooi zingen, we moeten haar in de gaten houden.

   

Mark Rutte is vandaag de langstzittende premier van Nederland. Van zijn laatste optreden is helaas nog geen sprake. Het is een triest record, in dit geval. Wat is er om trots op te zijn? Hoe tekenend en hoe beschamend is het dat ons land in die 12 jaar alleen maar verder is afgezakt in de meest vitale aspekten van een democratie: openheid, duidelijkheid, effectief bestuur, handhaving en daadkracht. Niets kwam er terecht van klimaat- en stikstofbeleid, de natuur ging alleen maar achteruit, de rechter moet allerlei kwalijke achterstalligheden corrigeren (zonder dat het effect heeft), de opvang van vluchtelingen werd een ramp, de gezondheidszorg ging achteruit, de woningnood steeg alleen maar verder, ach, wat ging er niet allemaal mis? Vooral dat de kiezer Rutte en de VVD lieten zitten.

 

Het wordt een warme dag met wind van zee. In de ochtend haal ik vers brood. De haven ligt nu werkelijk vol; de jachten liggen te deinen in rijen van drie en soms vier naast elkaar. Hoogseizoen. Dan heeft zo'n meerboei als wij hebben groot voordeel. Ik ga eindelijk eens het voorste toiletje ontstoppen. In Vlissingen raakte de watertoevoer verstopt door waterplanten. Ik zet de afsluiter dicht en schroef de slang los en trek voorzichtig een lange wierbundel eruit. Klaar. We nemen het gratis pontveertje naar de overkant van de haven, de oostzijde, waar gebouwd wordt aan hoge flatgebouwen. Daar staat ook de bekende vuurtoren Lange Nelle uit 1949, nog steeds in werking. Er zijn hier veel bunkers uit de Duitse bezettingstijd. Achter een beweegbare brug is een haven, het Vuurtorendok, met een jachthaven in ontwikkeling. Een ontwikkeling die gestopt is, zo te zien. Langs de rand staat een rij campers; het is een kale, onaangename plek onder de duinen. Even verderop is ons doel voor vandaag, Fort Napoleon.

     De vesting Oostende aan de kust is altijd van strategisch belang geweest. Na zijn verovering van de Zuidelijke Nederlanden bouwde Napoleon Bonaparte dit grote, vijfkantige fort in de duinen van bakstenen, vlak ten oosten van de zeehaven  ter verdediging tegen de Britten. De keizer bezocht het fort wel vier- of vijfmaal. Ook tijdens de beide wereldoorlogen werd het fort gebruikt voor de kustverdediging. Zelfs der kaiser Wilhelm II is er geweest. Na een tijd van verwaarlozing is het nu een aardig museum geworden (foto hier). Er is zelfs nog een muurschildering uit de tijd van WO I, 'Der Barbar' van soldaat-kunstenaar Heinrich-Otto Pieper (1881-1968), aangebracht op een schoorsteenmantel in de officiersmess (foto hier). Het stelt een geharnaste Duitse ridder voor met het slagzwaard op de keel van een Schot. Ernaast liggen de afgehakte hoofden van een Italiaan, een Fransman, een Japanner, een Senegalees en een Rus. Zo kennen we het Teutoonse geweld weer. Er is meer kunst in het fort, moderne kunst dan, zoals bijvoorbeeld het 'Army of Angels' van de Vlaming Patrick Storms, dat in de verte doet denken (foto hier) aan het terracotta-leger uit de Chinese oudheid in het klein. Het fort was altijd een geliefd onderwerp voor veel Vlaamse kunstschilders. Bekend zijn de werken van James Ensor (1876), Emile Spilliaert (1858-1913) uit 1885 en zijn achterneef Léon Spilliaert (1881-1946) uit 1934, met een zicht op de toegangspoort en van een van de vijf caponnières.

     We brengen er een aantal uren zoek, afgesloten met garnalenkroketten in het moderne glazen restaurant, dat op knappe wijze in het bakstenen bouwwerk is ingevlochten. We wandelen terug naar het Maritiem Plein, waar het pontje ons weer naar de andere kant brengt. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.13)

Oostende (22.13)

Woensdag 03-08-2022

De update voor de maand juli 2022 van de gemiddelde temperatuur in de lagere atmosfeer, gemeten door satellieten, is weer gestegen en wel +0,36 graden ten opzichte van het 30-jarig gemiddelde over 1991 - 2020. Nog steeds blijft de La Niña in de Stille Oceaan voortduren. De lineaire opwarmingstrend blijft +0,13 graden per decennium (+0,11 graden voor de oceanen en +0,18 voor de landmassa's). Vorige maand heb ik uitgelegd dat de langdurige La Niña van deze jaren nog voor het einde van dit jaar zal verdwijnen en daarmee het koelend effect ervan. Van een hiatus, een pauze in de opwarming zoals de klimaatsceptici die graag willen zien, is helaas geen sprake.

 

Ondertussen is de zonactiviteit in de huidige cyclus van elf jaar erg sterk aan het worden. In de komende dagen wordt opnieuw een hevige zonnevlam verwacht, die de aardse communicatiemedia kan verstoren. Periodes van sterke zonneactiviteit dragen gering bij aan de opwarming van de aarde. De uitbarstingen worden hier bij gehouden.

     Het neerslagtekort in ons land is nu gestegen naar 224 mm. Daarmee valt 2022 ruim binnen de 5 procent van droogste jaren. ook de jaren 2018, 2019, en 2020 waren zeer droge jaren. Het KNMI publiceert een nieuwe studie over neerslagtekorten en het optreden van meerjarige droogtes in het stroomgebied van de Rijn, waaruit blijkt 'dat er meteorologisch gezien geen verhoogde kans is op herhalende droogtes, maar sterke klimaatverandering maakt de kans op meerjarige droogtes groter.' Dat klinkt wat cryptisch maar, haast men zich te zeggen, 'kijken we verder vooruit, dan zien we dat klimaatverandering kan leiden tot een behoorlijke afname van zomerneerslag en een toename van verdamping. Dat maakt dat de kans op het voorkomen van een droogte in onze regio groter wordt.'

 

Vanaf vandaag is er een officieel watertekort in Nederland. We zitten nu op niveau 2 (feitelijk watertekort). Het landelijke Managementteam Watertekorten (MTW) gaat bepalen hoe het schaarse water in Nederland wordt verdeeld. Het is al de vijfde keer deze eeuw dat er sprake is van een watertekort in Nederland. Eerder gebeurde dat in 2003, 2006, 2011 en 2018. In 2003 kwam het zelfs tot niveau 3, waarbij er sprake is van een dreigende nationale crisis door de droogte. Ook in de warme zomer van 1976 was het zo droog, dat de autoriteiten opschaalden tot niveau 3.

 

Volgens eveneens recent onderzoek neemt het aantal tropische stormen in de noordelijke Atlantische Oceaan niet toe. Ook het huidige oorkaanseizoen is tot dusver erg rustig. Volgens dit onderzoek komen deze stormen minder voor in het warmere klimaat. Over de frequentie van die stormen verschilden de meningen allang. De redenering was simpel en ik heb dat ook wel eens verkondigt: meer warmte, meer energie in de atmosfeer, meer stormen. De onderzoekers vermoeden echter dat de afname van het aantal stormen te maken heeft met de verzwakking van twee belangrijke circulatiepatronen in de tropische atmosfeer: de Walker en de Hadley circulatie. 'Klimaatverandering heeft ook op andere manieren invloed op deze stormen: de hoeveelheid neerslag neemt toe, ze worden gemiddeld zwaarder, mogelijk bewegen ze trager en de gebieden waar ze zich voordoen veranderen', zegt de website Klimaatveranda in een commentaar.

 

Over natuurbranden. Voor het vierde jaar op rij gaat de Siberische republiek Jakoetië in het zuiden en in de aangrenzende regio Chabarovsk gebukt onder hevige bosbranden. Op dit moment woeden er zo'n 96 actieve branden in een gebied van 500 vierkante kilometer. Vanwege de harde wind van de afgelopen dagen verspreidt het vuur zich ontzettend snel. Veel van de vuren branden lang; weken of zelfs maanden. Daardoor ontdooit de permafrost en daarbij komt opgeslagen broeikasgassen koolstof en methaan vrij. Die dragen weer bij aan de opwarming van de aarde, met nog meer bosbranden als gevolg.

 

Ineens is het er, gisteravond liggend in bed maar nog niet in slaap. Het is al jaren niet meer gebeurd. Vurige letters in mijn hoofd en haast een stem, maar niet helemaal.

 

O kom terug

omarming keer terug

opnieuw je maskergezicht

opnieuw verholen gezellen

opnieuw dit afgelopen feest

vanaf het begin

opnieuw

 

Lichtgevende woorden, brandende letters en de naakte kern van een gedicht. Hier moet je wat mee, beduidt dat, ik weet het. Maar wat?

 

Ook nu weer een warme dag met wind uit het noorden. Ik haal boodschappen en verder worden we gegroet door een vroegere schoolgenoot van me, Jo van S. Hij ligt verderop in Jachhaven RYCO. De meeste schepen zijn vanochtend weg, dit is een transithaven voor velen. 's Middags komen er weer nieuwe. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.14)

Marc Chagall, ' Le Joueur de Flute', lithografie, 40 x 23 cm, uitgave Mourlot, Paris, 1957.
Marc Chagall, ' Le Joueur de Flute', lithografie, 40 x 23 cm, uitgave Mourlot, Paris, 1957.

Donderdag 04-08-2022

Vanmorgen hangt er lichte mist. Die wordt al gauw door de zon verdreven ook al staat hij achter hoge wolkensluiers. We maken weinig haast. Ik zoek uit wat in de komende dagen qua tij een gunstig tijdstip van vertrek is en kom uit op aanstaande maandag rond 9 uur. Dan willen we naar Cadzand of Breskens om de dag erna rond Zeeland naar Hellevoetsluis te varen. Dan hebben we tij mee vanaf elf, half twaalf.

     Pas tegen half twaalf lopen we de stad in, lunchen ergens in een zijstraat van het Wapenplein. Tegenover de grote Spar-supermarkt in de Langestraat vinden we een leuke kunstgalerie: Jacob's Mid-Century Modern. Hun thuishaven is Brasschaat, maar voor de zomer zitten ze hier. Ze bieden wat de naam al zegt: lithografisch werk van kunstenaars uit het midden van de vorige eeuw, zoals Miro, Appel, Picasso, Corneille, en Chagall. Let wel: originele litho's, tussen 1935 en 1969 gedrukt bij Mourlot of Arte in Parijs. In de galerie ontstaat een liefde die niet zonder vervulling kan blijvan, al doen we voor de aanschaf van een prachig werk eerst nog even een ommetje om erover na te denken. Voorzichtig brengen we het stuk naar de boot. Welk werk? 'Le joueur de flûte' uit 1957. De litho komt uit het boek 'Chagall' van Jacques Lassaigne (1957). Alle bekende elementen uit het werk van de kunstenaar komen erin voor; als je goed kijkt zie je niet alleen de fluit en de viool, maar ook zijn dorp (in Wit-Rusland), een vogel en meerdere andere figuren. We zijn verzot op de kleur.  Er zit een professionele lijst om. Waar hij moet hangen, straks in Gorcum, weten we nog niet, maar dat lossen we uiteraard op. Nu ligt hij goed beschermd in de voorhut. Het is onze trofee van de vaartocht van 2022.

 

In de Senaat van de VS stemden Democraten en Republikeinen vannacht unaniem vóór de opname van Zweden en Finland in de NAVO. Dit kan niet de bedoeling van Poetin geweest zijn. De enige tegenstem was van de ultraconservatieve Republikein en Trump-aanhanger Josh Hawley.

 

De VN gaat een onderzoek instellen naar het bloedbad in het Russische krijgsgevangenenkamp Olenivka. Moskou en Kiev stellen elkaar verantwoordelijk voor een oorlogsmisdaad vorige week waarbij 53 Oekraïense krijgsgevangenen, waaronder vele uit de Azovstalfabriek in Mariopol, om het leven kwamen. Een oorlogsmisdaad. Rusland zei vlak na de aanval dat het Rode Kruis en de VN welkom zijn om het kamp te bezoeken. Maar dat klopt niet, volgens het Rode Kruis. Het heeft nog niet eens hulp mogen verlenen aan de slachtoffers, schrijft de organisatie op zijn website, ondanks herhaaldelijke verzoeken daartoe. Je voelt al aan dat het een onverkwikkelijk getouwtrek gaat worden.

 

Russische troepen boeken in Oost-Oekraïne nauwelijks vooruitgang en komen deze week in de regio Donetsk ondanks zware gevechten slechts moeizaam verder dan de gelijknamige stad. De Oekraïense strijdkrachten, geholpen door westerse wapens, bieden hevige tegenstand rond dorpjes in de omgeving. Rafael Grossi, baas van het IAE, maakt zich grote zorgen om de strijd rond de kerncentrale van Zaporizja, de grootste van Europa. In een interview in Zwitserse media zegt hij dat de situatie elke dag penibeler wordt. 'De situatie loopt volledig uit de hand.' Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.15)

Dulce in de RNSYC-jachthaven in Oostende. Foto eerder deze week vanaf het veerpontje.
Dulce in de RNSYC-jachthaven in Oostende. Foto eerder deze week vanaf het veerpontje.

Vrijdag 05-08-2022

Een winderige - noordenwind - en tegelijk zonnige vrijdag. Vanmorgen eerst veel bewolking, na elven knapt het op. Die voortdurende noordenwinden, daar krijgen we onderhand genoeg van. Ze zijn koud, die noordenwinden, want ze komen over de hele, koude Noordzee heen hier aan land. Steeds liggen er hogedrukgebieden boven de Atlantisch Oceaan ten westen van Ierland, die ze hierheen dirigeren. Het geeft ook permanente deinig in de haven, maar daar is wel mee te leven. Kan het zijn dat ook hier sprake is van stagnatie van de straalstroom. Ik heb er nog niet over gelezen. We besloten inmiddels wel dat we maandag zeker niet naar Cadzand zullen gaan, want ook daar stuurt noordenwind een sterke swell de haven in. Dus wordt het Breskens of Vlissingen.

     in de loop van de middag plaatst men tientallen vlaggen van het biermerk Brugse ZOT om de haven heen. Dat verhoogt de sfeer aanzienlijk, behalve voor dufkikkers als wij. Wij lezen. Hielden we niet van lezen dan zouden we wellicht gillend aan het bier gaan, maar we verkiezen om vanavond weer samen uit eten te gaan.

 

De nieuwe Webb-ruimtelescoop breekt record na record. Bij een analyse van de eerste gegevens  is een ver sterrenstelsel opgespoord dat al 235 miljoen jaar na de oerknal heeft bestaan. Lol beleef je niet bij het zien van de opname. Veel meer dan iets als een onscherp rood achterlicht van een fiets in de mist zie je overigens niet.  Het infrarode licht van het sterrenstelsel, dat CEERS-93316 heet en dat op 35 miljard kilometer afstand van ons staat, heeft er meer dan 13,5 miljard jaar over gedaan om de aarde te bereiken. Strikvraag: waarom staat het niet op 13,5 miljard lichtjaren afstand? Dat is immers de leeftijd van het heelal en sneller dan licht kan niet, maar dan vergeet je dat het universum sindsdien met steeds grotere snelheid uit elkaar vliegt. De lichtsnelheid is de maximum mogelijke snelheid IN de ruimte, maar de ruimte zelf kan zich wel sneller uitbreiden. We zien dus het licht van CEERS-93316 weliswaar zoals het dat stelsel 13,5 miljard jaar geleden verliet. Van die plaats is het allang geleden met de grote snelheid van uitdijing weggedreven en - in zekere zin - tegelijk op zijn plek gebleven in een enorm uitgedijde kosmos. Vergelijk het met een punt die je op een ballon tekent, die je vervolgens steeds verder opblaast. Die punt veprlaatst zich en blijft toch op zijn plaats op de ballon.

     De waarneming moet nog worden bevestigd met behulp van spectroscopische vervolgwaarnemingen. Lang zal het record niet blijven bestaan; Webb zou in staat moeten zijn om stelsels binnen 200 miljoen jaren na de oerknal te zien. Zo komt men steeds dichter bij de allereerste sterrenstelsels in ons heelal. Het aantal is groter dan men op grond van modelberekeningen had verwacht. De periode van stervorming door in elkaar vallende gaswolken van primitieve waterstof en helium zou rond 100 miljoen jaar na de oerknal begonnen zijn. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.16)

De draken liggen klaar voor de zeilwedstrijden in dit weekeinde. Dulce in de rode ovaal.
De draken liggen klaar voor de zeilwedstrijden in dit weekeinde. Dulce in de rode ovaal.

Zaterdag 06-08-2022

Er is een stevige vertrouwenscrisis, sprak Remkes na het eerste stikstofoverleg met de boeren. Een vertrouwenscrisis? Die is er helemaal niet, wel een minderheid van oproerkraaiers en opportunisten die in dit land zijn zin wil doordrammen. Farmers Defense Force kondigt ‘de hardste acties tot nu toe’ aan na volgens hen mislukte overleg. ‘Het onderhandelen is mislukt, ik denk dat het gaat escaleren’, zegt FDF-leider Mark van den Oever. Het is toch werkelijk van de wilde spinnen gebeten dat deze terreurgroep zoveel aandacht krijgt, nadat parlement en regering op democratische wijze een stikstofplan hebben aangenomen, nadat er een megabudget voor is vrijgemaakt en na alle uitspraken van rechters en Raad van State. Bepaalt een opgewonden minderheid in dit land het beleid? En dan heb ik het niet over de schaamteloze draaikont Henk Bleker, die nota bene voor een substantieel deel verantwoordelijk is voor het decennialange wanbeleid inzake natuur en stikstof. Wat een non-valeur! Je zou toch graag een massale weigeractie zien van de burgerij om nog langer melk, boter, kaas en vlees te kopen, maar dat heeft geen zin, je treft ze niet eens, want zo'n 70 tot 80 procent van de productie van boeren is voor de export.

     Gisteravond reden boeren op trekkers tegen het verkeer in op de A7 bij Heerenveen. De politie bekeurt niemand. Ik herinner me wat van binnenlandse zaken Ien Dales destijds - begin jaren 90 - zei over de boerenacties van toen: 'Juliie trekkers? Ik tanks!' Dat hoor ik mevrouw Dilan Yeşilgöz nog niet zeggen. Dales deed het overigens ook niet.

 

Gisteravond stapten we op in het Italiaans restaurant hierboven, op de Visserskaai. Een rare tent, net alsof ze liever helemaal geen klanten hadden. De bediening was stug, er was geen 'plat water' en geen wijnkaart; in plaats daarvan slechts één wijn. Dus liepen we verder naar het Petrus- en Paulusplein om nog een keer te genieten van het heerlijke eten bij Bistro Beethoven, samen aan het raam boven het terras.

     Vandaag is het een redelijk warme dag, met af en toe wind uit - jawel - het noorden. De biervlaggen die gisteren om de haven heen werden geplaatst, zijn ter ere van wedstrijden in de drakenklasse. Van 2 tot 5 augustus wordt hier het Open Belgisch Kampioenschap in de Draken klasse gezeild. Er worden 27 boten verwacht met de topzeilers van Oost Engeland, Nederland en natuurlijk België. Een aantal ervan liggen naast ons (foto hierboven). We slaan vanochtend weer voorraden in voor de komende week. Het schijnt dan warm te worden; in sommige berichten spreekt men al van een nieuwe hittegolf. Het hogedrukgebied dat ermee samenhangt zal voor lichte winden zorgen, zodat we ons over de terugtocht niet teveel zorgen hoeven te maken. Na vier uur vanmiddag komen de wedstrijddraken terug, vrolijk peddelend proberen de zeilers hun meerboeien te vatten. Op de kade tegenover ons klinkt al de muziek voor het feest dat ze straks zullen hebben. Naar het begin van dit kwartaal

Oostende (22.17)

Oostende. Een oude trap, niet meer in gebruik, in de hoek van de RNSYC-jachthaven.
Oostende. Een oude trap, niet meer in gebruik, in de hoek van de RNSYC-jachthaven.

Zondag 07-08-2022

Olenivka. Aan de groeiende lijst van gruwelnamen in deze eeuw voegen de Russen een nieuwe toe. The Guardian sprak een overlevende, Anna Vorosheva, in maart opgepakt omdat ze humanitaire hulp naar het verwoeste Mariopol bracht. Ze werd na ruim drie maanden vrijgelaten en wist weg te komen naar Frankrijk. Daar doet ze haar verhaal. Het is pure horror en wreedheid, het gevangenisregime dat ze beschrijft. 'Screams from soldiers being tortured, overflowing cells, inhuman conditions, a regime of intimidation and murder. Inedible gruel, no communication with the outside world, and days marked off with a home-made calendar written on a box of tea.' Het is de moordgevangenis waar dezer dagen 53 Oekraïense krijgsgevangenen levend verbrandden door een explosie. Het ziet er steeds meer naar uit dat de Russen die zelf teweeg brachten door het afsteken van een clusterbom in de barak waar ze een dag eerder waren ondergebracht. Satellietbeelden voor en na de explosie bevestigen dat. Het waren vooral krijgsgevangenen uit het Azov-bataljon in Mariopol. De Russen zouden het Rode Kruis inschakelen, maar dat is nog steeds niet gebeurd. De verdenking is sterk dat het een bewuste massamoord is, wraak op de verdedigers van de Azovstal-fabriek. Zo zit het pure kwaad in elkaar. De daders zijn mogelijk strijders van het separatistenrepubliekje Donetsk, leden van de Wagner-groep en/of soldaten van de criminele Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov. VN-baas António Guterres maakte bekend dat er een uitgebreid onderzoek komt.

 

Laura Starink schreef eergisteren in de NRC dat Rusland ook zichzelf vernietigt. Terwijl Oekraïne met de grond gelijk wordt gemaakt, sleept de incompetente en gewetenloze Russische top het eigen land mee naar de afgrond. Niet alleen door de massale verliezen aan mensen en materieel tegen een verbeten vechtend Oekraïne, maar ook door de steeds desastreuzer effecten van de westerse sancties. Ik maakte al een dag of wat geleden gewag van het rapport van Yale University daarover. De onderzoekers noemen de gevolgen 'catastrophically crippling'. Zolang de westerse eenheid over de sancties blijft bestaan, concluderen de auteurs, is de Russische economie tot ‘vergetelheid’ gedoemd. Het Oekraïense leger verzet zich ondertussen met hand en tand.  Wij, de democratische landen, kunnen het mogelijk maken dat het land dat volhoudt. 'Nog steeds kan niemand zich voorstellen dat David Goliath kan verslaan', schrijft Starink, 'maar dat wil niet zeggen dat Rusland niet opnieuw een reus op lemen voeten kan blijken te zijn. De Nederlandse regering moet Oekraïne dus na vijf maanden verwoestende oorlog onverkort blijven steunen tegen de Russische agressor.'

 

Tja, Rusland vernietigt ook zichzelf. Mijn angst is nog steeds dat een in het nauw gedreven Poetin in staat kan zijn om lokaal kernwapens in te zetten. Hij kan ook de grote kerncentrale in Zaporizja in brand schieten (en Oekraïne de schuld geven). Ik denk dat velen er ook zo over denken. Bedenk dat Moskou nog altijd beschikt over 45 procent van alle kernwapens in de wereld. Het kan de achtergrond zijn van een bewuste westerse strategie om Oekraïne niet teveel wapens te geven en zelf niet te zeer in de oorlog betrokken te raken, teneinde de Russen op langere termijn militair en economisch zodanig uit te putten tot het regime in het Kremlin instort. Dat is een smal en hachelijk pad, maar niet onzinnig. Nu en dan moet ik terugdenken aan ruim dertig jaar geleden, toen de val van de Muur en de ontbinding van de Sovjet-Unie een oorlog hadden kunnen veroorzaken door de onzekerheid van Gorbatsjov en Jeltsin, beiden kwetsbaar voor een staatsgreep door hardliners vanuit de KGB, maar nu is de situatie veel gevaarlijker. De Russische propagandamachine bericht in de binnenlandse media op volle toeren over de strijd 'tegen nazi's en fascisten'. In die oorlog vechten vooralsnog etnische minderheden uit de gigantische Russische periferie, zoals uit arme gebieden als Dagestan, Tsjetsjenië en Boerjatië, speciaal vrijgelaten criminelen uit werkkampen en verder huursoldaten. Nog altijd durft Poetin nauwelijks dienstplichtingen in te zetten. Tot dusver blijkt de Russische bevolking apathisch en ongeinteresseerd. Maar hoelang duurt dat nog? Zolang het lukt om de waarheid voor de mensen verborgen te houden. Dat is echter steeds moeilijker als op de duur de economie ineenstort en de omvang van het eigen dodental duidelijk wordt. De kans op een grote oorlog is nog altijd aaanwezig en oorlog was in wezen altijd de natuurlijke staat van Europa.

 

Een zonnige zondag waarop niks te melden is. De drakenboten zeilen weer wedstrijden voor de kust. De haven loopt weer vol gedurende de middag. Ik test de startmotor, die meteen aanslaat. Dat is alvast zekerheid voor morgen. Het is warm in de kuip en de wind is nog steeds noord en kil. Naar het begin van dit kwartaal

Vlissingen (22.12)

Achter ons verdwijnt Oostende.
Achter ons verdwijnt Oostende.

Maandag 08-08-2022 

Eindelijk weer eens beter nieuws over het klimaat, ditmaal uit de VS. Met het pakket klimaat- en energiemaatregelen van 430 miljard dollar dat de Senaat heeft goedgekeurd, zetten de VS een flinke stap naar realisering van de klimaatdoelen van president Biden. Komende week moet het Huis van Afgevaardigden er nog wel over stemmen, maar daarin hebben de Democraten een meerderheid. Nooit eerder stak Amerika zoveel geld in het terugdringen van de opwarming van de aarde, maar we zijn er helaas nog niet. In november zijn de mid-term verkiezingen voor de Senaat. Als daar een republikeinse meerderheid komt, kan die de uitvoering van de maatregelen ernstig hinderen.

 

Ik begrijp niks van de plotselinge opwinding over een foto van een plak chorizo, die moest doorgaan voor een foto die de James Webb ruimtelelescoop maakte van een exoplaneet. Die grap bestaat al tweeëneenhalf jaar en ik schreef er toen hier over (met foto). De pers heeft een zwak geheugen.

 

Vanmorgen horen we de wekker niet en worden toch even na zeven uur wakker. Overdadige zonneschijn buiten en weinig wind, NNO. Dus straks op de kop. We halen het logwieltje uit de bodem maar er zit nauwelijks aangroei op. Ik zet het niet helemaal recht terug, recht in de vaarrichting, bedoel ik, zodat het te laag aanwijst. Morgen even herstellen. We verwijderen de veren op de voortrossen zodat we ze voor het wegvaren kunnen losstrekken. Om kwart over negen is het zover, we varen de havengeul in en Oostende uit en slaan stuurboord-uit. Er staat een lichte golfgang en de wind is inderdaad precies tegen. Het is ongeveer de tijd van de tijwissel. Later maken we een SOG van 7,4 knopen. Om elf uur passeren we de brede haveningang van Zeebrugge, met niets dan zeilbootjes in de monding. Dit keer geen wilde klotsboel. Bij de noordoostelijke havendam zien we tweemaal grienden. Voor 12 uur passeren we de grens en gaat de VHF op kanaal 14 van Centrale Vlissingen. Voorbij Cadzand passeert een snelle politieboot. Ze tonen geen interesse in ons. In de verte ligt Walcheren, daar is het bewolkt.

     We steken de vaargeul over achter een containerschip, de One Swan, die van de Westerschelde af komt (2 foto's hier). Daarna worstelen we tegen de uitgaande stroom op; de SOG zakt naar 4,8 knopen. Om half twee varen we de Michiel de Ruyterhaven in en krijgen box 61 toegewezen. Helaas passen we daar niet in, naast een groot motorjacht. Dus krijgen we box 6 ertegenover, toevallig de box die we vier weken geleden ook hadden. Een paar boxen verderop ligt een zusterschip, ook een Jeanneau SO 43DS, Grand Cru geheten. Die kenden we nog niet. Morgen gaan we waarschijnlijk buitenom naar Hellevoetsluis. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee (22.11)

In de Sardijngeul langs de boulevard van Vlissingen naar het noordwesten.
In de Sardijngeul langs de boulevard van Vlissingen naar het noordwesten.

Dinsdag 09-08-2022

Een nogal afwisselende dag. De dag is buitengewoon zonnig, deel van de haast oneindige reeks die de droogte in ons land opschroeft tot bijna ongekende proporties. Meteen 's ochtends is de hemel diepblauw en onbewolkt. Vanwege het tij hoeven we pas om half twaalf te vertrekken en dat komt goed uit, want de batterij van mijn draadloos WiFi-apparaatje (Huawei) blijkt nog maar heel slecht op te laden. Na de boodschappen lopen we langs bij de T-Mobile shop in de Walstraat. Je kon het verwachten, dergelijke batterijtjes verkopen ze niet los. Die hebben ze niet eens. Hm. Maar ik heb een abonnement? O, dat scheelt, ik kan het aanpassen zodat ik een nieuw apparaatje meekrijg, ditmaal van Alcatel. Slechts 2,5 euro per maand extra, de bestaande SIM-kaart van het vorige ding kan erin en dan hoef ik verder niets te doen.

 

Om kwart over elf zijn we gereed om uit te varen. De bestemming is Hellevoetsluis, naar schatting een 50 mijlen buitenom, net als twee jaar geleden. De wind is licht en zal niet meer worden dan Noord Bf 4, lazen we op de weersites. Anna heeft - heel slim - de was in een sopje in de wasmachine gedaan. Daar zal het door de zeegang lekker schoon klotsen. De havenmeester maakt de uitvaart vrij door de beide voetgangersbruggetjes open te draaien. Buitengaats komt ons een loodsboot tegemoet. Er is veel scheepvaart in het mondingsgebied. We draaien de Sardijngeul in, die vlak onder de boulevard van Vlissingen naar het noordwesten voert. Voorlopig nog tegenstrooms, we zijn een uur voor de tijwisseling vertrokken. De SOG varieert tussen 4,3 en 5,0 knopen. Niet slecht. Het Finse cargoschip Hjördis loopt ons achterop (foto hier) en op tegenkoers loopt een baggerschip binnen. We passeren de drukke stranden van Walcheren, waar veel mensen de zomer vieren, zoals dat heet. Om 12.10 uur zijn we bij Zoutelande. De SOG is inmiddels 5,9 knopen. We tellen de rode boeien in het Oostgat. De zeewering van Westkapelle (foto hier) passeren we om half een en verleggen de koers naar pal Noord. De aantrekkende wind hebben we nu volledig op de kop en dat levert, wind tegen tij, windkracht 6 en een flinke zeegang op. We stampen een halfuur door naar het noorden en Anna is not amused. Er komt veel buiswater over en de boot maakt af en toe flinke klappen. Ik voel een lichte misselijkheid opkomen. Dit nog een uur of vijf, zes volhouden is geen doen. Verderop besluiten we tot een alternatief en draaien stuurboord-uit de Roompotgeul in, die naar de gelijknamige sluis voert naast de Oosterscheldedam. Dan kunnen we bijvoorbeeld naar Zierikzee. Deze koers is te zeilen. Zeiltje bijtrekken? Anna kijkt me vernietigend aan. Omstreeks kwart over drie komen we bij de sluis aan, eindelijk in de luwte binnen de pieren van de havenkom. Het is vele jaren geleden dat we hier waren, ik schat meer dan zestien.

     Het punt bij deze sluis is de vaste brug die gemiddeld 20 meter hoog is, maar door het tij varieert - en wij hebben een mast van 18 meter. Het is weliswaar afgaand tij, maar hoe hoog is het water in de Oosterschelde? Ik roep de sluismeester op, de sluis wordt op afstand bediend, en vraag of het kan. De brug heeft nu 19,10 meter, meldt hij. Hij denkt dat het wel kan. We meren voor de zekerheid met de mast vlak voor de brug af (foto hier). Kunnen we altijd terug. Inderdaad stijgt het water in de sluiskolk minder dan een meter. Oef! Op de Oosterschelde is de zeegang een stuk vriendelijker en ik zet de motor harder, op 2500 toeren. Na een kwartier schrikken we op van een indringende pieptoon. Motoralarm, de motor is te heet. Boze blikken van Anna. Ik minder toeren en na een halve minuut zwijgt het alarm ineens. Kalm motoren we verder. De wind is nog steeds tussen kracht 5 en 6. In het noorden zien we vuile grijsbruine rook opstijgen. Ergens is een brand. Later horen we dat er een grote duinbrand was bij de Brouwersdam, waarvoor een vakantiepark ontruimd moest worden.

     Met grote opluchting varen we om 17.15 uur het havenkanaal binnen. Zoals verwacht is de haven tjokvol. We plakken de boot ergens op de vierde positie naast drie andere jachten. Gelukkig allemaal vriendelijke mensen. En de wind? Die is weg. Wat we verder gaan doen, zien we morgen wel. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee (22.12)

Zonsondergang in de Buitenhaven van Zierikzee.
Zonsondergang in de Buitenhaven van Zierikzee.

Woensdag 10-08-2022

Een mooie zonsondergang in een windstille avond was de opmaat tot de warme zomerdag vandaag. In wezen zelfs tot een serie warme dagen en misschien zelfs een hittegolf. Vandaag wordt het 29 graden. Het neerslagtekort in ons land bedraagt nu 248 mm en voorlopig is er dagenlang nog geen regen in zicht. Alle vier schepen op ons rijtje van vijf vertrekken in de loop van de ochtend, zodat we tegen twaalf uur een comfortabele plek langs de steiger hebben. We denken nu dat we, mede door de mogelijke hittegolf, er goed aan doen hier tot aan het komend weekeinde te blijven. Het wordt een lome dag in de kuip onder de bimini.

 

Gevechtsacties op De Krim? Gisteren waren er raadselachtige ontploffingen op de luchtmachtbasis Saki bij Novofedorivka aan de westkust van de Krim. Daarbij kwam een man om en raakten dertien mensen gewond, onder wie twee kinderen. Er zouden negen Russische gevechtsvliegtuigen zijn vernietigd. Dat is verrassend, want de basis is ruim buiten het bereik van de raketten waar Oekraïne over beschikt. Op foto's zie je geschrokken badgasten aan het strand bij de basis naar de enorme rookpluimen kijken, die diep in De Krim ligt. Op de basis zijn bommenwerpers van de Russische marine gestationeerd die een belangrijke rol spelen bij het Russische offensief in Oekraïne. De vraag is nu of Kiev over verder dragend geschut beschikt of dat het gaat om sabotage-acties van partizanen. Volgens het Russische ministerie van Defensie gaat het om een ongeluk met opgeslagen munitie, als gevolg van onvoorzichtigheid van het personeel. 'Een onoplettende roker'. Volgens de New York Times is de schade van de aanval veel groter dan de Russen toegeven. Zelensky heeft er nooit een geheim van gemaakt dat hij alle aan de Russen verloren delen van Oekraïne wil heroveren. Sommige commentaren op sociale media spreken van een game-changer. Kan dat? Ik betwijfel het, maar als het inderdaad een Oekraïense aanval is, is het wel een prestatie. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee (22.13)

Zierikzee (22.13)

Donderdag 11-08-2022

In de warme avond scharrel ik in de voorhut ons Turkse lampje op. Ooit gekocht - ik vermoed in 2010 - in Fethiye. Verdraaid, hij doet het nog. Het is heerlijk om in de kuip te genieten van de avondrust en koelte. Vandaag wordt het nog warmer dan gisteren; in de middag is het 32 graden. We boeken nog twee dagen bij op het havenkantoor, drinken een kop koffie op een beschaduwd terras en halen een koude visschotel voor vanavond. Vergeefs probeer ik het nieuwe WiFi-apparaatje van Alcatel te installeren. Hij reageert niet op de startcode en - omdat ik het oude SIM-kaartje erin deed - ook niet op mijn eigen code. Pff.. Dezer dagen met dat ding en de laptop naar de T-Mobile winkel hier in het stadje. Dat is ongeveer alles, o ja, ik vul de watertanks en Anna maakt het zwemplatform schoon met water uit de haven. Dat is een punt: er is gevraagd om zuinig te doen met drinkwater, boeren mogen hun land overdag niet besproeien, burgers hun tuintjes niet, hun zwembaden niet vullen, maar uiteraard zijn er toch een paar asociale gasten die hun motorjacht gaan afspuiten. Ik kan niet laten er wat van te zeggen, maar ze negeren me. Ziedaar onze toekomst.

     Het is een warmte die amechtig maakt. We doen eigenlijk niks de rest van de dag. Zometeen even te water.

 

Het neerslagtekort stijgt verder. Het staat vandaag op 253 mm en volgens de meest recente weerprognose komt er voorlopig geen regen en stijgt het verder naar 272 mm, ongeveer halverwege de afstand tussen de grafiek van de droogste 5 procent-jaren en het recordjaar 1976. Nog drie dagen te gaan, waarvan twee boven 30 graden en een boven 25 en dan hebben we een officiële hittegolf in De Bilt. Dat lijkt gemakkelijk te gaan lukken. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee (22.14)

Zierikzee (22.14)

Vrijdag 12-08-2022

Weer warmer dan de vorige, deze dag. In de ochtend lopen we naar de AH-supermarkt in het centrum en drinken koffie op een beschaduwd terras. Anna laat de wasmachine draaien en dat is alle activiteit voor vandaag. We voeren niks uit en verkeren amechtig onder de bimini. Vanmiddag wordt het 33 graden bij soms helemaal geen wind. Een duik van het zwemplatform geeft welkome verkoeling. Nog één dag in De Bilt boven 25 graden en er is officieel sprake van een hittegolf. Morgen schijnt het nog wat warmer te worden. Het landelijk neerslagtekort loopt op naar 258 mm. Naar het begin van dit kwartaal

Zierikzee (22.15)

Tegenstellingen in de Pacific. In het midden de koude van de La Niña en erboven de ongewone hete blob.
Tegenstellingen in de Pacific. In het midden de koude van de La Niña en erboven de ongewone hete blob.

Zaterdag 13-08-2022

In de Stille Oceaan houdt de huidige La Niña nog altijd aan. Ondertussen warmen de noordpoolgebieden viermaal zo snel op als de rest van de aarde. Meteorologen vinden dat enorm ongewoon. Robert Rohde spreekt zelfs van 'een idioot hardnekkige La Niña.' Tegelijkertijd is er in het noordelijk deel van de Pacific sprake van een uiterst ongewone warme blob van heet water. Zie op de opname hierboven zowel de koude La Niña en de hete blob. Rohde vraagt zich af of beide fenomen te maken kunnen hebben met de record-warmtes en de droogte in ondermeer West-Europa en Centraal Azië. Een mechanisme daarvoor kent hij niet. 'For the record, La Niña does not typically drive summer droughts / heat waves in Europe, but this year is pretty extreme, and I'm wondering if there might be an unusual connection at work this year.' De huidige extreme opwarming vindt plaats ondanks de koelende invloed van het La Niña-fenomeen. Als dat uiteindelijk wegvalt kan de opwarming een forse boost krijgen. Dat is beangstigend. Hieronder een plaatje van de heetste gebieden dit jaar in de wereld in de periode januari t/m juli. Zie de rode vlek boven West-Europa en ook de blob in de Pacific aan beide zijden.

 

heetste plekken op aarde 2022 jan tm juli

 

Om 10 uur vanmorgen is de 30e landelijke hittegolf een feit. Een toenemend aantal daarvan vond plaats in deze eeuw; 18 van de 30 waren in de laatste 30 jaar. Het neerslagtekort loopt op naar 262 mm. Er waren diverse natuurbranden in ons land (bos, heide en duin). Nieuw Amerikaans onderzoek wijst uit dat ondermeer esdoorns, (zilver)sparren en dennen sterk lijden onder klimaatopwarming. Er wordt wat gemompeld over de aanleg van 'klimaatslimme bossen'. Over de tropische regenwouden in Australië was er eerder al zo'n onderzoek. Sinds de jaren tachtig sterven bomen in Australische regenwouden tweemaal zo snel als voorheen. Als die trend zich doorzet, stoten regenwouden binnenkort evenveel CO2 uit als zij opnemen. Gisteravond bracht Nieuwsuur een item over de droogte. Een miljoen huizen in ons land dreigt de verzakken door de lage stand van het grondwater. Een kostenpost die kan oplopen tot 35 miljard euro. In een vreemde associatie roept De Volkskrant over de extreme droogte in ons land: 'Alle hens aan dek bij de Rijn'. Bij Kaub, tussen Koblenz en Wiesbaden, is het waterpeil van de rivier onder de 40 centimeter gedoken. Dat punt geldt daar als een kritische grens voor commerciële scheepvaart. Men denkt dat het peil nog tot 34 cm zal zakken, maar morgen (zondag) valt er weer regen in Zwitserland. Of dat genoeg is, moet blijken. 'Deze zomer vol extremen laat opnieuw zien hoe dringend het is om actie te ondernemen tegen klimaatverandering', zegt de krant in een commentaar. De noodzaak daartoe bestaat al vele tientallen jaren.

 

Drieëndertig jaar na de fatwa van Khomeini werd de 75-jarige schrijver Salman Rushdie tijdens een lezing in de staat New York neergestoken door een man. De schrijver raakte zwaargewond en ligt nu aan de beademing. Hij dreigt een oog te verliezen. Van de dader is nog weinig bekend. Je denkt dat ook het Islamitisch recht ook zoiets als 'verjaring' kent, maar dat is kennelijk niet zo.  Nog in 2016 verhoogde het Iraanse regime de prijs op zijn hoofd nog naar 3,8 miljoen euro. Ook staat de auteur op de dodenlijst van terreurorganisaties Al-Qaeda en Islamitische Staat. Ik las vandaag ergens iets over uitingen van vreugde in Teheran, maar kan het niet meer terugvinden.

 

Inderdaad wordt het iets warmer dan gisteren. Er is ook minder wind. Aan het eind van de middag halen we 34 graden. Bijna alle jachten vertrekken en we blijven met slechts een paar liggen. Dat zal straks wel veranderen. Vanavond gaan we uit eten met Wil F & Marianne bij de Portugees Carlos. Morgen in de loop van de ochtend beginnen we aan de worsteling door de sluizendrukte, terug naar Numansdorp. Maandag komt de weersomslag, zeggen de voorspellers. Naar het begin van dit kwartaal

Numansdorp (22.3)

Marina Numansdorp.
Marina Numansdorp.

Zondag 14-08-2022

De laatste terugtocht na een exemplarische avond met Wil F. & Marianne in Casa do Carlos (foto hier). Eenieder worstelt op eigen wijze met de onontkoombare aftakeling en de nakende dood. Soms is het wel aardig om dat met leeftijdgenoten uit te wisselen, al kwamen er gelukkig ook hele andere onderwerpen aan de orde. Hoe de geschiedenis liep om ons hier met zijn vieren bijeen te brengen. Waarom we vroeger tegenover elkaar stonden en nu allang niet meer. Anders zaten we hier niet. Eigenaar Carlos had ook een vrolijke bui en voorzag de dames met een persoonlijke ventilator. We slenterden terug door de warme avond en verdwaalden haast in de schaars verlichte straatjes van Zierikzee. Er lagen drie boten naast ons die we nog even moesten vertellen dat we morgen (vandaag) om een uur of elf zouden vertrekken. Dat vonden ze leuk.

     Ach, op onze leeftijd ben je vroeg op, ook al was de avond tevoren behoorlijk besprenkeld. Katers ken ik eigenlijk al twintig jaar of langer niet meer. Maar waar ik dan wel vaak last van heb is Existenz Ekel, maar vanmorgen zelfs dat niet. Het moet wel een gezegende dag zijn, deze dag van definitief vertrek. De een na de andere buurman vertrekt, tenslotte liggen we alleen (foto hier), niets staat ons meer in de weg. Het is al vroeg warm en de wind is Oost bf 2. Er is enige ongerustheid op onze laatste tocht over mogelijk onweer, maar dat zou tot het noorden beperkt blijven. Om kwart voor elf motoren we rustig het havenkanaal naar de Oosterschelde uit en om 11.25 uur opent de Zeelandbrug volgens schema. ik houd de motor op 2100 RPM om oververhitting te voorkomen. Het is niet druk en de tocht is zonder enige verrassing, totdat we bij de Krammersluizen komen. Hoe het mogelijk is, weet ik niet, maar er liggen al tientallen schepen aan de steiger te wachten. Tja, geduld is een schone zaak. Na twee schuttingen zijn we als voorste aan de beurt. De ligtijd was naast plezante Belgen uit Brussel en Antwerpen. Waarom ze onderling Frans spraken, begrepen we niet, maar we deden van de weeromstuit mee om te laten merken dat de oudere Ollanders hun talen nog steeds spreken. Dat werd gewaardeerd. Ik begrijp trouwens nog steeds niet waarom men de jonge generaties nauwelijks meer Frans voorschotelt in het onderwijs. Wij kregen destijds alle drie de ons omringende talen te leren, waarvan Frans al op de lagere school. Le coq e mort. Hadden we erg veel profijt van.

 

Het is domweg heet in de klamme ruimte van de Krammerluis. Bovenaan staat een sluiswachter te roepen dat we het verkeerd doen. Het slaat niet op ons, maar dat weet je eerst niet. De boten liggen niet dicht genoeg opeen, vindt hij, er kunnen er nog meer in. Het schreeuwen van de man hoog boven ons geeft misbaar. Iemand roept van beneden terug dat de beste stuurlui aan wal staan. 'Ik ben de beste stuurman hier en u niet', roept de man terug. Die is niet ver van een burn-out, denken we. Volgt het oversaaie traject over de Volkerak, terwijl we weten dat alle zoutwateraangroei onder ons schip zich kapot schrikt van het opeens zoete milieu. Even na vijf uur - alles voelt steeds meer vertrouwd - komen we bij de Volkeraksluis, die juist open gaat, je kunt zo doorvaren. Een halfuur later meren we af in onze vertrouwde Marina Numansdorp. We hebben onze vakantietocht van 2022 volbracht zonder echt malheur. Dat is heel wat als je 75 bent. Een snelle blik op het parkeerterreintje leert dat ons autootje er nog staat. De hemel lijkt te betrekken, maar onweer is er nog niet. De kuiptafel zit wel zomaar opeens vol onweersvliegjes. De havenzwaluwtjes gaan nadrukkelijk op een rijtje zitten op een nieuw ontdekte plek in hun domein (foto hierboven). We zijn een beetje melancholiek omdat het weer voorbij is. Zullen we in de zomer van 2023 nog steeds varen? Hoe ziet de wereld er dan uit? Naar het begin van dit kwartaal

Numansdorp (22.4)

Numansdorp vanmorgen vroeg. Wolkenfront in het zuiden.
Numansdorp vanmorgen vroeg. Wolkenfront in het zuiden.

Maandag 15-08-2022

De weeromslag kondigt zich tegen zes uur vanmorgen aan. Een donker wolkenfront schuift tergend langzaam aan uit het zuidoosten. We ontwaren enkele bliksems in de wolkenmassa en horen het wat rommelen. Snel sluiten we luiken en raampjes. Toch duurt het nog een uur voor de regen in dikke druppels neerklettert op dek en dak. Het onweer zelf stelt niks voor, de regen houdt een uur aan.

     Even na elf uur starten we het autootje, dat meteen aanslaat. Op de dijk moeten we terug, autopapieren vergeten. We rijden over louter snelwegen via Rotterdam, Den Haag en Amsterdam naar Wormerveer voor een bezoek aan Derrick & Nicky. Anna's zoon heeft zijn beide kinderen Liam (16) en Caelan (13) uit Tsjechië te logeren. Die hebben we al een tijd niet gezien. We zitten op het terras aan het Nauernasche Kanaal voor het huis. Er is het nodige bij te praten. Ondertussen passeert heel wat recreatievaart, waarvoor de brug open moet, totdat hij een storing krijgt. Er is een monteur onderweg, roept de brugwachter. Om half drie rijden we langs dezelfde route terug, net voor de files. Regen hebben we de hele dag niet. Morgen inpakken, boodschappen en naar Gorcum. Het schijnt droog weer te worden. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.139)

Weer thuis.
Weer thuis.

Dinsdag 16-08-2022

Het is een knap warme dag om te ontschepen. Allemachtig! Terwijl Anna inpakt breng ik het vuil weg en rijd naar de AH in het dorp voor de boodschappen. Daarna laden we twee keer de bagagekar van de jachthaven helemaal vol en rijden hem over de steiger en de helling naar het autootje. De bekende routine: electragebruikers uit (behalve de bilgepomp), de warmwaterboiler en koelkast uit, alle afsluiters dicht en de gasfles dicht. Het is benauwd, het zweet gutst me van de rug. Om twaalf uur drinken we even koffie bij Kai op het havenkantoor en rijden af naar Gorcum. Het is niet erg druk. De A15. We nemen de afrit Gorcum Oost, de Newtonlaan, de Spijksedijk, de 5e Uitgang, de Havendijk, de Appeldijk, de Peterbrug en dan het Eind. De haven ligt vol passantenboten, op de sluis veel wandelaars, het is op en top toeristentijd en er zijn Zomerfeesten in de stad. Aan de overkant ligt een bootje met een omgekeerde Nederlandse vlag. Er zijn dus ook varende boeren. Het gras bij de geometrische beelden van Winiarski is lang en verdord, de grote es verheft zich er koesterend boven maar zuigt natuurlijk alle vocht uit de grond. De plantenbakken langs de haven tonen wolken van geraniums; die kregen van de gemeente genoeg water.

     In omgekeerde volgorde laden we uit Het alarm uit, het rolluik omhoog en de gordijnen open. Er is een flinke stapel post om door te nemen. Niets verontrustends. Anna wil beginnen met de was, maar de wasmachine kiest juist dit tijdstip om ermee uit te scheiden. Pff.. waar vind je een monteur? Mijn geliefde kent echter van vroeger een handig mannetje. Ze belt hem en hij blijkt op zijn 73e nog te werken. Onze wasmachine deed zo'n twaalf jaar trouwe dienst zonder storingen. Het aardige monteurtje vermoedt dat de printplaat stuk is. Hij heeft een recente, gebruikte Siemens bij zich. Vooruitziende blik. Die Siemens mogen we een tijdje op proef gebruiken en als hij bevalt overnemen. Met 2 jaar garantie. Dat gaan we doen. Even later draait hij onze eerste was.

     Het uitzoeken en plaatsen van de boeken, die ik meenam en die ik onderweg kocht, kost de meeste tijd. De leukste klus is het ophangen van onze litho van Chagall. We waren met een kleine onderbreking weg van 13 mei tot 16 augustus. Ruim drie maanden. Nu ga ik me weer buigen over de verdere behandeling van mijn prostaatkanker. Dat had ik een maand opgeschoven. Op 3 september heb ik een vervolg-MRI-onderzoek.

 

De reeds gevallen en de verwachte neerslag is niet genoeg om het watertekort te verminderen, meldt de NOS. Het neerslagtekort staat nu op 277 mm, maar zal de komende dagen enigszins stabiliseren. Met name in de Rijn is de waterstand uitzonderlijk laag, met een aanvoer van minder dan 700 m3 water per seconde bij Lobith. Dat zit dicht bij de laagste aanvoer ooit gemeten in deze tijd van het jaar. De waterstand nadert ook een recordlaagte. Het peil in de Rijn staat nu bij Lobith op 6,53 meter boven NAP. Het laagste peil dat op die plek werd gemeten is 6,49 meter, op 29 oktober 2018. Het is bijzonder dat de waterstand in de zomer zo laag is. Het gemiddelde in deze tijd van het jaar is 8,70 meter. Naar het begin van dit kwartaal

Gorinchem (22.140)

Dor grasveldje bij de geometrische beelden van Winiarski. Daarboven welft zich de kroon van de grote es.
Dor grasveldje bij de geometrische beelden van Winiarski. Daarboven welft zich de kroon van de grote es.

Woensdag 17-08-2022

Vanmorgen is het nog broeierig. Vanaf een uur of één begint het te zacht regenen maar het voorspelde onweer blijft achterwege. De zachte regen zal het neerslagtekort - nu 280 mm - niet oplossen, maar op andere plaatsen valt meer. Gisteren sprak ik van het dorre gras bij de geometrische beelden van Winiarski, waarover de grote es zich majestueus welft, tegenover ons. Hierboven een foto. We krijgen Tessa op bezoek met haar jongste dochter Lina-Mae. Het blijft de hele middag regenen en de hittegolf is nu voorbij.  Het was de 30ste hittegolf sinds 1901, waarvan 18 in de laatste dertig jaar. Vanavond gaan Anna en ik bij Mykonos op de Langendijk eten.

 

Er staat een opmerkelijk interview met Liz Truss op Twitter. Zij is de meest kansrijke kandidate voor het leiderschap van de Britse Conservatieven (en daarmee voor het premierschap). Immigratie is volgens Truss helemaal niet het probleem in het VK, maar de luiheid van de Britten. Ook geeft ze toe dat het Brexit-referendum werd gewonnen dankzij leugens over immigratie en de EU. Vanwaar die plotselinge eerlijkheid? Bij het referendum over de Brexit in 2016 stemde zij nog voor Remain, maar toen het beter uitkwam voor haar loopbaan werd ze een overtuigd brexiteer.

  

Over subtiliteit gesproken, ik hervat de lectuur van het boeiende boek 'Not One Inch' van de Amerikaanse historica M.E. Sarotte over Amerika, Rusland en de oorzaken voor de impasse na het einde van de Koude Oorlog (Yale University Press, 2021). Ik heb destijds een aantal malen de Russische invasie in Oekraïne een flagrante schending genoemd van de afspraken in het Memorandum van Boedapest (december 1994). Voor het eerst deed ik dat in 2015, na de inname van De Krim door Poetin. Dat is het ook wel, maar uit Sarotte maak ik op dat het Memorandum geen ijzersterke zaak was. De afspraak was dat de ondertekenaars Rusland, de VS en het VK de grenzen van Oekraïne zouden eerbiedigen. In ruil daarvoor zou Oekraïne de kernwapens inleveren, die het bezat na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Dat heeft het land keurig gedaan. Maar Sarotte maakt duidelijk dat het in het Memorandum om verzekeringen ging, niet om garanties. In het diplomatiek jargon zou dat groot verschil uitmaken. Amerikaanse diplomaten, die bij de overeenkomst betrokken waren, noemden destijds 'the assurances a worthless piece of paper' (p. 203). Dat is wel gebleken. Naar het begin van dit kwartaal