Logboek 2026/2 Lente en Engeland
In de afgelopen winter lag onze Dulce in de Mercatorhaven van Oostende. Toen er direct na de jaarwisseling zware vorst werd voorspeld, reden we er op stel en sprong heen met zes containers antivries. Met hulp van monteur Cedric Soete maakten we de motoren, de toiletten en douches, de drinkwatertank, de wasmachine enzovoorts voor de zekerheid snel winterklaar. Achteraf bleek dat het niet nodig was geweest - een stad aan zee, nietwaar? - maar toch sliepen we geruster in Gorcum.
In dit tweede kwartaal van 2026 willen we Het Kanaal oversteken en nog éénmaal langs de Engelse zuidkust varen. Op ons gemak en zonder plan of taakstelling. Een tijdje doorbrengen op het eiland Cowes en de riviertjes eromheen zoals Beaulieu river en Lymington. Liefst nog door naar Weymouth en de prachtige riviermondingen ten westen, maar niet helemaal door naar de Scillies zoals in 2018. Een lange, rustige vakantie. Daarna terug naar Numansdorp waar de boot voor de winter 2026/2027 de wal op moet. We hopen op een mooie zomer.
Gorinchem (26.090)
Woensdag 01-04-2026
Zal de lancering vannacht doorgaan van de maanmissie Artemis II? Je kunt het hier live volgen; de lancering staat gepland om 00,24 uur NL-tijd. Dan is het bij ons al 2 april. Ik blijf er niet voor op. De vorige lanceerpogingen waren op 6 en 19 februari jl. en werden afgebroken. Artemis II vliegt om de maan heen. Gisteravond had ik plezier met de discussie tussen historicus Maarten van Rossem ('zinloze missie, weggegooid geld') en astronaut André Kuipers ('stap naar verdere ruimtereizen') bij Pauw & De Wit. Twee verschillende werelden.
Ondertussen deden ze onlangs bij het SETI-project een vervelende ontdekking. SETI - Search for Extra Terestial Intelligence - zoekt al sinds het jaar 2000 met radiotelescopen naar signalen van buitenaardse beschavingen. Nu las ik in de New Scientist dat zulke signalen al die jaren werden vervormd door de zonnewind. Ze zochten het verkeerde soort signaal. Pijnlijk en vervelend, maar zoals het SETI betaamt geeft deze teleurstellende ontdekking een stimulans om beter te zoeken. Toekomstige zoektochten hebben meer kans, hoewel die ontzettend klein blijft. Sinds 2020 gebruiken ze onder meer de signalen die worden opgevangen door de Very Large Array (VLA) (foto hierboven), een set van 27 enorme radiotelescopen in New Mexico (VS). Een AI-expert van de universiteit van Leeds schat dat het herstellen van de systematische fout de kans op het vinden van een buitenaards signaal verhoogt van 0,0001 procent naar 0,0002 procent. Hm, hij onderbouwt dat niet. Ter vergelijking: de kans op de hoofdprijs in de Staatsloterij zou niet meer dan circa 0,000057 procent zijn.
Bij de start van Trumps tweede termijn als president van de VS was het al snel duidelijk: Amerika blijft niet in de NAVO. Het was meer een kwestie van 'wanneer'. Vandaag zegt hij in een interview met de Britse krant The Telegraph dat hij 'sterk overweegt' om de VS uit de NAVO terug te trekken. Hij noemt het atlantisch defensieverbond 'een papieren tijger', een organisatie die er gevaarlijk uitziet maar als het erop aankomt weinig voorstelt. 'Poetin weet dat ook', zegt hij. De aanleiding is duidelijk dat de andere lidstaten weigeren hem bij te staan in de Iranoorlog, waar ze tevoren niet bij waren betrokken. Naar eigen zeggen heeft hij al lang twijfels over de vraag hoe geloofwaardig de NAVO is en zegt tegen de Britse krant dat hij het besluit om de VS eruit terug te trekken al heeft genomen. Zo zei hij het even eerder op zijnTruth Social:
Ik verwacht dat de meerderheid van de lidstaten hem niet gaat steunen in zijn roekeloze oorlog en ik zie ook niet hoe Trump-fluisteraar Rutte dit nog kan oplossen. De kans dat de wet die hem verbiedt uit de NAVO te treden buiten het Congres om, hem zal tegenhouden, is waarschijnlijk gering. Die wet werd vlak voor de start van zijn tweede termijn aangenomen.
Een zonnige dag. Anna gaat de stad in voor schoenen maar komt met een damestas thuis. In probeer me te verdiepen in de WBTR, de Wet Bestuur en Toezicht Rechtspersonen. Die wet is er 'om verenigingen en stichtingen te helpen en te beschermen tegen misstappen'. Zeggen ze. 'In de wet staan (strenge) regels over het besturen van verenigingen en stichtingen. Door de wet is ook de persoonlijke aansprakelijkheid voor bestuurders en toezichthouders verbreed'. Zeggen ze. Het ging 1 juli 2021 in en nu geldt hij volledig vanaf 1 juli 2026, dus ook voor de Gorcumse Poëzieroute. Je krijgt geen uitstel, de statuten moeten worden aangepast en dat schijnt 3 uren te duren. Daarna moet je er nog mee naar de kamer van Koophandel. Wat een bureaucratie. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.091)
Donderdag 02-04-2026
Om half één vertrok de Amerikaanse Artemis II missie na een succesvolle lancering op weg naar de maan. Ik bleef er niet voor op en ook niet voor de toespraak van Trump tot het Amerikaanse volk. Voor de wetenschap is de missie van geringe betekenis maar natuurlijk wel voor de ontwikkeling van de ruimtevaarttechnologie en uiteraard ook voor het aanzien van supermacht Amerika in de wereld. De hele vlucht duurt tot 10 april. Dan plonzen de vier astronauten met hun Orion-capsule aan parachutes terug in Stille Oceaan. Je kunt de hele vlucht hier live volgen. In 2027 moet Artemis III zonder astronauten op de maan een test uitvoeren met de lander. Over twee jaar moeten er met missie Artemis IV weer mensen op de maan staan.
Voor de toespraak van Trump aan de natie had ik niet op hoeven blijven. Een nietszeggend verhaal dat anderzijds boekdelen spreekt over het ondoordachte karakter van zijn Iranoorlog. Dus gaf hij geen exit-strategie noch een einddatum. Wel zei hij dat de VS de komende twee tot drie weken de bombardementen op Iran zal opvoeren. 'We sturen ze terug naar het stenen tijdperk'. Een heel volk, dus, net als zijn kompaan Netanyahu in Gaza. Hij zei totaal niets over zijn voorgenomen uittreding uit de NAVO. Wat gebeurt er wel na zijn rede? De olieprijzen stijgen opnieuw. De stuurloosheid van de president maakt overal een slechte indruk, ook bij extreem rechts in Europa. Het gaat niet goed met Trump. Gisteren haalde hij ook al een zeperd bij het Hooggerechtshof, dat hij nota bene zelf grotendeels heeft benoemd. De president was gisteren zelfs in persoon aanwezig bij de zitting om zijn executive order van de allereerste dag in zijn tweede termijn te verdedigen. Daarmee beoogde hij het grondwettelijk staatsburgerschap aan baby's te ontnemen die in de VS ter wereld komen. Het zogenoemde birthright citizenship. Nu noemt Trump de hoogedelachtbare rechters 'stupid people'. De uitspraak is eind juni.
Ook de importheffingen die de president een jaar geleden instelde - hij noemde die dag 'Liberation Day' - zijn een mislukking. Ook hier verbood het Hooggerechtshof de heffingen in februari van dit jaar. Meteen daarop voerde hij minimumheffingen in van 10 procent wereldwijd, op basis van een andere wet. Die heffingen zijn tijdelijk, na 150 dagen moet het Congres stemmen over verlenging. Nu blijkt uit berekeningen van de Amerikaanse centrale bank dat vooral de eigen consumenten en bedrijven duurder uit zijn. Zij betalen 86 procent meer. Er zouden ook meer banen komen door de heffingen, zei Trump, maar tussen april 2025 en februari 2026 is het aantal banen in de maakindustrie juist licht gedaald, met zo'n 89.000.
Na 1 jaar en 3 maanden is zijn tweede presidentschap een mislukking aan het worden. Het is weer eens duidelijk: populistisch-rechts is niet geschikt om een land te regeren. Maar we zijn nog niet van hem af. Over een halfjaar zal het electoraat vermoedelijk met hem afrekenen in de Midterm-verkiezingen. Dat zal zijn macht hopelijk flink kunnen inperken. We zijn er helaas nog niet en met zijn wispelturigheid kan hij nog veel schade aanrichten.
We hebben een grijsbewolkte dag met heel af en toe wat lichte miezer. Het wordt bijna 11 graden. Sportschool en supermarkt. Ik bestel een nieuwe douchekop voor de buitendouche op de boot. Thuis een schoenenkastje in de gang gerepareerd. Verder stort ik me in het traject om de samenstelling van het bestuur van onze Poëzieroute bij de Kamer van Koophandel up to date te maken. Dat lukte, dezer dagen volgt de volgende stap. Via de sluis komen de eerste passantenboten voor het Paasweekeinde binnen. Ons gemeentebestuur besluit dat de herverkiezing op woensdag 29 april zal plaatsvinden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.092)
Vrijdag 03-04-2026
Het is vanmorgen bewolkt en droog. In de haven zwemt een ganzenfamilie rond. Grauwe ganzen. geloof ik. Wat zoeken ze hier? Even later loopt het gezin met acht kleine gansjes op de kade voor ons raam. Daar staan ze wat verloren en zoekend om zich heen te kijken. Waarheen nu? Zien ze de trappen naar de steiger niet? Opeens valt een kleintje over de rand op de steiger. Verontrust kijken de anderen het beestje na. Dat gaat gelukkig staan; niets gebroken zo te zien. Na een aantal minuten (her)ontdekken ze de trappen en dalen een paar treden af. Het gevallen gansje snapt het nu ook en rent de trappen omhoog naar de rest van het gezin. Ik maak wat foto's en dan verdwijnen ze zoals ze gekomen zijn: via de trappen naar het water.
Rond het middaguur loop ik even de stad in voor een USB/USB-kabeltje om onze noodradio op te kunnen laden. Op de terugweg let ik teveel op een aanmerend motorjacht en struikel over mijn eigen benen bij de trappen naar de havenkade. Pats, ik val hard met mijn neus en voortanden op het beton. Omstanders schieten toe en met hun hulp krabbelt de oude man overeind. Ik heb geluk (net als het ganzenkuiken), slechts een wondje op mijn neus en bovenlip, niks gebroken en geen tanden eruit. Ze zijn wel gevoelig. Thuis maakt de geliefde de wondjes schoon.
De oorlogen. Vanaf gisteren worden de gasvoorraden in ons land weer 'voorzichtig' aangevuld. Voorzichtig omdat de prijzen nu nog zo hoog zijn. Ze waren nog maar voor 4,5 procent gevuld. De oorlog in het Midden-Oosten gaat door. Trump bombardeert een brug kapot in een snelweg bij Teheran. 'Our Military, the greatest and most powerful (by far!) anywhere in the World, hasn’t even started destroying what’s left in Iran. Bridges next, then Electric Power plants!', pocht hij op zijn TruthSocial. Van zijn kameraad in het Kremlin geleerd dat je de burgerbevolking vooral moet treffen. Hij ontslaat de stafchef van de landmacht. Ook moet zijn minister van justitie weg omdat ze hem onvoldoende uit de wind houdt in de Epstein-zaak.
Iran haalt boven eigen grondgebied een Amerikaans gevechtsvliegtuig neer en schiet in Koeweit met drones een olieraffinaderij in brand. Tevens werden olie-installaties in Abu Dhabi en de VAR getroffen door Iraanse raketten. Na vijf weken oorlog met de VS en Israël beschikt Iran nog over de helft van zijn pakweg vijfhonderd mobiele raketlanceersystemen, zeggen Amerikaanse ingewijden tegen nieuwszender CNN. Teheran staat toe dat Russische tankschepen, een Frans containerschip onder Maltese vlag en een Japanse tanker met vloeibaar gas door de Straat van Hormuz varen. Bij ons schieten de brandstofprijzen opnieuw omhoog, vooral die van diesel. Op de Afsluitdijk en op de A4 tussen Den Haag en Rotterdam protesteerden vrachtwagenchauffeurs gisteren met langzaam-aan acties tegen de hoge brandstofprijzen. Er ontstonden lange files.
Voor het eerst in 2,5 jaar maken de Russen totaal geen vorderingen meer in Oekraïne, zelfs niet minimaal. Daarentegen boeken de Oekraïense troepen enige terreinwinst in de Donbas. Poetin slaagt er niet meer in om de zware verliezen aan manschappen aan te vullen. 'De beste situatie in de afgelopen tien maanden', zegt Zelensky. Wel vallen er een record-aantal Russische drones en raketten op burgerdoelen in zijn land. Opnieuw troffen Oekraïense drones de belangrijke oliehaven Oest-Loega ten westen van Sint Petersburg. Daar zijn grote olieterminals van het staatsoliebedrijf Transneft. Dat is voor de derde keer op rij.
De koolmezen leggen hun eieren deze lente vroeger dan ooit. Dit jaar legden de eersten op 21 maart; 70 jaar geleden was het op 20 april. Het kabinet-Jetten trekt 4 miljard euro extra uit voor de bouw van een groot windpark op zee. Met het geld hoopt men investeerders aan te trekken, die een een prijsgarantie krijgen voor de elektriciteit die hun park opwekt. Het park moet in 2032 operationeel zijn en zou leiden tot 2 gigawatt aan extra vermogen, vergelijkbaar met de energieproductie van twee flinke gascentrales. Goed zo, Stientje! Het is overigens niet genoeg. De bouw van windturbines op land is de laatste jaren helaas vrijwel stil gevallen, vooral vanwege bezwaren van omwonenden.
.
Het wordt in Gorcum net geen 12 graden. Paasdrukte. In de haven arriveren diverse motorjachten. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.093)
Zaterdag 04-04-2026
In de afgelopen maand maart is de gemiddelde wereldtemperatuur, gemeten door satellieten in de lagere atmosfeer, vrijwel gelijk gebleven. In februari 2026 was het +0,39 graden en in de afgelopen maand maart +0,38 graden ten opzichte van het gemiddelde van de referentieperiode 1991 - 2020. Ik verwacht over april 2026 weer een stijging. In het komend halfjaar kan de voorspelde sterke El Niño aanvangen en een boost geven aan de opwarming van de aarde. De trend in de opwarming staat nu op +0,16 graden per 10-jaarsperiode (sinds het begin van de metingen in 1979. Die kan verdeeld worden in +0,22 graden boven de landmassa's en +0,13 graden boven de oceanen. NB: daarin zit de versnelling van de opwarming in de laatste twee decennia verborgen. Het klimaat in de wereld is meer uit balans geraakt dan ooit eerder werd waargenomen, zegt de WMO in zijn State of Climate 2025. De laatste elf jaren waren de heetste ooit gemeten.
Artemis II is over de helft van zijn ruimtevlucht naar de maan. De Orion-capsule bevindt zich inmiddels dichter bij de maan dan bij de aarde. De astronauten zouden vanochtend slapen. Volgens De Speld komt minister Yesilgöz ze vandaag storen voor een werkbezoek met een privéraket. De missie zal in de nacht van zondag op maandag bij de maan aankomen. De capsule zal zich vervolgens om het hemellichaam heen slingeren en langs de donkere kant van de maan komen. Daarbij komt de missie zo'n 10.000 kilometer voorbij de maan, verder de ruimte in dan de mens ooit is geweest.
In het rijke boek 'De eindigheid van de wereld' (ned. vert. Querido Facto, 2025) van de Franse econoom en historicus Arnaud Orain kom je veel opvallende zaken tegen. Vanmorgen las ik over ene Erik Prince, een Amerikaanse zakenman en vriend van Trump. In een podcast die begin 2024 viral ging weidde hij uit over 'het slechte bestuur' in veel Afrikaanse en Zuidamerikaanse landen. Hij zei: 'Het is tijd dat we onze imperiale taak weer oppakken en ze duidelijk maken dat aangezien zij niet in staat zijn zichzelf te besturen, wij deze landen komen besturen'. Het is alsof je Britse koloniaal uit de 19e eeuw Cecil Rhodes hoort. Desgevraagd voegde hij (Prince) eraan toe dat hij deze landen 'absoluut weer wilde koloniseren'. Een goede kameraad van de nieuwe autocraten zoals Trump, Xi en Poetin. Prince was ook subcontractor van de Wagnergroep. Volgens Orain heeft hij de typerende opvattingen die passen bij de huidige fase van agressief eindigheidskapitalisme. Territoriale roof. In 2019 had Erik Prince al een plan uitgedacht om de Venezolaanse president Maduro af te zetten. Op 3 januari van dit jaar voerde Trump die actie uit en zijn vice-presidente betoont zich een gehoorzame vazal van Washington. Cuba is de volgende staat om over te nemen.
Vandaag is een dag met wolken, zon en veel toeristen. Het is met bijna 16 graden bepaald aangenamer dan de vorige dagen. Ik heb nog last van pijnlijke en stijve spieren na mijn val van gisteren op de haventrappen. Toch ben ik dankbaar dat het niet ernstiger is. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.094)
Zondag 05-04-2026, 1e Paasdag
Deze foto werd gisteren gemaakt door een van de leden van het team van Artemis II, op weg naar de maan. Hij is prachtig. De o zo kwetsbare thuisplaneet van de mensheid. De foto werd genomen op een afstand van 160.000 kilometer van de aarde, met nog 220.000 kilometer te gaan. Maar wat zien we daar linksboven? De maan? Of een ster? AI van Google kan er geen antwoord op vinden, maar later vind ik toch iets bij de BBC. Het zou de planeet Venus zijn, maar op de foto die zij weergeven staat de stip rechtsonder. Hè? Is mijn foto gespiegeld? Of die van de BBC? Moeilijk vast te stellen, ook niet aan het bruingekleurde stuk van Noord-Afrika en het Iberisch schiereiland. Op mijn foto is dat rechtsboven en bij de BBC linksonder. Dat zegt dus ook niks. De fotograaf heet Reid Wiseman, lid van de crew. Bij NASA zelf staat op zijn foto de stip rechtsonder. Die hierboven klopt dus niet. Nepnieuws. Ho ho, niet te snel concluderen! De capsule vliegt van de aarde af. Die staat dus achter. Als de capsule langzaam om zijn as draait, is na 180 graden het beeld hierboven te zien met Venus in de linksbovenhoek.
De capsule met de vier astronauten nadert zijn doel morgenochtend. De snelheid was vannacht 3000 kilometer per uur. Nu al beginnen ze de achterkant van de maan steeds beter te zien, met name de inslagkrater Grimaldi en de enorme Mare Orientale, een vlakte van 900 vierkante kilometer. Bij de vlucht om de maan zullen de astronauten ook een zonsverduistering meemaken, als het hemellichaam 53 minuten lang tussen hen en de zon schuift.
Een lekker duffe zondag. De haven ligt vol motorjachten. Het is overwegend bewolkt met soms wat zon. Ruim 14 graden. Er lijkt wat regen op komst. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.095)
Maandag 06-04-2026, 2e Paasdag
Een bijzonder beeld. De Artemis2-missie nadert het punt waarop de vlucht achter de maan langs zal beginnen. De Orion-capsule komt steeds meer in de invloedssfeer van de zwaartekracht van de maan. De foto hierboven maakte de crew gisteren. Je ziet aan de bovenzijde de noordpool van de maan. De astronauten beginnen delen van de achterkant te zien. De eerste contouren van de enorme vlakte van het Mare Orientale worden zichtbaar aan de rechter rand. Uiteraard bestaan er al vele foto's van, gemaakt door onbemande sondes maar de gigantische kratervlakte werd nooit eerder direct door menselijke ogen gezien. Natuurlijk is de maanvlucht vooral een sensationele PR-stunt, maar het is ook historisch. Vandaag om 16.30 uur Nederlandse tijd zal de vlucht langs de achterkant beginnen. Vannacht rond half één NT zal er voor 40 minuten geen contact mogelijk zijn met de capsule.
De partijen in de Iranoorlog blijven hun aanvallen over en weer voortzetten. De VS en Iran zouden van Pakistan een plan voor een bestand van 45 dagen hebben ontvangen. In die tijd zou de Straat van Hormuz weer open moeten gaan en worden overlegd over een definitieve vredesregeling, waarbij Teheran kernwapens geheel zou afzweren. Er is nog niets officieel gecommuniceerd door de VS en Iran. Pakistan weigert te bevestigen dat het het plan heeft voorgelegd aan beide landen. Trumps eigen deadline verloopt over 48 uur, waarvan er nu - half elf - ruim acht voorbij zijn. Daarna is het 'Open the Fuckin’ Strait, you crazy bastards, or you’ll be living in Hell'. TruthSocial. Vanavond om 19 uur NT geeft hij een persconferentie.
Bij ons is het een zonnige 2e Paasdag. We zullen zometeen samen lopend naar de Paasbrunch gaan die Michel & Barbara voor de familie aanrichten. Dat wordt vast gezellig. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.096)
Dinsdag 07-04-2026
Omstreeks één uur vannacht (NT) naderde de Orioncapsule met de vier astronauten van de Artemis2-missie de achterzijde van de maan het dichtst: op 6545 kilometer boven het maanoppervlak. Ze waren toen 406.773 kilometer van de aarde verwijderd; de verste afstand ooit voor een mens van zijn thuisplaneet. Volgens NASA zagen ze verschillende 'nieuwe, kleine kraters' tijdens het observeren van de achterkant van de maan. Zie de afbeelding hierboven. Trump zei ook wat: de astronauten hadden geschiedenis geschreven. 'We hebben de laatste tijd veel om trots op te zijn, maar dit...' Twintig minuten eerder was voor 40 minuten het contact met de aarde verbroken doordat de maan tussen de aarde en de capsule schoof. 'See you on the other side', zei astronaut Glover. Vanaf half drie was (voor de astronauten in de capsule) ook nog de zon een goed uur verduisterd omdat de maan ervoor langs schoof.
In de loop van de dag publiceert NASA steeds meer mooie detailfoto's van de achterzijde van de maan. Kijk hier. De Orioncapsule zal vandaag de maaninvloedssfeer weer verlaten, het gebied waar de zwaartekracht van de maan sterker is dan die van de aarde. Daarna keren de astronauten terug naar de aarde, waar de capsule in de nacht van vrijdag op zaterdag (NT) zal aankomen en aan parachutes in de Stille Oceaan plonzen.
Waarom laten we de maan niet met rust? Zoals we dat op Antarctica pogen te doen? Op de door geweld, opwarming en vervuiling gedegradeerde aarde zullen we nog eens alternatieve plaatsen in het zonnestelsel nodig hebben om heen te vluchten en te overleven. Bij lange na niet zulke mooie en geschikte plaatsen als onze blauwe aarde, waar we ontstaan zijn en ooit optimaal voor waren aangepast. Een paradijs dat we verknallen. Miljarden Adam & Eva's.
Op zijn persconferentie dreigde de Amerikaanse president gisteravond met een orgie van geweld in Iran, als dat land niet zou buigen voor zijn deadline. Het is zijn zesde ultimatum. Dat verloopt in de komende nacht om twee uur (NT). Daarna zal hij 'in vier uur' alle Iraanse energiecentrales en bruggen vernietigen. De leider van de westerse wereld kondigt een flagrante oorlogsmisdaad aan tegen de burgerbevolking van een land. Ook Netanyahu doet mee. Hij waarschuwt de Iraanse bevolking om geen treinen te gebruiken en uit de buurt te blijven van spoorwegen.
De oorlog gaat intussen door. Beide kanten vallen voortdurend aan. Iran trof in Saoedie-Arabië de petrochemische industrie in de oostelijke stad Jubail. De Israëlische strijdkrachten (IDF) meldden dat ze een derde petrochemisch complex in de stad Shiraz in het zuidwesten van Iran hebben aangevallen. Ook vernietigt IDF opnieuw meerdere bruggen in Zuid-Libanon.
Trump ontwaakte vannacht uit zijn slaap en zond een nog extremer bericht de wereld in op zijn TruthSocial. Zó extreem heb ik het niet eerder meegemaakt:
Een hele beschaving zal vanavond sterven om nooit meer terug te keren. Dit is buitensporig abnormaal, de man is werkelijk zwaar gestoord. Kennelijk wordt er op het scherpst van de snede onderhandeld, waarbij het regime (dat nog steeds in Teheran zit) als ononderhandelbare voorwaarde stelt dat het tol mag heffen in de Straat van Hormuz. Natuurlijk, de Straat is de grote troefkaart van de ayatollahs. Van de andere kant wordt de onderhandeling begeleidt door hevige aanvallen van de VS en Israël op bruggen, een belangrijke snelweg en spoorwegen. Op het Iraanse olie-eiland Kharg werden meer dan vijftig militaire doelen geraakt. Volgens Thomas Rueb in De Volkskrant duidt alles op paniek bij Trump. Hij zou de contrôle over de oorlog volledig kwijt zijn.
Gisteren beleefden we een gezellige middag. Barbara & Michel hadden een rijk gedekte brunchtafel gedekt. Zie hier een groepsfoto, die Michel maakte. Buiten op hun terras was het bijzonder lekker in de zon. Ruiz, de vriend van Esri, had de sjoelbak van zijn opa meegenomen. Snel begon men aan een boeiende competitie. Iedereen kwam aan de beurt, maar het werd pas echt spannend toen iemand de spelregels opzocht: drie beurten om te mikken, steeds met alleen de overblijvende schijven. De score liep op, maar ik hield me gedeisd omdat ik bij mijn vroegere schoonvader het ooit erg goed had geleerd. 'Ik kan met sjoelen goed zien wat voor vlees ik in de kuip heb met een potentiële schoonzoon', zei hij altijd. Jeffrey was de wedstrijd aan het winnen toen ik tenslotte werd opgeroepen om het ook eens te proberen. 'Kom op, Tom!' Nou vooruit. Vervolgens won ik met de hoogste score in één keer de hele wedstrijd: 110 punten. Dat hadden ze niet gedacht. Hier een foto.
Tegen vijf uur liepen we tevreden - ik niet in het minst - terug naar de stad. Grote drukte, alle kroegen en terrassen zaten stampvol, er was vanaf tien uur die morgen een evenement. Op veel terrassen stonden musici en het volk had hem al aardig om, maar we hadden genoeg genoten en liepen door naar huis. Daar gaf ik het geveltuintje wat water, want onze planten hadden wel dorst.
Vandaag een zonnige lentedag met bijna 15 graden. Anna gaat op de koffie bij een vriendin op het Nonnenveld. In de komende dagen is er opnieuw veel zon en verder oplopende temperaturen, mogelijk tot 20 graden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.097)
Woensdag 08-04-2026
Er is steeds meer onrust in de wereld van meteorologen en oceanologen over de prognose voor de Pacific. De kans op een Super-El-Niño in de tweede helft van dit jaar neemt verder toe. Zie de vergelijking hierboven van het patroon in 1997 van de recordhittes van het zeewater langs de evenaar in de Stille Oceaan en die van het begin van een nieuw El-Niño-jaar in het verloop van dit jaar, door de meteoroloog Ben Noll. De data zijn in beide gevallen van 31 maart. Bedenk dat er in 1997/1998 een Super-El-Niño was. De frequente westenwinden in de weermodellen stuwen het nu al sterk opgewarmde zeewater naar het oosten, zegt Noll, en 'This is a key reason why models show strong potential for a super El Niño'. Een vergelijking van metingen op 6 april jl. tussen nu en 1997 met behulp van boeien die de temperaturen meten langs de evenaar, de TAO-boeien, laat hetzelfde beeld zien. Kijk ook hier voor de waarschuwing van meteoroloog Jeff Berardelli. De zeewatertemperaturen liggen langs de Pacific-evenaar 2 tot 3 graden boven normaal. Een Super-El-Niño zou voor 2026 in de noordelijke helft van de Atlantische Oceaan weliswaar leiden tot een gematigd orkaanseizoen, maar wel met een grote kans op zware tornado's in Florida. Voor het overige is het wereldwijd anders: 'This gives a big jolt to Global average surface temperatures. 2027 will be the warmest year on record for Earth in the history of modern humans, but even 2026 now has a chance of eclipsing that record by December'. Voeg erbij dat de hoeveelheid van het sterke broeikasgas methaan op 31 maart jl. een piekconcentratie bereikte in de atmosfeer.
De vernietiging van de Iraanse beschaving werd kort voor het verstrijken van de deadline door Trump afgewend. Voor de komende twee weken althans. Hij kondigde tenminste als eerste op zijn TruthSocial het uitstel aan: 'I hold off the destructive force being sent tonight to Iran'. Waarom? Omdat Iran akkoord ging met de 'the COMPLETE, IMMEDIATE, and SAFE OPENING of the Strait of Hormuz'. Maar de Straat was vóór hij en Netanyahu de oorlog begonnen al open! Hij heeft dus gewoon niets bereikt en Iran wél. Dat land mag tol heffen, 2 miljoen euro voor ieder schip dat door de Straat vaart. De Amerikaanse president zou naar eigen zeggen ook hebben ingestemd met een 10-puntenplan van Iran, maar dat heeft zoveel punten waar de VS het niet mee eens kán zijn, dat ik niet geloof dat Trump weet wat hij zegt. Zo mag Iran doorgaan met het verrijken van uranium, moet Amerika zijn troepen uit de regio terugtrekken en ontvangt Teheran een vergoeding voor de schade die het land heeft geleden door de oorlog. De instemming van Washington kwam pas anderhalf uur voor het verstrijken van de deadline om twee uur vannacht lokale tijd. Je krijgt het gevoel dat Trump in paniek de knoop doorhakte. Vandaag gaan de olie- en gasprijzen al naar beneden.
Trump brengt het uiteraard als een geweldig resultaat: '...it is an Honor to have this Longterm problem close to resolution'. Hoewel het staakt-het-vuren ook voor Israël geldt, slaat het volgens Netanyahu niet op Libanon. Daar gaat hij door met zijn vernietigingscampagne aan beide zijden van de rivier Litani. Bovendien bombardeert hij zonder enige waarschuwing zwaar het centrum van Beiroet. Daarbij vallen meer dan 250 doden. Het is overigens opvallend dat Israël bij de onderhandeling in Pakistan met Iran niet eens aan tafel zat. Er zijn meer onduidelijkheden zoals wanneer precies de wapens moeten zwijgen. Zodra de scheepvaart weer door Hormuz kan, zegt Trump. Als de VS en Israël niet meer aanvallen, zegt Teheran. Vooralsnog gaan de aanvallen over en weer door, ook na de aankondiging van het akkoord. De VS en Iran zullen vrijdag in Pakistan verder praten.
Het is een prachtige lentedag en het wordt ook bij ons 20 graden. In De Bilt is het de eerste officiciële warme dag van dit jaar. Morgen komt er nog zo'n dag met aan het einde regen en mogelijk onweer. We doen onze boodschappen en gaan naar de sportschool. Daar regelen we een onderbreking van onze abonnementen voor vijf maanden, tot 1 oktober. Dat doen we elk jaar omdat we het grootste deel van die periode met de boot weg zijn. Ik verzoek onze monteur in Oostende om ons schip in de komende weken alvast een servicebeurt te geven. Hij heeft onze reservesleutel nog. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.098)
Donderdag 09-04-2026
De foto hierboven vind ik een van de mooiste van de vele opnames die de Artemis2-crew maakte tijdens de passage aan de achterkant van de maan. Hij toont de Mare Orientale in al zijn indrukwekkende pracht. De Zee van het Oosten. De binnenste doorsnede van het enorme ronde bekken is 930 kilometer. Je ziet goed de drie concentrische ringen om het bekken. Men noemt het daarom een multi-ringbekken. Het zou zijn ontstaan door de inslag 3,8 miljard jaar geleden van een 64 kilometer brede asteroïde. Multi-ringbekkens zijn vaker te zien op rots- en ijsplaneten en manen in het zonnestelsel, maar hoe ze zich precies vormen weet men niet. Geen van de drie ringen zou de oorspronkelijke ring van de impact zijn. Men denkt dat de lavakorst van de maan door het geweld een rebound-effect gaf dat die eerste ring volledig wegvaagde.
Ik heb gisteravond tot laat gepoogd om via verschillende nieuwszenders een beeld te krijgen van de wonderlijke en tegelijk extreem gevaarlijke situatie rond het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten. Maar het lukte me niet. Valt de oorlog van Israël met Hezbollah er nu onder of niet? Iran zelf en bemiddelaar Pakistan zeggen van wel, Israël en de VS zeggen van niet. In elk geval heeft de IDF gebruik gemaakt van de onduidelijkheid. Bij onverwacht hevige, vernietigende aanvallen op het centrum van Beiroet vielen zeker 254 doden en talrijke gewonden. Het extreemrechtse kabinet van Netanyahu wil zonneklaar geen vrede, niet in Libanon en ook niet met Iran.
Uit woede sloot Teheran de Straat van Hormuz weer. Washington en Teheran maken ruzie over cruciale elementen van het bestand, zoals de status van het verrijkte uranium, de contrôle over Hormuz, schadevergoeding door de VS en andere punten uit het Iraans tienpuntenplan. Trump gooide dat plan naar eigen zeggen 'in de prullenbak'. Het ziet ernaar uit dat de Amerikaanse president vertwijfeld vlak voor het verstrijken van zijn deadline maar iets heeft geroepen. Hezbollah vuurt vanuit Libanon vanmorgen toch weer raketten af op het noorden van Israël. De prijzen van olie en gas, gisteren nog wat gedaald, stijgen weer. Vice-president JD Vance - nog in Hongarije om Orbán te steunen - en zijn onderhandelaars Witkoff en schoonzoon Kushner mogen het morgen en zaterdag met Iran in Pakistan zien uit te zoeken.
Wat is er aan de hand? Trump ontsloeg zijn topgeneraal en is op 28 februari op eigen houtje, zonder de NAVO te betrekken en zonder plan een roekeloze oorlog begonnen en nu weet hij niet hoe die te stoppen. Dat krijg je als rechtspopulisten aan de knoppen zitten. Terecht doen de Europese bondgenoten daar niet aan mee. 'Trumpfluisteraar' Mark Rutte moest gisteravond in Het Witte Huis pogen de boze Trump te sussen over de 'laffe Europese NAVO-landen', die niet aan de doldwaze oorlog wilden meedoen. 'De NAVO was getest en heeft gefaald', zou hij volgens zijn voorlichter Leavitt hebben gezegd. The Wall Street Journal dacht te weten wat Trump met de NAVO-secretaris ging bespreken. De president zou de Amerikaanse troepen willen terugtrekken uit enkele NAVO-landen - Spanje? Duitsland? - om ze te straffen omdat ze 'niet behulpzaam' waren tijdens de oorlog met Iran.
Misschien zou hij wel uit het bondgenootschap stappen, leek me. Vooral daarvoor bleef ik op, maar vanmorgen is er geen nieuwe informatie over het gesprek. Wel schreef Trump later een onverhuld dreigement op zijn TruthSocial 'NATO WASN’T THERE WHEN WE NEEDED THEM, AND THEY WON’T BE THERE IF WE NEED THEM AGAIN. REMEMBER GREENLAND, THAT BIG, POORLY RUN, PIECE OF ICE!!!', op zijn Truth Social. Later vandaag blijkt datTrump van Rutte binnen enkele dagen toezeggingen van NAVO-partners eiste over de bescherming van de Straat van Hormuz. Boter bij de vis. Het gaat om de landen van de 'Hormuzçoalitie': circa 40 landen waaronder Frankrijk, het VK, Duitsland, Denemarken, Italië, Australië, India en Nederland.
'Kan de Europese defensie zonder de VS?', vraagt De Volkskrant aan de Duitse veiligheidsexpert en overheidsadviseur Patrick Keller. 'We zijn niet eens begonnen te plánnen!', is zijn antwoord. Dat is niet erg alert. Hij vertelt dat de Duitse inlichtingendiensten denken dat Rusland in 2029 in staat zal zijn om NAVO-gebied aan te vallen, en dat er gezien Poetins planning en uitspraken een reële mogelijkheid is dat hij dat doet. Over drie jaar. 'Een invasie van NAVO-gebied zal altijd beginnen met groene mannetjes of met ongeüniformeerde Russische militairen die de grens met een Baltische staat oversteken. Dat zal een volle invasie worden tenzij de NAVO overweldigend reageert en duidelijk maakt dat Rusland daarvoor een enorme prijs betaalt, ook als dat Europese levens kost'.
Aan het weer zal het vandaag niet liggen. We genieten een mooie lentedag met sluierbewolking, lichte zuidenwind en 21 graden. De Bilt noteert weer een warme dag, de tweede dit jaar. Gemiddeld heeft april in deze klimaatperiode (1991 - 2020) vier warme dagen. In ons geveltuintje lijkt een van de rozemarijnstruiken de winter niet te hebben overleefd. We kiezen ter vervanging bij een tuincentrum een maagdelijk witte Choisya ternata uit, onze derde. Zeer wintervast. We planten hem en geven alles flink water. Er komt meer bewolking en later zal er een front overkomen met regen en koude lucht. Vannacht zal de Orion-capsule met de vier astronauten neerkomen in de Stille Oceaan. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.099)
Vrijdag 10-04-2026
Gisteren schreef ik nog over vele waarschuwingen van meteorologen en oceanologen voor het ontstaan van een Super-El-Niño in de tweede helft van dit jaar. Ondertussen is de laatste La Niña nu officieel afgelopen en bevindt de ENSO - de El Niño–Southern Oscillation - in de Stille Oceaan zich volgens het Amerikaanse Climate Prediction Center in een neutrale conditie. De voorspelling van jongstleden maart voor de komst van een El Niño later dit jaar werd toen becijferd op 62 procent. De kans is bij de Amerikanen in april niet verder gestegen: 'ENSO-neutral conditions are present and are favored through April-June 2026 (80 procent change). El Niño is likely tot emerge (61 procent chance) and persist through al least the end of 2026'. De kans is niet toegenomen en daar moeten we het mee doen. Tja, toch zie ik rechtsboven in hun tabel (hierboven) dat rond de komende jaarwisseling de kans op een sterke of zeer sterke El Niño steeds groter wordt. Let op de waarschuwing rechtsonder. Je hebt de neiging om berichten van wetenschappelijke instituten in de VS met enige reserve te beschouwen, sinds Trump duizenden wetenschappers ontsloeg - met name die van klimaat- en weerbureaus - als ze niet uit eigen beweging weggingen. Enfin, de komende maanden zullen we wel merken wat er gebeurt.
In De Volkskrant staat vanmorgen een artikel waarin wordt betoogd dat Iran vooral onder Chinese druk akkoord ging met het staakt-het-vuren in de oorlog met de VS en Israël. Dat is niet onlogisch; Beijing had te lijden van de sluiting van de Straat van Hormuz waarlangs een groot deel van zijn olie-importen moet passeren. Iran is een van zijn belangrijkste leveranciers van olie, maar toch bleef China ogenschijnlijk inactief. Het Britse blad The Economist verklaarde China’s schijnbaar passieve houding door te verwijzen naar een citaat dat aan Napoleon wordt toegedicht: ‘Onderbreek nooit je vijand wanneer hij een fout maakt.’ Toch greep Beijing in toen het bestand even leek te mislukken. Een wereldwijde economische depressie is ook voor China schadelijk. Men denkt dat het land over veel langere termijnen denkt en zijn diplomatieke bijdrage in dit geval niet openlijk opeist. 'Een te nadrukkelijk optreden zou door veel landen als bedreigend worden ervaren, en de relatie met Washington nodeloos verder belasten. China heeft Iran naar de onderhandelingstafel bewogen en de eer aan Trump gelaten'.
Morgen begint in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad het overleg om het zeer broze staakt-het-vuren te verstevigen. Cruciaal is de vraag of Teheran de koppeling met de Israëlische terreurbombardementen in Libanon kan handhaven. Ik moet nog zien of men bereid is om Hezbollah in de steek te laten. Dat zou het Iraanse bewind veel geloofwaardigheid kosten. De onderhandelingen kunnen wel eens lang duren, want beide partijen hebben baat bij herstel tijdens de gevechtspauze. Bovendien beheerst Iran nog steeds Hormuz en dat geeft het een sterke positie.
Geen onweer en geen regen in Gorcum gisteravond. Nu weer een aardige dag, maar met 13 graden kouder dan de vorige dagen. De groendienst geeft de bakken met winterviolen water en ik de nieuwe choisya. We gaan sporten en naar de supermarkt. Anna krijgt bezoek van haar vriendin van de Schuttersgracht. Naar het begin van dit kwartaal
Goorinchem (26.100)
Zaterdag 11-04-2026
De Artemis2-missie is intact teruggekeerd op aarde. Vannacht om 2.07 uur plonsde de Orion-capsule aan zijn parachutes in zee voor de kust van San Diego in de Amerikaanse staat Californië. Bij het binnenkomen in de dampkring kreeg het hitteschild van de capsule temperaturen tot ruim 2700 graden te verduren. Bij de eerste tests in 2022 raakte het schild zwaarder beschadigd dan vooraf gedacht. Nu niet. 'A perfect splashdown'. Ik bleef er niet voor op. In 2028/2029 moeten er Amerikanen op de maan landen. Ik moet het nog zien, de landingsmodule is nog niet eens klaar.
In Islamabad, Pakistan, begint vandaag het overleg tussen Iran en de VS om nog iets te redden van de volledige mislukking van Trumps onbezonnen oorlog tegen het ayatollah-regime in Teheran. Het lijkt erop dat Amerika Teheran de gelegenheid gaf om de contrôle van de Straat van Hormuz te grijpen en dat Washington zijn geloofwaardigheid bij de Golfstaten en Saoedie-Arabië verspeeld heeft, maar ook bij zijn Europese bondgenoten. Vooralsnog verloor de VS en won Iran, vooral door de gijzeling van Hormuz. Het is niet gemakkelijk om dat uit handen van de ayatollahs terug te pakken. Daarvoor zijn boots-on-the-ground nodig en dat durft Trump in het zicht van de Midterm-verkiezingen niet. Alleen de regering Netanyahu werd er beter van. Israël kreeg en greep de kans om de pain-in-the-ass Hezbollah in Libanon aan te pakken op dezelfde wijze waarop het Hamas in Gaza bestreed. Met grootscheepse vernielingen en ten koste van de burgerbevolking. VS-vice-president JD Vance moet zien tijdens het broze bestand de schade zoveel mogelijk te herstellen, maar hij heeft 'de kaarten niet' zou ik zeggen. Ondertussen blijven de olie- en gasprijzen op recordhoogte. De lachende derde is China, dat volgens CNN al begonnen is om wapens voor luchtverdediging aan Teheran te leveren.
In zijn wekelijkse email-nieuwsbrief (betaalmuur) trekt Tom-Jan Meeus nog een andere conclusie. Hij vindt het tijd voor een politieke weging: wat zegt dit roekeloze avontuur over de stijl en opstelling van uiterst rechts? Hij ziet overeenkomsten tussen Trump en zijn rechtspopulistische kornuiten in Europa. 'Hun taal is propaganda: duidelijkheid, versimpeling, overdrijving, herhaling. Hun stijl is beschuldigend: politieke tegenstanders die zouden aansturen op vernietiging van de eigen samenleving. Ze hebben moeite met tegenmacht: rechters, ambtenaren, maatschappelijke organisaties of adviseurs schakelen ze liever uit. Ze relativeren het belang van klassieke vormen van conflictbeheersing: democratie, diplomatie, de rechtsorde. Ze geloven dat militair geweld behalve destructieve kracht ook overtuigingskracht heeft'. Het zou goed zijn om de elementaire zwaktes van populistisch-rechts in het volle daglicht te plaatsen. Geen kennis van de geschiedenis en te stom om een land te leiden.
De zaterdag is een droge dag met een door hoge bewolking omfloerst schijnende zon. Het wordt bijna 18 graden, de lichte zuidzuidwestenwind voert warme lucht aan. Heel veel wandelaars en groepen van cruiseschepen op de sluis. Maar de barometer zakt, er verschijnen meer wolken. Vanavond zal er weer regen komen, maar wie weet opnieuw in Gorcum niet. Morgen is onze familiebrunch in restaurant 'De Beren' op de Grote Markt. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.101)
Zondag 12-04-2026
De onderhandelingen in Islamabad tussen de VS en Iran duurden niet lang voor ze mislukten. Trump dacht dat hij wel even een snel bestand kon afdwingen, maar zijn termen voor het staakt-het-vuren waren niet meer dan rudimentair. Zo werkt het niet. Met name het Iraanse kernprogramma zou een struikelblok zijn geweest. Dat er overleg kwam was in het voordeel van Teheran, dat een gevechtspauze goed kon gebruiken. JD Vance is inmiddels alweer weg. Of de gevechten hervat worden weten we nog niet.
Europa kijkt mee met de verkiezingen die vandaag in Hongarije moeten uitmaken of het land voor Europa kiest of dat Poetins bondgenoot Orbän aan de macht blijft. Men verwacht dat maar drie partijen de kiesdrempel zullen halen: Fidesz, Tisza en de ultra-fascisten van Mi Hazánk. Als Tisza en Fidesz allebei geen meerderheid halen in het parlement, dan is het mogelijk dat Mi Hazánk het verschil kan maken. Met een meerderheid van Fidesz en deze ultra's hebben we dan een regelrechte vijand in eigen gelederen.
Er is grote kans op fraude bij deze verkiezingen, die een fundamentele keus zijn tussen Oost of Westen tussen democratie of uitgebreide corruptie. Magyar zei vanmorgen te vrezen voor valse sabotageacties, waarbij mensen zich voordoen als aanhangers van zijn Tisza-partij om de stembusgang te dwarsbomen. Hij had vanochtend naar eigen zeggen al tientallen meldingen over fraude ontvangen. Door de manier waarop Orbán in het verleden democratische instituties heeft ontmanteld en de media naar zijn hand gezet, zien velen de verkiezingen in het land als vrij maar niet eerlijk. Ook waren er afgelopen tijd onthullingen dat kiezers in arme dorpen, net als bij eerdere verkiezingen, betaald krijgen om op Fidesz te stemmen. De Volkskrant heeft vandaag een liveblog. Daar lees ik dat om 11.00 uur al 38 procent van de kiezers gestemd heeft. Vier jaar geleden was het om die tijd pas 25 procent. Ook kwamen er al veel meer stemmen per post binnen. De stembussen gaan vanavond om 19.00 uur dicht. De eerste exitpolls verwacht men een uur later.
Het is een mooie lentedag waarop het 15 graden wordt. De dag van onze jaarlijkse brunch achterin bij restaurant De Beren op de Grote Markt. Een halfuur eerder lopen we er erheen en treffen mijn broer Wiebe en zijn vrouw Marina met hun hondje Nous. Ik dacht dat zij 'Noud' heete, maar dat terzijde. Al gauw druppelt iedereen binnen, zoals Floor & Jason, alleen mijn kleinzoon Thijs, zijn vriendin Flo en zus Lisa konden niet komen vanwege opdrachten of repetities van school. Tegenwoordig heet dat anders, toetsen, taken of zo. Jammer. Derrick & Nicky zijn op vakantie in Hurghada, maar verder zijn ze er allemaal plus de nieuwe aanwezigen. Mijn broer Wiebe met zijn vrouw Marina en Anna's broer Cees met zijn vrouw Mieke en hun zoon Bob met vriendin Celina. Een vrolijk gezelschap. Ook Rommert & Lois zijn er met Nora en verder Bas, die we te weinig zagen.
Het wordt een gouden middag. Eerst mengt het niet erg, familie zit bij familie. Ieder jaar waarin je ouder wordt is het belangrijker om ze allemaal weer bijeen te zien en hun verhalen te horen. We genieten allebei van hun gezelschap, we wisselen van tafel om zoveel mogelijk met ze te praten en de rest doet dat ook. Zo'n middag kan niet lang genoeg duren. Door alle gesprekken leer je ze toch wel beter kennen. Ik vertel van mijn voornemen om volgend jaar nog eenmaal een groot feest te geven als ik 80 word. De hele familie en alle vrienden, met liederen uit de Winterreise van Schubert door een kennis van vroeger en wie weet wat nog meer. Bas is daar helemaal voor. Het is leuk als de kleintjes met elkaar verstoppertje gaan spelen onder de tafels, Nora, en Zaila en Alani van Nikita & Denzell. Het is een heerlijke middag, zo'n middag waarin we ons helemaal in onderdompelen als in een warm bad. Hierboven staat de traditionele trapfoto, gemaakt door gerant Marcel. Achter ons stijgt het nageslacht steeds minder zichtbaar op. Ik denk dat het de vierde is. Mogen er nog veel bijkomen.. Hier staan nog vijf foto's van een onvergetelijke middag. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.102)
Maandag 13-04-2026
Gisteravond was de grote verrassing al heel snel duidelijk. Na het achtuur-journaal scanden we CNN en andere nieuwszenders en opeens stond daar Orbán. Vanachter een spreekgestoelte, omringd door somber kijkende getrouwen, gaf hij zijn nederlaag toe. Die kon niet groter zijn, je mag het beslist een landslide noemen. Het Hongaarse volk stemde massaal tegen zijn corrupte, Ruslandgetrouwe regime en gaf zelfs een tweederde meerderheid aan oppositieleider Magyar en zijn Tisza-partij. Het electoraat nam met een recordopkomst een draai van 180 graden en het volk wil eindelijk weer bij de Europese hoofdstroom horen. Wat een opluchting en - met 138 van de 199 zetels - wat een historische overwinning! Nog voordat hij zijn overwinningstoespraak had kunnen beginnen, was hij al gebeld door de Franse president Macron, de Duitse bondskanselier Merz, NAVO-chef Rutte en EU-voorzitter Von der Leyen. Ook Zelensky was blij; hij mag nu rekenen op de bitter noodzakelijke lening van 90 miljard van de EU, die door Orbán geblokkeerd werd.
Moskou en Washington gaven vandaag nog geen reactie op de nederlaag van hun dikke vriend Orbän. Het werd werkelijk de hoogste tijd voor goed nieuws, maar Magyar zal er nog een zware klus aan hebben de tegenkrachten onder de knie te krijgen en een grote schoonmaak onder ambtenaren en rechters te houden. Kijk naar Polen, waar het Donald Tusk zwaar valt om de ondemocratische krachten van PiS op te ruimen en de rechtsstaat te herstellen. Magyar zal hem snel in Warschau opzoeken. Tot slot is de drastische terugkeer van Hongarije naar Europa een uitgelezen kans om de EU in onze ongewisse, gewelddadige wereld tot een sterkere eenheid te maken.
Direct na het échec in Islamabad, waar de onderhandelingen met Teheran mislukten, riep Trump een onmiddellijke blokkade van de Straat van Hormuz uit. Misschien denkt hij dat hij daarmee de rollen kan omkeren: niet Iran maar de VS beheersen de Straat. Dat valt nog te bezien. De blokkade kan alleen maar een tegenreactie van Iran uitlokken. Vandaag zwakt hij zijn komende blokkade al af naar het weren van alleen de schepen die van of naar Iraanse havens varen. Vooralsnog wil geen enkele reder het erop wagen zijn schepen door de Straat te sturen.
De blokkade door Trump begint vandaag om 16.00 uur NT en de olieprijs stijgt vanmorgen meteen weer naar meer dan 100 dollar per vat. Nog snel varen twee olietankers die gelinkt zijn aan Iran vóór die tijd door de Straat. De tanker Auroura is geladen met Iraanse olieproducten, terwijl de tanker New Future diesel vervoert vanuit de haven van Hamriyah in de Verenigde Arabische Emiraten. Iran dreigt schepen en havens in de Golfregio aan te vallen. 'Geen haven in de regio zal veilig zijn'. Het lukt de VS na anderhalve maand oorlog vooralsnog niet zich te bevrijden van het conflict dat het zichzelf op de hals haalde.
De Israëlische premier Netanyahu heeft bij een bezoek aan het Israëlische leger in Libanon gezegd dat de oorlog daar in ieder geval voorlopig voortduurt. Israël maakt zich tevens op voor hervatting van de oorlog met Iran. 'De Amerikanen zijn hoe dan ook de verliezers van de oorlog met Iran', schrijft De Volkskrant vanmorgen. Voor wie overigens nog illusies koestert over de aard van het ayatollah-regime: vorig jaar executeerde Teheran zeker 1639 mensen. In 2024 waren dat er 975. Het aantal executies steeg hiermee met 68 procent.
Het is een bewolkte maandag met ruim 14 graden. Buien gaan grotendeels links en rechts langs ons land heen. De komende dagen zouden wat warmer en zonniger worden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.103)
Dinsdag 14-04-2026
Onze privé-gegevens liggen domweg op straat. Ik zat zelf met mijn gegevens in het miljoenenlek van de Odido-hack. Dat kun je online bij de politie verifiëren. Dagelijks krijg ik nep-aanmaningen van het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en andere phishingmail. Van de week was er een hack naar patiëntendossiers bij automatiseerder Chipsoft. Alleen al gisteren kwamen er weer twee bij: bij Booking.com en bij de sportschoolketen Basic-Fit (200.000 leden). Het blijkt steeds opnieuw voor criminelen erg gemakkelijk te zijn om systemen binnen te komen. Het vertrouwen in de digitale samenleving neemt snel af.
Je mag verwachten dat de omvang en de aantallen van hacks exponentieel zal groeien door het nieuw AI-systeem Claude Mythos van het Amerikaanse bedrijf Anthropic. Over dat bedrijf en zijn conflict met het Pentagon schreef ik hier al eerder. De komst van Mythos kan vergeleken worden met die van ChatGPT eind 2022. Mythos kan in luttele seconden ontelbare veiligheidslekken in softwarepakketten ontdekken. 'De cybersecuritywereld zal nooit meer hetzelfde zijn', voorspellen experts in De Volkskrant. 'Bedrijven als Nvidia, Google en Apple hebben toegang tot Mythos, maar dat geldt niet voor bijvoorbeeld Chinese en Russische techbedrijven'. Die zouden slapeloze nachten hebben. Dat boeit me eerlijk gezegd niet zoveel, maar de impact van Claude Mythos zal een enorme digitale en dus maatschappelijke ontwrichting teweeg kunnen brengen als het - onvermijdelijk - in handen van criminelen valt. Anthropic houdt de distributie van het programma momenteel strikt in de hand, zegt het, maar ik geloof niet dat men voor langere tijd een dam kan opwerpen tegen verspreiding ervan. De bekende New York Times-columnist Thomas Friedman schreef van de week alarmerend in zijn krant: 'If this A.I. tool were, indeed, to become widely available, it would mean the ability to hack any major infrastructure system — a hard and expensive effort that was once essentially the province only of private-sector experts and intelligence organizations — will be available to every criminal actor, terrorist organization and country, no matter how small'.
Het vakblad The Lancet Microbe komt vandaag uit met een studie van het Erasmus MC, waaruit blijkt dat mensen die de griep (influenza) hebben doorgemaakt of een griepvaccinatie kregen ook tot op zekere hoogte beschermd zijn tegen het vogelpestvirus H5N1. Ook wijzen de Rotterdamse cijfers uit dat de immuuncellen van oudere mensen beter reageren op vogelgriep, vermoedelijk omdat ouderen in aanraking zijn geweest met veel meer griepvarianten. Dat is een meevaller. Lees hier het verhaal in De Volkskrant.
In de Eerste Kamer behandelen ze de asielwetten van oud-PVV-minister Faber. Ik leer van CDA-minister Van den Brink een nieuw woord: 'terugkeerfrustreerder'. Die lieden zijn de enige asielzoekers die vervolgd zullen worden, zegt hij. Naar schatting 100 tot 300 mensen per jaar. Daarmee komt hij de fractie van zijn eigen partij tegemoet; anders stemmen ze tegen de wetten. Nu maar hopen dat de PVV het te mager vindt en tegen gaat stemmen, zodat het pakket symboolwetgeving afgewezen wordt. Volgens de Raad van State en alle uitvoeringsinstanties zijn ze onuitvoerbaar - en dat vast te stellen is toch de functie van de Senaat?
Bij het opstaan hangt er vanmorgen een dikke mist, die al snel wordt verdreven als de zon opkomt. Er is totaal geen wind. Naar de sportschool. Het wordt met bijna 17 graden een lekkere dag van zon en stapelwolken. Nog een goede maand, dan kunnen we weg. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.104)
Woensdag 15-04-2026
In de talkshows was er gisteravond veel opwinding over de energiecrisis, die zich al snel ernstig zou ontwikkelen als gevolg van de Iranoorlog en de (dubbele) blokkade van de Straat Van Hormuz. De prijzen van benzine en diesel stijgen door. Eerder op de dag waarschuwde het IMF voor een wereldwijde recessie als de oorlog in het Midden-Oosten verder escaleert en de olieprijs tot en met 2027 boven de 100 dollar (zo'n 85 euro) per vat blijft. Bij Jeroen Pauw vroegen sommigen zich af of het niet tijd werd voor de rantsoenering van autobrandstof. Het deed me wat panisch aan, maar hoe snel ontwikkelt de crisis zich?
Het lijkt erop dat Trump niet meer weet hoe het verder moet. Hoe moet hij zich eruit redden? Na het instellen van zijn eigen blokkade bij Heomuz zou hij acht tankschepen uit c.q. op weg naar Iraanse havens tegen hebben gehouden. Daaronder was de olietanker Rich Starry, die in Chinees bezit zou zijn, maar tevens liet men in 24 uur tijd meer dan twintig koopvaardijschepen door. Een selectieve blokkade of instellingsproblemen? In elk geval is het risico op escalatie niet weg. Iran dreigt als antwoord op de Amerikaanse blokkade met het bombarderen van de energie-infrastructuur en de ontziltingsinstallaties van de golfstaten. Dat is niet mis.
Het is zonneklaar dat de tijd aan de zijde van Iran is, zoals de cartoon hierboven uit de Financial Times van eerder deze week laat zien. Fatih Birol van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) zei 'that today’s crisis could dwarf the combined effects of the oil shocks of the 1970s — which caused several years of inflation, recessions and fuel rationing'. De FT somt op: de prijsstijgingen bij de benzinestations begint nu pas goed op gang te komen, het gebrek aan kerosine doet het vliegtuigverkeer stagneren juist voor de vakantiepiek van de zomerperiode, de afgebroken export van helium vanuit Qatar remt de productie van halfgeleiders en tekorten aan kunstmest zal de inflatie van de voedselprijzen wereldwijd laten stijgen.
Trump heeft weinig opties. Ook als hij wat Amerikaanse marineschepen door de Straat van Hormuz stuurt, zal de commerciële vaart niet op gang komen. Iran hoeft maar een paar koopvaardijschepen aan te vallen met drones of snelle speedboten om dat te voorkomen. Ook de alternatieve pijplijn van Saoedie-Arabië over het Arabisch schiereiland naar de Rode Zee is te kwetsbaar voor Iraanse aanvallen of van de Houthi's in Jemen. Het ziet er niet goed uit. Iran heeft alle tijd die Trump niet heeft. 'Negotiating an end tot the war - and the energiecrisis it is causing - will require strategic vision, patience and an ability to understand trade-offs and to build alliances. All qualities that Trump lacks. What a mess', schrijft Gideon Rachman in de FT (betaalmuur). Vannacht besloot Trump nog eens duizenden militairen naar de regio te sturen, meldt The Washington Post. Misschien komt die rantsoenering er metterdaad nog.
Toch wil ook Teheran een eind aan de oorlog, maar het kan voorlopig nieuwe concessies afwachten zoals een einde aan de oorlog van Israël in Libanon. Er gaan geruchten over een nadering van de standpunten over de nucleaire opties van Iran: dat zou de verrijking van uranium voor vijf jaar willen stilleggen, terwijl de VS 20 jaar eist. Ik vrees echter dat de ultrarechtse regering in Jeruzalem niet zal willen stoppen met de uitschakeling van Hezbollah.
Het is een zonnige herfstdag. Later komen er stapelwolken. Met de Mercatormarina spreken we af dat onze Dulce er in elk geval tot medio mei kan blijven liggen. Eind mei is het evenement Oostende voor Anker; dan hebben ze onze ligplaats nodig. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.105)
Donderdag 16-04-2026
Gisteravond werden we door Michel & Barbara opgehaald om de eindexamenshow bij te wonen van hun jongste dochter Esri (21), kleindochter van Anna, in het Isala Theater in Capelle a/d IJssel. Ook Nikita reed mee om te zien hoe haar zus het er vanaf zou brengen. Esri volgt de vierjarige dansopleiding van het Albeda Danscollege in Rotterdam. Het dansprogramma van gisteravond was het eindexamenstuk voor alle leerlingen van haar vierde klas. Spannend, want in de zaal zouden ook beoordelaars zitten van ieders optreden en als ze zou slagen is ze gediplomeerd allround danseres.
Onderweg begint het zacht te regenen. Michel vindt in Capelle snel een parkeerplaats niet ver van het theater. In de foyer treffen we vrijwel de hele familie. In de uitverkochte zaal bezetten we met zijn allen een volledige stoelenrij. De eindexamengroep van 14 kandidaten had een mooi programmaboekje gemaakt waaruit bleek dat de uitvoering 'The Last Supper' heet. 'As their journey together comes to an end, the impact of these four years will shape them forever. Gathered at the table, they reflect on their memories, growth and connection. Their final moment'. Het programma bevat 21 danstukken die ze zelf hebben geschreven met een opening act en een 'supper (closing act)' van Esri, die ook meeschreef aan twee andere choreografieën. Op het achterblad staan al hun foto's (zie foto hier). Drie jongens en elf meiden.
Even na acht begon een dansprogramma met allure. We raakten al snel onder de indruk van de kracht en de schoonheid van de voorstelling, die een mengeling van vrolijke dans en serieus ballet was. We gaan te weinig naar balletvoorstellingen, zeiden we tegen elkaar. Al jaren niet terwijl Utrecht en Rotterdam toch vlakbij zijn. Luiheid. Vast element in de 14 stukken was een dinertafel op de achtergrond met 14 stoelen. Die opstelling werd af en toe erg grappig gebruikt, tot aan de laatste acte, toen de kanididaten letterlijk van tafel gingen. De belichting was soms meesterlijk. Wat kun je veel uitdrukken aan emoties met dans! Na afloop feliciteerden we in de foyer de jonge danseres in onze familie. Ze werd uitbundig bedolven onder bloemen.
Onder de indruk reden we naar huis. Achterin een grote koffer met kleding die bij de dansnummers gebruikt waren. Om half twaalf zette Michel ons thuis af. Inmiddels was de regen opgehouden.
Weer een lentedag met zon en wolken. We gaan naar de sportschool en de supermarkt. Het blijft de hele dag zonnig en warm: ruim 18 graden. Het klimaatgemiddelde over april is 14,8 graden (1995 - 2025). In de klimaatperiode 1971-2000 was de gemiddelde apriltemperatuur nog 8,3 graden.
In de brievenbus liggen de stempassen voor de herverkiezing van de gemeenteraad op 29 april. De NRC poogt in een artikel de stemfraude in Gorcum te ontraadselen. Stemmen ronselen is in Gorinchem ‘al dertig jaar’ aan de gang, maar dit keer werden de stempassen wel erg gretig opgehaald, meent de krant. Het blijkt zich allemaal in de Turkse gemeenschap van de stad af te spelen - bij elkaar ongeveer 2000 mensen - en daarbij worden twee namen genoemd: Ali Koçak van Democraten Gorinchem en Ilhan Tekir van D66. Dit jaar zou het ronselen van stemmen bijzonder agressief zijn geweest. Er zouden zorgmedewerkers van het lokale thuiszorgbedrijfje Multizorg bij betrokken zijn geweest. Dat heeft een Turkse achtergrond. Die medewerkers zouden bij kwetsbare cliënten stempassen hebben meegenomen. Alle betrokkenen ontkennen, dus we wachten het onderzoek maar af. Het zal het OM en de politie niet meevallen om de laatste steen boven water te krijgen. Onvermijdelijk zal de herverkiezing de gevolgen van de affaire ondervinden. Ze vindt plaats tijdens de mei-vakantie en er zijn vijandschappen bij gekomen die niet zomaar verdwijnen. Verliezers van de vorige keer kunnen winnaars worden en omgekeerd. De sfeer is bedorven, maar die was in onze plaatselijke politiek - geloof ik - al nooit best. Aan de nieuwe gemeenteraad zal vier jaar lang een geur van fraude blijven kleven, maar zo'n odium zou er zonder herverkiezingen eveneens zijn geweest. Wie weet leert men er iets van. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.106)
Vrijdag 17-04-2026
Zorgen bij het gemeentebestuur van Venetië. De voortgaande zeespiegelstijging bedreigt de oude stad, die ooit een van de grootste handelsmachten van de wereld was. In 2020 werd op drie plaatsen in de lagune waarin de stad ligt in tientallen jaren een grote stormvloedkering gebouwd, die nog vele decennialang voldoende soelaas kan bieden - mits hij op tijd gesloten wordt. Op langere termijn zijn er echter ingrijpender maatregelen nodig. Daar wordt nu al over nagedacht. De Volkskrant vat ze samen in het plaatje hierboven, waar sprake is van 'de verre toekomst'. Daar zadelen we de generaties na ons mee op. Het plaatje laat vooral zien hoe krankzinnig stom we zijn. We hadden al decennia terug moeten beginnen met het terugbrengen van de fossiele emissies.
Weer een klinkende overwinning voor Mobilisation for the Environment (MOB). De rechter sprak uit dat de luchthavens Eindhoven Airport en Rotterdam The Hague Airport toch natuurvergunningen nodig hebben. De voormalige VVD-minister van Natuur en Stikstof Christine van der Wal, vaste klant in talkshows, vond in 2024 dat het niet nodig was. Vanwege nabijgelegen Natura2000-gebieden is een natuurvergunning wel degelijk verplicht, ook omdat de luchthavens de afgelopen jaren zijn gegroeid, zegt de rechter nu. De stikstofuitstoot neemt alleen maar toe. Landbouwminister Van Essen (D66) krijgt van de rechtbank acht weken de tijd voor een nieuw besluit, dat hij juridisch moet onderbouwen. Dit geldt ook voor de luchthaven in Lelystad, waar ook een natuurvergunning ontbreekt. Je weet precies wat er gaat gebeuren: de minister gaat in hoger beroep en bereikt daarmee nog jaren van uitstel.
In de afgelopen dagen dwong Trump bij Netanyahu een staakt-het-vuren af in Libanon. De premier overrulede zijn oorlogskabinet. Dat bestand was een voorwaarde in Teheran om de onderhandelingen met de VS in Pakistan te hervatten. Meteen maakte de Iraanse buitenlandminister Araghchi op X bekend dat de Straat van Hormuz open ging voor alle commerciële vaart. De routes worden aangegeven door Iran. Het duurt zolang het staakt-het-vuren tussen Iran en de VS duurt. Dat komt over vier dagen ten einde. De olieprijzen dalen meteen met 10 procent.
Gisteren werd duidelijk dat ook het Beatrixziekenhuis werd getroffen door de hack van het IT-systeem van Chipsoft. Eerst werd er gezegd dat vooral huisartsen waren geraakt en dat er voor ziekenhuizen geen gevolgen waren. Die zijn er dus wel. Op de website van BZ staat 'MijnRivas is tijdelijk niet beschikbaar door een cyberincident bij softwareleverancier ChipSoft'. MijnRivas is het patiëntenportaal. Ze weten niet wanneer het weer beschikbaar is. Dat is in mijn geval uiterst vervelend, want begin volgende maand moet ik na drie maanden mijn PSA weer laten bepalen. Als de toegang tot Mijn Rivas dan nog steeds afgesloten is, weet ik niet of de PSA opnieuw gestegen is. Ik zou moeten wachten tot 21 mei wanneer ik een telefonische afspraak met mijn uroloog heb, terwijl bij een tweede stijging snel verdere diagnostiek noodzakelijk is om vast te stellen of het lokaal recidief teruggekomen is en of er uitzaaiingen zijn. Enfin, 'Onze zorg gaat onveranderd door' zegt de website en een spoedtelefoontje na de bloedafname kan natuurlijk helpen.
Een dag van zon en wolken en hoge temperaturen. Het wordt bijna 21 graden. De meivakantie begint en er komen passanten door de sluis, waaronder twee mooie platbodems. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.107)
Zaterdag 18-04-2026
Als ik het goed zie bestaat er in de wiskunde niet zoiets als het allerkleinste, omdat het oneindig klein is en het altijd kleiner kan. In de natuurkunde is dat anders. Daar hebben ze te maken met Planck-eenheden. Wat betreft afstand is de Plancklengte 'de tot nog toe de kleinste betekenisvolle eenheid van lengte' in de fysica. De quantumfysica, wel te verstaan. Op kleiner afstand zou de zwaartekacht niet meer bestaan en zonder die kracht werkt de quantumfysica niet, zegt men. De Planck-eenheden zijn universeel. Ze gelden overal in het universum. Je krijgt ze door vier natuurkundige constanten met elkaar te vermenigvuldigen. In dit geval de lichtsnelheid c, de zwaartekrachtconstante G, de constante van Planck h en de boltzmannconstante kb. Dus:
c x G x h x kb
ingevuld:
299 792 458 m/s x (6,67259 ± 0,00030) × 10−11 m3 s−2 kg−1 x 6,62607015 x 10-34 x 8,314462518Lmol-1.
ik heb het niet nagerekend, maar de rekensom levert je Planck-eenheden zoals de Plancklengte. Die is (ongeveer) 1,616 x 10-35 meter. ofwel 0,00000000000000000000000000000000001616 meter. Het zou de kleinste lengte zijn waar de zwaartekracht invloed op kan uitoefenen. Sinds jaar en dag probeert de fysica dichter bij de Plancklengte te komen. De onvolprezen website Fys.org meldde gisteren een nieuw onderzoek van CERN in Zwitserland met de CMS-detector. Door twee bundels van protonen met grote snelheid op elkaar te laten botsen splitste men ze in hun samenstellende bouwstenen, de quarks. Een quark is veel groter dan de Plancklengte; zijn doorsnede is 10⁻²⁰ meter. Fys.org schrijft: 'CMS experiments have probed quarks down to 10⁻²⁰ meters, finding no evidence of internal structure at this scale. These results set the most stringent limits yet on quark size, supporting the view that quarks remain point-like within current experimental sensitivity'. Het wetenschappelijk artikel staat hier. Met nieuwe runs van de CMS poogt men met steeds preciezere inslaghoeken nóg kleinere structuren af te beelden, maar ze zijn nog enorm ver verwijderd van de Plancklengte. Het blijft dus onzeker of er nóg kleinere afstanden of structuren bestaan. Zonder zwaartekracht.
De berichten over de Straat van Hormuz wisselen met het uur. Vanochtend zouden de eerste tankschepen door de zeestraat zijn gevaren. Ook een tweede groep tankers lijkt zich op te maken voor de reis vanuit de Perzische Golf. Iran zegt dat het de Straat van Hormuz opnieuw zal afsluiten als de VS hun blokkades van Iraanse havens niet opheffen. Er zal dan alleen scheepvaartverkeer mogelijk zijn via een speciale route en met Iraanse toestemming, zegt Mohammad Bagher Ghalibaf, de spreker van het Iraanse parlement. Het hoofd van de commissie voor nationale veiligheid houdt vol dat Iran tol zal heffen. Volgens president Trump kan daar geen sprake van zijn. Vijf tankers met lng uit Qatar zijn onderweg naar de Straat van Hormuz, meldt persbureau Reuters.
Later vandaag meldt de Britse maritieme organisatie UKMTO dat een vrachtschip op zijn tocht door de Straat van Hormuz beschoten werd door de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Twee boten van de IRGC naderden het vrachtschip en openden zonder waarschuwing het vuur. De bemanning is volgens UKMTO ongedeerd en de tanker kon zijn weg vervolgen. Persbureau Reuters bericht dat er twee schepen werden beschoten.
Trump beweert dat hij een akkoord heeft over het uranium van Iran. De VS zou het samen met Iran gaan opgraven: zo'n 450 kilo tot 60 procent verrijkt uranium. Dat zou bij verdere verrijking zo'n tien kernwapens kunnen opleveren, al zegt Iran niet de ambitie te hebben die te produceren. Teheran ontkent overigens dat het zijn verrijkt uranium zal overdragen aan het buitenland.
Aan het begin van de middag is het duidelijk. Teheran verbreekt het bestand. Opeens verschijnt godbetert (Allahbetert) een bericht van Mojtaba Khamenei, sinds de dood van zijn vader de nieuwe opperste leider van Iran, die zwaar gewond zou zijn en nog niet in het openbaar werd gezien. Iran is klaar, zegt hij op Telegram, om ‘nieuwe bittere nederlagen’ aan zijn vijanden toe te brengen.
Gisteravond waren we naar de verjaardag van Barbara. We praatten met Esri na over het succesvolle dansopteden van haar en haar eindexamenklas afgelopen woensdag. Vannacht nauwelijks tot geen regen. Vanmorgen zon en wolken en wat regenspetters. De meeste buien trekken zuidelijk van ons stadje langs. De bomen op het Eind beginnen uit te lopen en ook de grote esdoorn aan de overkant komt in blad. Anna haalt in de binnenstad asperges voor vanavond. Het wordt toch nog 17 graden, maar wordt snel kouder. Na twee uur valt er regen en anderhalf uur later schijnt de zon alweer. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.108)
Zondag 19-04-2026
Dezer dagen had ik het over twee platbodems van passanten in de haven. De foto die ik toen nam zie je hierboven. Anders dan toen is er vandaag veel zon. Zondagochtend, als altijd luister ik naar het programma 'Tussen hemel en aarde' van Wilfred Kemp op NPO4 (KRO/NCRV). Veel mooie muziek en Kemp praat niet al teveel. Een enkele keer vind ik iets zó mooi dat ik het op CD bestel. Vroeger nam je het op, tegenwoordig bestel je online. Ik houd nog van CD's verzamelen. We hebben een heerlijk rustige zondag. Een boodschapje om de benen te strekken. Het wordt net iets meer dan 16 graden. Dagen dat er weinig tot niets gebeurt zijn zeldzaan geworden.
We reserveren in onze agenda medio mei een aantal dagen om naar Oostende te rijden en ons in te schepen. Dan keren we met het autootje terug. Vervolgens reizen we bij goede weersvooruitzichten per trein terug naar Oostende en vertrekken. Straks komen de buren langs voor zomibo. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.109)
Maandag 20-04-2026
Er komen voorzichtige indicaties dat er een omslag is in de hoeveelheid zeeijs bij Antarctica. Na de eeuwwisseling leek de omvang van het zeeijs bij het antarctische continent toe te nemen, maar recente waarnemingen laten zien dat er sinds 2016 sprake van een omslag was, meldde Arctic News dezer dagen. Het wetenschappelijk artikel stond in de Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America (PNAS) van 23 maart jl. De afbeelding hierboven en vooral de onderstaande grafieken uit het artikel laten het duidelijk zien:
De omvang van het zeeijs bij Antarctica (boven) en in de Weddel Zee (onder). De daling sinds 2016 is in beide curves duidelijk te zien (afbeelding uit besproken artikel).
De omslag is ook duidelijk te zien in de Weddelzee ten oosten van het Antarctisch schiereiland. 'Within the Weddell Sea, the halocline (the boundary between saltier and fresher water) was relatively strong during the 2007–2015 sea ice expansion period, which suppressed vertical heat fluxes and contributed to the concurrent subsurface warming. The reduction in halocline strength after 2015 coincided with subsurface cooling, implying greater heat flux to the surface that would suppress sea ice growth'. In 2026 piekte de zeeijs-omvang op 15 maart - het was daar zomer - op 14.29 miljoen vierkante kilometer. In 2025 was het nog 14,33 miljoen vierkante kilometer. De neerwaartse tendens zet zich voort.
Iran is voorlopig niet van plan het overleg in Islamabad met de VS voort te zetten. Enige haast was geboden omdat het tijdelijke staakt-het-vuren tussen Iran en de VS in de nacht van dinsdag op woensdag afloopt. Volgens Teheran is er geen overeenkomst op drie punten: over het nucleaire programma, de ballistische raketten van Iran en de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz. De olieprijs gaat weer omhoog. Het regime in Teheran heeft geen haast, Trump wel. Dat spelen ze goed uit. Ondertussen nam de VS een Iraans vrachtschip over. Uit wraak voerde Iran droneaanvallen uit op Amerikaanse marineschepen in de Golf van Oman, meldt het Iraanse persbureau Tasnim.
Niet alleen olie en gas worden schaarser, de oorlog in het Midden-Oosten zorgt op termijn ook voor grote gevolgen voor de voedselprijzen in delen van de wereld. Voor de productie van kunstmest is veel aardgas nodig. Landen rondom de Perzische Golf hebben daar veel van beschikbaar en produceren dus veel kunstmest. Hoe langer de blokkade van de Straat van Hormuz duurt, hoe groter het tekort aan kunstmest in de wereld, waarschuwen VN-instanties en het Kiel Instituut voor de Wereldeconomie. De waarschuwing geldt voor ons deel van Europa minder. De Nederlandse boeren hebben de kunstmest die ze komende maanden nodig hebben al ingekocht, maar het mondiale Zuiden is sterk afhankelijk van de import van energie en kunstmest. Ruim een kwart van de wereldwijde export van kunstmestproducten gaat door de Straat van Hormuz. Het zal nog even duren, maar wanneeer de boeren wereldwijd gaan zaaien zal het tekort snel stijgen en zullen ze minder kunstmest kunnen gebruiken. De nieuwe oogsten zullen kleiner zijn en voedselprijzen hoger.
Koude nacht. Een fraaie ochtend met veel zon. Mensen van de groendienst komen de bakken vol uitbundig bloeiende winterviolen weghalen van de hekken rond de haven. Dezer dagen zullen ze de bakken terugbrengen vol geraniums. Ook mooi. Het wordt nog geen 14 graden en er vallen buien. Tussendoor zon. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.110)
Dinsdag 21-04-2026
Steeds meer meteorologen en oceanologen waarschuwen voor de komst van een Super-El-Niño in de tweede helft van dit jaar. Een paar keren toonde ik die. Hierboven staat een wel heel opmerkelijke grafiek van het Climate Prediction Center van de Amerikaanse NOAA. Het is de update van vandaag 21 april van de prognoses van de verschillende weermodellen. Die tonen een stevige El Niño op komst. Zozeer zelfs dat de Y-as te kort is om de progoses weer te geven. Allemaal! De prognose is al een aantal dagen consistent. Het maakt me onrustig. Enkele maanden geleden begonnen enkelingen onder de weerwetenschappers er aandacht voor te vragen. Onder hen niet een van de minsten: James Hansen jongstleden februari. Nu komen er snel meer waarschuwingen.
Alle senatoren zijn vanmiddag in de Eerste Kamer aanwezig bij de behandeling van de asielwetten van Faber. Niemand drukt zijn snor, zeg je dan. Dankzij de PVV en D66 - bien étonnés - wordt de Asielnoodmaatregelenwet niet ingevoerd. Hoe steek je een spaak in je eigen wielen. Eerst stemde de PVV de novelle weg, waardoor vanwege de strafbaarstelling van hulp aan illegalen de resterende wet onaanvaardbaar werd voor CDA en SGP. De wet voor een tweestatusstelsel haalde het wel, maar dat stelsel zit ook in de Europese asielwetten die binnenkort in alle EU-lidstaten gaan gelden. De uitvoering ervan kost zoveel extra werk, dat de Raad van State, de uitvoeringssinstanties en de lagere overheden hem onuitvoerbaar vinden. Gelukkig is er hier geen buitenlander aan wie je het moet uitleggen.
De laatste jaren zijn in ons land de voorjaarsperiodes erg droog. Ik volg de droogtemonitor van het KNMI weer. Daar zie je dat het neerslagtekort ook deze lente weer toegroeit naar hoge waarden ver van de mediaan en in de buurt van de percentiel van de 5-procent droogste jaren en de curve van het topdroge jaar 1976.
We hebben een frisse dag met veel zon. Net geen 13 graden. Sportschool en boodschappen. 's Middag komen Tessa, Lina-Mae en hondje Dizzy langs. Het is voorjaarsvakantie. Buiten op de Kriekenmarkt maakt een fotograaf opnames van onze burgemeester met de haven op de achtergrond. Een tijdrovend proces. Een groep toeristen van een cruiseschip aan BdW kijkt er verbaasd naar. Welke beroemdheid zou dat zijn? Vanavond krijgen we Wiger & Arina op bezoek. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.111)
Woensdag 22-04-2026
Toen ik onlangs las dat de paus aan de kaak stelde hoe een groep tirannen bezig was om de wereld te verwoesten, dacht ik meteen aan Bob Dylan. Letterlijk zei Leo XIV: 'De meesters van de oorlog doen alsof ze niet weten dat het slechts een moment duurt om iets te vernietigen, maar dat een mensenleven vaak niet genoeg is voor de wederopbouw'. Aha, een boomer, dacht ik, de paus is Amerikaan en hij kent het beroemde lied 'Masters of War'.
Come you masters of war
You that build the big guns
You that build the death planes
You that build all the bombs
You that hide behind walls
You that hide behind desks
I just want you to know
I can see through your masks
(etc.)
Het dateert uit 1963 en stond op het album The Freewheelin' Bob Dylan. Hoe vaak zong ik het mee, op feestjes of alleen op mijn studentenkamer, vol hartstocht en overtuiging. We hadden toen gelijk en we hebben nu gelijk. Maar de huidige paus Leo XIV was toen pas acht jaar. Toch zal hij het iets later wel gekend hebben, veronderstel ik. Het is anno 2026 met Trump, Netanyahu en Poetin meer waar dan ooit.
Gelijk hebben en het niet-krijgen is van altijd. Het voortsjokkend volk heeft er geen talent en aandacht voor tot het te laat is. Deze week stuitte ik op een artikel uit 1997 over de rol van CO2 en klimaatopwarming. Het was geschreven door Wallace Broecker van de Columbia universiteit en verscheen in GSA Today Vol. 7, nr. 5.: 'Will our Ride into the Greenhoude Future be a smooth one?' Deze week is de concentratie van CO2 in de atmosfeer, gemeten op de top van de vulkaan Mauna Loa in Hawaii, gestegen tot 430 ppm. Toen in 1997 was het nog 368 ppm. De prognose op de afbeelding die hij maakte (hierboven) voorspelde het dertig jaar geleden vrijwel exact wat het nu zou zijn. Wallace Broecker overleed in 2019. Hij was toen 87 jaar en werd 'de grootvader van de klimaatwetenschap' genoemd. Hij riep enkele dagen voor zijn dood zijn collega’s op om radicalere oplossingen voor de klimaatverandering te overwegen. Daarbij dacht hij aan geo-engineering. Ik heb daar kanttekeningen bij, het is bepaald gevaarlijk (zie o.a. hier).
Trump verlengt het staakt-het-vuren in de Iranoorlog die hij niet weet te beëindigen. Voor onbepaalde tijd. Iran beschiet schepen bij Hormuz en neemt ze in beslag. Vandaag kent eindelijk de EU de 90 miljard aan beloofde steun toe aan Oekraïne. Nu Orbán verslagen is en de sabotage aan de Droezjba-pijplijn werd hersteld, ligt Hongarije niet meer dwars over de onmisbare steun aan Kyiv.
De volgende zonovergoten lentedag. Ook nu blijft het droog bij 16 graden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.112)
Donderdag 23-04-2026
Het neerslagtekort in Nederland loopt vandaag verder op. April is tegenwoordig de droogste maand van het jaar. In het nieuwe klimaat is het voorjaar een extra droge tijd. Ook de komende dagen verwacht men nog geen regen. De prognose nadert de lijn die alle maxima sedert 1906 weergeeft. Het risico op natuurbranden is door de droogte gestegen, onder andere in Noord-Brabant en de noordelijke helft van Zuid-Holland. De brandweerkorpsen zijn extra alert. In de afgelopen dagen waren er al natuurbranden bij Wolvega en Ede.
Na een koude nacht is het vanmorgen eerst mistig, maar voor negen uur brandt de zonnewarmte alle nevel weg. Het is de tijd van het jaar voor de contrôle van mijn diabetes type 2. Even na achten loop ik naar de prikpost bij de huisartsenpraktijk op Kalkhaven 33. Dat is in het pand dat sinds enige jaren de nieuwste lokatie van de Gorcumse Poëzieroute op de muur heeft staan: nummer 26a 'Het Kleinste Huisje'. Een snelle blik leert dat de plaquette er prima uitziet. Ook het nummertje staat er ongeschonden boven. Binnenkort zal het bestuur van de route de jaarlijkse 'kuisroute' langs alle 40 lokaties maken.
In de regio van de Perzische Golf gebeurt weinig. Iran verkeert in de positie dat het kan afwachten wat de volgende stap van Trump wordt. Ondertussen meldt Teheran de eerste inkomsten uit tolheffing in de Straat van Hormuz. Het lijkt een relatief gunstige positie, maar het kan niet eeuwig duren, betoogt Rob Vreeken in De Volkskrant. Door de Amerikaanse en Israëlische bombardementen is veel industrie en infrastructuur verwoest, waardoor de banen van 10 tot 12 miljoen mensen op de tocht staan. Dat is de helft van de beroepsbevolking. De haat van de bevolking tegen het regime van de ayatollahs en de Republikeinse Garde is groot gebleven ondanks het extreme geweld waarmee hun demonstraties in januari van dit jaar werden neergeslagen. Hoe langer de huidige impasse duurt, hoe groter de uitzichtloosheid en de kans op nieuwe protestgolven.
Ook Trump kan de impasse niet lang laten voortduren. Elke dag dat Hormuz langer gesloten blijft, loopt de wereldeconomie meer schade op en kalft zijn steun bij het Amerikaanse electoraat verder af. Beide belligerenten hebben - anders dan Israël - belang bij een akkoord. Het zou Vreeken niet verbazen 'als het precies het soort nucleair akkoord zou zijn dat in 2015 met Iran werd gesloten door president Barack Obama, maar door zijn opvolger Trump meteen werd versnipperd. Een akkoord, vanzelfsprekend inclusief de door Teheran gewenste sanctieverlichting'. Inderdaad, na tien jaar helemaal niets opgeschoten.
Ze kunnen het niet laten, de moderne autocraten, om het 'roemrijke' verleden te eren. Poetin gaf gisteren - op de geboortedag van Lenin - de naam van een van de grootste moordenaars van het Stalinistische terreurregime aan het opleidingsinstituut van de geheime dienst FSB. Feliks Dzerzjinski, bijgenaamd ‘IJzeren Feliks’, kreeg kort na de revolutie in 1917 de opdracht van Lenin om de eerste geheime politie van de Sovjet-Unie, de Tsjeka, op te zetten. Honderduizenden onschuldige burgers verloren het leven, doorgaans na zware martelingen in de beruchte kelders van de terreurburcht Loebjanka. Het is alsof de Russische leider zijn volk voorhoudt: zo kan het weer worden. Houd je gemak.
Zoals gezegd een zeer zonnige dag, waarop het 16,4 graden wordt bij een kille wind uit het noordoosten. Omdat de Choisya's de Hortensia's overwoekeren in ons geveltuintje, plaatsen we de twee soorten verder uit elkaar. Veel water erbij. Hopelijk overleven ze het. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.113)
Vrijdag 24-04-2026
Graag peins ik erover dat we niet weten of het universum nu oneindig is of niet. Tot dusver werd er geen manier gevonden om dat vast te stellen. Het waarneembare heelal heeft een doorsnede van 93 miljard lichtjaren. Op zich al bizar groot, maar het is ook op iedere plaats in het heelal zo. Reis bijvoorbeeld in gedachten 46,5 miljard lichtjaren naar een locatie die even veraf is als de straal van de kosmos (de helft), dan heb je ook daar het totale waarneembare heelal om je heen. Dat is 93 miljard lichtjaren groot. Reis nog eens zo'n afstand verder en ook op die plaats heeft het dezelfde doorsnede van 93 miljard lichtjaren. Over de grens van het waarneembare heelal gaat de kosmos verder en ziet er mogelijk net zo uit als aan de andere kant. Je raakt de werkelijkheid nergens kwijt. Er is niet eens een midden.
Antonio Padilla, hoogleraar theoretische natuurkunde en kosmologie aan de universiteit van Nottingham, rekende de kans uit dat je ergens je exacte dubbelganger zou tegenkomen. Want als het heelal oneindig is, dan bestaat die dubbelganger op enige plaats. Je zou zelfs achtereenvolgend een oneindig aantal vinden, als je maar genoeg tijd hebt. In zijn boek 'Fantastic Numbers and Where to Find Them' (2023, Picador USA) becijfert hij dat die kans 1 op 1068 is, dus een 1 met honderd miljoen biljoen biljoen biljoen biljoen biljoen nullen. Dat getal werd later het 'doppelgängion' genoemd naar het Duitse woord 'doppelgänger'. Liefhebbers van de liederen van Schubert herkennen die term. De tekst van het lied 'Der Doppelgänger' beschrijft zo'n onwaarschijnlijke ontmoeting en is van Heinrich Heine (Buch der Lieder (1827):
Still ist die Nacht, es ruhen die Gassen,
In diesem Hause wohnte mein Schatz;
Sie hat schon längst die Stadt verlassen,
Doch steht noch das Haus auf demselben Platz.
Da steht auch ein Mensch und starrt in die Höhe,
Und ringt die Hände, vor Schmerzensgewalt;
Mir graust es, wenn ich sein Antlitz sehe, -
Der Mond zeigt mir meine eigne Gestalt.
Du Doppelgänger! du bleicher Geselle!
Was äffst du nach mein Liebesleid,
Das mich gequält auf dieser Stelle,
So manche Nacht, in alter Zeit?
Het is een scène die in onze eindeloze kosmos eeuwig ergens herhaald wordt, steeds op andere plaatsen en eindeloze keren en ontelbare lichtjaren van elkaar vewijderd. Eigenlijk oneindig eenzaam en triest.
Eindelijk hebben we weer een regering die de wetenschap toegenegen is. Ons land heeft al geruime tijd de ambitie om samen met België de Einstein Telescope te huisvesten. Die zou onder de grond moeten worden gebouwd in het gebied tussen Maastricht en Luik. Het gaat daarbij om twee armen die, haaks op elkaar staand, ieder 10 kilometer lang zijn. Daarmee lijkt het enorme apparaat wel wat op CERN in Zwitserland. Men kan ermee zwaartekrachtgolven uit het heelal opsporen en mogelijk ontdekken wat zwarte materie is. Nederland had al een reservering van 870 miljoen euro uit het Nationaal Groeifonds klaarstaan. Dankzij het kabinet Jetten komt daar nu nog 25 miljoen euro bij. Er zijn nog twee kandidaten die dit wetenschappelijke topinstrument willen binnenhalen: Italië (Sardinië) en de Duitse deelstaat Nedersaksen. De beslissing over de vestigingsplaats zou eerst al 2025 vallen, maar werd tot volgend jaar uitgesteld.
Eerst is het nog bewolkt maar na half tien verdwijnen de wolken en krijgt de zon alle kans. Het is opnieuw fris met noordenwind en het wordt nog geen 16 graden. Bij de huisarts zie ik in mijn dossier de uitslagen van de diabetes2-screening. Alles pico bello. Mijn cholesterolwaarde is bijvoorbeeld een fraaie 3,2 mmol/l. Ik zie ook dat het Beatrixziekenhuis het patiëntenportaal 'Mijn Rivas' weer online heeft staan. Dat was uitgezet vanwege de Chipsoft-hack. Mooi, dan kan ik begin mei tenminste meteen mijn PSA-uitslag zien. We gaan sporten en naar de supermarkt. Ik geef de verplante hortensia's in het geveltuintje een extra scheut water. Het lijkt erop dat ze de verplaatsing gaan overleven. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.114)
Zaterdag 25-04-2026
Nieuws over de Kraken! De Reuzenkraak. Ik schreef al over deze mythische mega-octopus in 2025 en eerder in 2020. De laatstgenoemde keer met een indrukwekkende tekening uit 1887 erbij. Met plezier las ik in Science van deze week dat paleontologen met nieuwe onderzoeksmethoden bewezen zouden hebben dat de enorme octopus zo groot kon worden als een stadsbus en opvallend agressief was. Wetenschappers hadden het belang van de zee-reus tot nu toe gemist doordat hij als weekdier nauwelijks fossiele resten achterliet. Moderne digitale technieken stelden Japanse experts in staat beter onderzoek te doen. Wat ze vonden herschrijft het beeld van de prehistorische onderwaterwereld, meldt NOS Nieuws vanmorgen. Het gaat om in Japan en Canada gevonden exemplaren van de soort Nanaimoteuthis haggarti. De Reuzenkraken zou met 19 meter lengte het grootste roofdier geweest zijn in de oceanen van 100 miljoen jaren geleden. Dat is een paar meter langer dan de mosasaurussen of haaien uit dezelfde tijd. Het team onderzocht fossielen van het enige verharde deel van de octopus, de snavel die tussen zijn bundel van armen verstopt zit. 'Onze studie laat zien dat ongewervelden in de zeeën van het Krijt ook bovenaan de voedselpiramide stonden', zegt een van de onderzoekers. Science laat dat zien in het mooie plaatje hieronder. Een duidelijk voorbeeld van parallelle evolutie tussen gewervelde vissen en ongewervelde inktvissen.
De parallelle evolutie van visachtigen en octopussen tot top-predatoren in de oceanen van het Krijt (beeld: Science)
Onder invloed van kunstmatige intelligentie drones en cyberwar verandert de wijze van oorlogvoeren snel en diepgaand. Steeds meer voeren geautomatiseerde wapens oorlog met elkaar en met steeds schaarser mensen in de gevechtslinies. Algoritmen beslissen over leven en dood. Een groep experts uit 128 landen houdt er een conferentie over in Genève onder auspiciën van de VN. 'Het is een race tegen de klok', zegt een Nederlandse deelnemer. 'Dit soort wapens zijn er, ze worden gebruikt en in de toekomst zal het gebruik alleen maar toenemen'. Rusland, China, India en de VS nemen ook deel aan de bijeenkomsten. Je weet dat de grootmachten zich nu al niets meer aantrekken van oorlogsrecht en humane gevechtsregels. Dat levert het dilemma op of democratische staten eraan mee moeten doen. Toch is het noodzakelijk om de nieuwe regels te maken, al is het maar om de verantwoordelijke politici, IT'ers en generaals na slachtingen voor de schendingen te veroordelen in internationale VN-tribunalen. Want een algoritme kun je niet de schuld geven.
De volgende mooie, frisse lentedag na de eerste grijze uren in de ochtend. tegen de egaal blauwe hemel steekt een reclamevliegtuigje af. Wat staat er op? 'KIES VVD GORINCHEM'. De heruitvoering van de (mogelijk) frauduleuze verkiezingen van de gemeenteraad is op 29 april. Het wordt 16 graden. Veel wandelaars en groepen toeristen. In de haven liggen veel protserige motorjachten. Waar het wel regent is op mijn email, Whatsapp, internet, het Gastenboek en de telefoon. Allemaal felicitaties met mijn 79e verjaardag. Geeft een rijk gevoel. Allen hartelijk dank! Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.115)
Zondag 26-04-2026
Gisteravond vierden we mijn 79e verjaardag met Joop & Tonny in de sfeervolle Wijnboutique vlakbij op het hoekje van de Langendijk en de Bornsteeg. 'Sip back and relax' is daar het motto. We begonnen met een fantasierijke oesterproeverij en genoten daarna een avondlang van allerlei heerlijke hapjes, terwijl Joop en ik ons aan de zachte varkenswangen wijdden bij een lekker zware Georgische Saperavi-wijn. Goede gesprekken over de onuitroeibare neiging van beschavingen om oorlogen te voeren. Niet het vrolijkste onderwerp maar wel belangrijk. Zie de foto hierboven en een tweede hier.
Het eerste dat we vanochtend zien gaat over de aanslag op Trump en leden van zijn regering tijdens het mediagala van het Corresondents' dinner. De dader logeerde in hetzelfde hotel. De veilgheidsagenten hielden hem tegen en er ontstond een schietpartij. Het gaat volgens Amerikaanse media om de 31-jarige Cole Tomas Allen, een leraar en videogameontwikkelaar en klaarblijkelijk een lone wolf.
Vanmorgen is het meteen blauwe lucht en volop zon. Het is een lang weekeinde want morgen is het Koningsdag. Op de weersites waarschuwt men voor een uitzakker van arctische kou. De vertraagde straalstroom vanwege de arctische amplificatie en een verzwakte poolwervel, u weet wel. Een Omega-blokkade boven Groenland door een hogedrukgebied dat de atlantische depressies tegenhoudt en tot begin mei kan duren. Misschien wel tot aan de IJsheiligen half mei. De polaire kou lijkt uit te gaan zakken over Centraal- en Oost-Europa, niet direct bij ons. Zo'n late koude uitzakker is zeldzaam en ongewoon aan het eind van april. Sommigen denken dat het een gevolg is van de overgang van de La Niña naar een ENSO-neutrale toestand in de Stille Oceaan. De kans groeit dat die in de tweede helft van dit jaar overgaat in een zware Super-El-Niño.
In verband met onze plannen om deze zomer nog één keer met onze Dulce de Engelse zuidkust te bezoeken, vraag ik vanmorgen twee ETA's aan. ETA = Electronic Travel Authorisation. Dat is het verplichte inreisdocument dat je tegenwoordig nodig hebt voor het VK. De hele procedure verloopt online. Pas op dat je het niet doet via een zogenaamde hulp-site; dat zijn slimme jongens die veel meer geld vragen dan de officiële Gov-Uk website. De meeste tijd gaat zitten in de foto's die je zelf moet nemen. Pas de zesde foto keuren ze goed. Vervolgens Anna. Bij haar gaat het al een stuk sneller. Het kost 20 pond per ETA (ca. 33 euro) met creditcard.
Het blijft zonnig én kil, bij een lichte noordoostenwind en 14,7 graden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.116)
Maandag 27-04-2026, Koningsdag
Vol verbazing volgen meteorologen de ontwikkeling van de ENSO-prognoses in de Stille Oceaan. De verschillende modellen voorspellen de hele achterliggende week allemaal een zware El Niño in het najaar, die liefst 3,1 tot 3,4 graden boven het gemiddelde niveau van het oceaanwater in de huidige klimaatperiode zou komen te liggen. Extra hitte onder andere in Europa. Onbekend gebied. Een sterke El Niño betekent overigens voor de noordelijke Atlantische Oceaan een tamelijk rustig orkaanseizoen. Dat begint op 1 juni en duurt tot 30 november. De Mann Research Group van de bekende klimaatwetenschappen Michael Mann publiceerde de vorige week hun voorspelling van dat Atlantisch orkaanseizoen, daarbij rekening houdend met een zware of een meer gematigde El Niño. 'If stronger El Niño conditions take shape, then the prediction will be slightly lower: 8.0 2.8 storms, or a range of 5 – 11 storms, with a best estimate of 8 (using a Niño-3.4 index of 2.93°C)'. De prognoses van de door Trump wetenschappelijk uitgedunde NOAA vertrouw ik minder.
De hele wereld bewapent zich in hoog tempo. Op weg naar een systeemoorlog. Het Zweedse SIPRI komt met zijn jaarlijks defensierapport. De wereldwijde defensie-uitgaven zijn het afgelopen jaar opnieuw gestegen ten opzichte van 2024 met 2,9 procent naar bijna 2500 miljard euro. In één jaar. De Europese NAVO-landen gaven in 2025 bijna 500 miljard euro uit aan defensie. Een stijging van 14 procent, de grootste toename ter wereld.
Trump gaat verder in de onttakeling van de wetenschap in de VS. Hij ontsloeg alle 24 leden van de National Science Board (NSB) per email. Dat is de raad die het toezicht houdt op de National Science Foundation (NSF). Het NSF is een van de grootste onafhankelijke overheidsorganen die subsidies verstrekken voor wetenschappelijk onderzoek.
De regering in Washington wil ook het aantal toegestane executiemethoden uitbreiden voor de uitvoering van de doodstraf op federaal niveau. De doodstraf moet door federale rechters vaker worden opgelegd. De regering-Trump wil onder meer dat het vuurpeloton, elektrocutie, verstikking met gas en dodelijke injecties worden toegestaan bij de executie van veroordeelden. Terug naar de eeuwen van barbarij. Het vuurpeloton werd niet eerder gebruikt door de Amerikaanse federale overheid.
Koningsdag dus. Het is wisselend bewolkt en zonnig, vaak met hoge sluierbewolking. Een zwak front met regen trekt ten noorden van ons land naar het oosten. Met bijna 17 graden wat warmer dan gisteren. Vanmiddag gaan we eens in de stad kijken. Barbara treedt op met True Colors en de band van René Ederzeel, eerst in de Arkelstraat bij de 'IJsfee' en later op een podium op de Groenmarkt. Kan gezellig worden. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.117)
Dinsdag 28-04-2026
Als we gisteren vanuit de Hoogstraat de Arkelstraat inslaan horen we Barbara's mooie, donkere stem al. 'True Colors' staat met de band van René Ederzeel naast de ijssalon 'De IJsfee' met volle inzet te zingen en te swingen. Er zijn veel mensen op straat, kinderen die op hun kleedjes oud speelgoed aan de man proberen te brengen, ouders die het in de gaten houden en bezoekers die langs drentelen of blijven staan om naar de muziek te luisteren. Oranje is de favoriete kleur maar niet van mij. Er wordt ook kleding verkocht. Tussendoor loop ik de Gasthuisstraat in en vind voor een kledingwinkel een stalletje met nieuwe spullen. Een grijs jasje trekt mijn aandacht. Vijftien euro. Waar vandaan? Een land met kinderarbeid? Dat staat er niet op. Ik koop het en trek het meteen aan om zometeen Anna op de Groenmarkt te verrassen. Daar begint op een podium tegen half vijf het tweede optreden van True Colors. Het is er druk, de terrassen zijn afgeladen. De rest van de familie is er al. Ze hebben een zitje veroverd op het terras van 'Het Oude Stadthuys' (achterkant). Leuk jasje, zegt Anna. Ik geniet, glas wijn naast me, van de zon en de muziek. Iedereen is vriendelijk. Een gouden namiddag, de sombere realiteit van de huidige wereld slaag ik voor even van me af te zetten.
De zoveelste zonovergoten lentedag. Naar de sportschool. Dat is bijna voorbij; vanaf 1 mei onderbreken we ons abonnement voor vijf maanden. Er waait een droge noordoostenwind en wordt bijna 18 graden. Het neerslagtekort is op het niveau van het recordjaar 1976 en gaat verder onhoog.
Er is veel verontrustend nieuws. De mondiale afspraken om de verspreiding van atoomwapens te voorkomen – de zogenoemde non-proliferatie – staan onder druk, aldus De Volkskrant. Terwijl de ogen van de wereld zijn gericht op het Iraanse kernwapenprogramma, dreigt in Oost-Azië een nucleaire wapenwedloop. De OPEC dreigt uit elkaar te vallen, nu de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) zich eruit terug trekken. Het conflict in de Perzische Golf zit nog steeds muurvast. De prijzen van olie en gas stijgen verder. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.118)
Woensdag 29-04-2026
Op deze (opnieuw) zonovergoten lentedag is de aandacht van het land gericht op Gorcum. We moeten nog een keer stemmen voor de gemeenteraad. Maar eerst rijden we naar de huisartsenpraktijk voor de diabetescontrôle door de praktijkverpleegkundige Harrie. Bloed en urine waren in orde, zo had ik al in online-dossier gezien maar nu worden ook mijn bloeddruk en de doorbloeding plus de sensiviteit van mijn voeten in orde bevonden. Daarna naar de supermarkt en vervolgens stemmen in het Gorcums Museum op de Grote Markt. Na het tonen van mijn ID-kaart zegt de official achter de tafel dat het een drukte van jewelste is door al die journalisten. Ik zie alleen Anna. Oh, ze zijn even weg, zegt de man. Niet samen in het hokje, voegt hij toe. Dat is in ons geval overbodig. Hij oogt gestresst. Enfin, we brengen dezelfde stemvoorkeur uit als de vorige keer.
Volgt een rustige middag. Het wordt 17,4 graden. Voor het eerst heeft men een wolf gespot in onze buurt. Het dier werd dinsdagochtend gezien aan de Lange Meent in Everdingen. Zou hij/zij over de Lek zijn gezwommen? Of 's nachts één van de beide bruggen hebben genomen?
Geen spatje regen. Het neerslagtekort stijgt verder tot 62 mm, op het niveau van het recorddroge jaar 1976. Er zijn diverse natuurbranden. Het vuur laait al dagenlang op in de bossen bij Oostelbeers in Brabant, er zijn grote branden in het Limburgse Helden en ook in de Haagse duinen woekerde gisteren een grote brand. De brandweerdiensten slaan alarm en riepen vorige week al het hoogste waarschuwingsniveau voor natuurbranden uit. Desondanks breekt vandaag op verschillende plaatsen een enorme brand uit op het terrein van het Artillerie Schietkamp (ASK) bij ’t Harde. De harde oostenwind jaagt het vuur aan. De A28 werd in beide richtingen afgesloten. De rookontwikkeling is tot in de verre omtrek te zien en het blussen kan dagen gaan duren. 'Voor Nederlandse begrippen is dit echt een uitzonderlijk grote brand', zegt de Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid. Er zou op het ASK-terrein vandaag worden geoefend met geweer- en mitrailleurvuur, kanonnen en explosieven, maar of die de oorzaak zijn is nog niet bekend. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.119)
Donderdag 30-04-2026
De uitslag van de herverkiezingen voor onze gemeenteraad verschilt nauwelijks van die van 18 maart: D66 verloor een zetel en het CDA kreeg er een bij. De opkomst was met 47 procent vier procent lager. Vandaag controleert men de processen-verbaal van alle stembureaus en met name de aantallen volmachtstemmers. Dat lijkt nauwelijks te verschillen met de vorige keer. Alleen D66 had er wat minder. (Ook in de landelijke peilingen loopt die parij terug). Een storm in een glas water? Tja, misschien. Toch vind ik dat de Raad en de burgemeester gelijk hadden met het seriues nemen van de signalen die ze kregen. Van het onderzoek naar stemfraude door OM en politie hebben we helaas nog niets vernomen.
Vanmorgen zegt de brandweer in 't Harde dat de uitzonderlijk grote natuurbrand op het militaire schietterrein nog niet onder contröle is en dat er kans bestaat dat het vuur weer oplaait doordat de wind aantrekt. Inderdaad bleek dat de brand ontstond toen er schietoefeningen werden gedaan. In de kurkdroge bossen tussen Helden en Kessel in Limburg brak vannacht een natuurbrand uit; 'door klimaatverandering', zeggen ze op RTL Nieuws. Het kan ook om brandstichting gaan. Ook op een militair oefenterrein in Assen heeft gisteravond een natuurbrand - een heidebrand - gewoed. Op Texel werd het aansteken van een groot vreugdevuur door de brandweer uitgesteld vanwege de droogte. Toch staken onverlaten de brandstapel vannacht in de fik. Toen moest de brandweer alsnog uitrukken om te blussen.
Het is alsof de duvel ermee speelt. Vanmiddag breekt tijdens een militaire oefening op de Oirschotse Heide een grote natuurbrand uit. Een bosperceel ter grootte van 500 bij 500 meter staat in lichterlaaie en het vuur breidt zich snel uit. Grote rookwolken hangen boven de A58. De brandweer zet vijftien blusvoertuigen in.
Ook op een militair oefenterrein op de Weerterheide bij Weert ontstaat vanmiddag brand. Behalve in 't Harde (waar nog geblust wordt) kunnen overal de schietoefeningen doorgaan, laat de landwacht vanmiddag weten. Het neerslagtekort stijgt naar 65 mm. In het komend weekeinde verwacht men voor het eerst regen.
De olieprijs steeg gisteren naar het hoogste punt sinds 2022. Boven 119,50 dollar. Vorige week was de prijs al rond de 100 dollar, maar door de verdere spanningen rond de Straat van Hormuz is de prijs voor ruwe olie omhooggeschoten. In de maand april liep de inflatie op tot 2,8 procent, blijkt uit de eerste berekening van het CBS, vooral door de hoge prijzen aan de pomp. Over de eerste drie maanden van 2026 groeide de economie in ons land nauwelijks. De groei was niet meer dan 0,1 procent.
Een zonovergoten dag. Met een wat minder harde oostenwind dan gisteren wordt het 17,5 graden. Morgen kan het voor eerst boven 20 graden worden.
Met de penningmeester van onze VVE spreek ik met een adviseur van de gemeente over de mogelijkheden voor verduurzaming van ons pand. Interessant. Voor onze lift kunnen we misschien een veel minder kostbare variant van krachtstroom gebruiken. De meeste opbrengst zouden we krijgen door het oude dubbelglas van al onze ramen te vervangen door extra isolerend HR++, wanneer de kozijnen geschilderd moeten worden. Daarvoor is er een subsidie. Onze daken zijn minder geschikt voor zonnepanelen. Mogelijk alleen voor de lift. We zullen onze bewoners/leden informeren. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.120)
Vrijdag 01-05-2026
We beginnen geleidelijk ons in te stellen op afreizen naar Oostende. Over vijftien dagen willen we ons inschepen om te vertrekken wanneer het weer goed is. Daarom valt ons nieuws uit het gebied extra op zoals het feit dat de Belgische kustregio steeds meer last krijgt van verzilting. Hoe dat komt zie je op het kaartje hierboven dat ik vond op FB. Daarop zie je dat de toevoer van zoet water naar de kust door de rivieren IJzer, Leie en Schelde wordt verzorgd. Dat gaat onder meer door het Kanaal van Gent-Brugge en dan moet er ook nog zoet water naar Zeeuws-Vlaanderen en de regio van Antwerpen om daar de verzilting terug te dringen. Helaas neemt de toevoer van die rivieren af door grotere en langere droogteperiodes.
De Belgen nemen het overigens niet zo nauw. Meestal is dat een charmante trek van ze, maar nu gaan ze te ver. Hun energieafhankelijkheid willen ze aanpakken door sterk verouderde kerncentrales in Doel en Tihange weer in gebruik nemen. Die zijn gevaarlijker dan de moderne centrales. Het koelwater in Doel lozen ze op de Westerschelde, die ze toch al flink vervuilen door PFAS van de 3M-fabriek in het Vlaamse Zwijndrecht. Het is zelfs het meest vervuilde estuarium van West-Europa. Mosselen, oesters en kreeften daaruit kun je beter niet eten.
We hebben een warme, zonovergoten dag, met ruim 22 graden de warmste van de week. De laatste tien dagen van april verliepen recordzonnig. Gemiddeld over het land heeft de zon tussen 21 en 30 april maar liefst 117,5 uur geschenen. Het vorige record was 116 uur en werd gemeten in 1984. De droogtemonitor loopt op naar 78 mm. Vanaf morgen gaan de temperaturen flink zakken en komt er eindelijk regen. Anna gaat 's middags naar haar vriendin op de Schuttersgracht en ik verstuur weer een deel van mijn Angola-archief aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG). Dat is de vierde zending. Emmy van De Mandarijn komt een glaasje drinken., Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.121)
Zaterdag 02-05-2026
Iedere keer weer heb ik plezier in nieuws over de Melkweg. Ons thuisstelsel zeg maar, de overtreffende trap van thuisplaneet en thuiszonnestelsel. Van de week zag in een berichtje op Astroblogs dat onderzoekers 'de rand van de Melkweg hadden ontdekt'. Het erbij gevoegde plaatje (hierboven) was ook om van te smullen. Het lijkt niet onlogisch dat, hoe meer je aan de rand komt, de materie casu quo de aantallen planetenstelsels zeldzamer worden. Maar het is ingewikkelder en dat ontdekten de onderzoekers, zie Astrophysics van de maand april. Planetenstelsels bouwen zich op vanuit het centrum van Melkwegstelsels naar buiten. Stervorming begon steeds in de dichte centrale gebieden en breidde zich geleidelijk uit over miljarden jaren, een proces dat astronomen 'groei van binnenuit’ noemen. Dit betekent dat sterren gemiddeld jonger zijn naarmate ze verder van het centrum verwijderd zijn, omdat de stervorming zich pas recent in de buitenste schijf heeft ontwikkeld, schrijft Astroblogs. De leeftijdscurve van de stelsels heeft vanaf het galactisch centrum naar de rand een 'U-vorm'. Tot op ca. 35.000 - 40.000 lichtjaren worden de planetenstelsels steeds jonger, maar verderop keert die trend om. Stelsels beginnen weer ouder te worden naarmate de afstand toeneemt. Het proces heet 'radiale migratie' en ik snap het nog niet goed.
De Melkweg wordt begeleid door een aantal kleinere bolstelsels, zoals de Grote en de Kleine Magelhaense Wolken. Astroblogs heeft ook een mooi stuk over Loki, een heel vroege begeleidende sterrenstelselwolk, die door de jonge Melkweg werd opgeslokt.
Bizarre ontwikkeling in Het Witte Huis. De Duitse kanselier Merz zei een week geleden 'De Amerikanen hebben duidelijk geen strategie. Daar wordt een hele natie vernederd door de Iraanse leiding'. Gisteren besloot Trump uit ergernis om 5000 Amerikaanse militairen uit Duitsland te gaan terug trekken. Je weet niet wat je leest. De president zwakt de verdediging van zijn eigen land af. Ik herinner me dat voor vrijwel alle Amerikaanse presidenten in de vorige eeuw de oceaan niet de enige verdedigingslinie tegen Moskou was. Men vond het belangrijk om aan de overkant een Atlantische kust met vrienden te hebben en een achterland met eigen legers en NAVO-troepen. Geen vijandige kust tegenover je.
De dag vangt bewolkt aan, maar geleidelijk komen er langere perioden met zon. De warme lucht is er nog; het wordt weer ruim 22 graden. Enkele schaarse regenbuien trekken langs Gorcum. We doen samen boodschappen in de stad. 's Middags hebben we bezoek van Barbara & Michel en Tessa. De barometer zakt. Vanavond en vannacht zal de kern van het front overtrekken, mogelijk met regen en onweer. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.122)
Zondag 03-05-2026
Hij wordt slecht bijgehouden, de website waarop de Amerikaanse NOOA de metingen op de vulkaan Mauna Loa op Hawaii van de CO2-concentraties in de atmosfeer publiceert. De maandelijkse weergave is niet meer ververst sedert die van februari jl. Die stond toen op 429,35 ppm. De dagelijkse weergave en die per uur is er nog wel. Op 1 mei stond die al op 433,95 ppm. Is het bureau understaffed sinds de ontslagrondes van Trump? De afbeelding hieronder zet de meting in de context van de laatste 2 millenia.
Tegen elf uur trok gisteravond het regenfront over. Geen onweer. Er viel 6 mm. Voor het inhalen van het neerslagtekort niet genoeg; dat zit nog ruim boven het recorddroge jaar 1976. Vanmorgen is het droog met zon en wolken maar na tien uur vallen er steeds vaker regenbuien. 's Middags regent het langdurig bij ruim 17 graden. Inmiddels (15.30 uur) is er bijna 10 mm gevallen. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.123)
Maandag 04-05-2026
Alle modellen voor de prognose van de ontwikkeling van de ENSO in de Stille Oceaan voorspellen nog steeds een sterke El Niño in de tweede helft van het jaar. Plus 2,5 graden van het oceaanwater in de RONI-index (Relative Oceanic Nino Index). Nog hogere anomalieën worden af en toe genoemd. Of het een sterke El Niño gaat worden of zelfs een Super-El-Niño van +3,5 - 4 graden moeten we afwachten. In elk geval hebben de autoriteiten de de Y-as van de grafiek aangepast van +3 naar +4, zoals je hierboven ziet. Ik houd niet erg van die discussie, die zich baseert op het feit dat vorige sterke El Niño's, die van 1998 en 2007, in de aanloop hetzelfde patroon van anomalieën vertoonden. (Maar dan op een lager niveau). Het gaat niet zozeer om uitwassen als Super-El-Nino's, maar om de algemene trend van opwarming in het weersysteem.
De beroemde klimaatwetenschapper James Hansen gaat nog verder. Op zijn Substack-account publiceerde hij vorige week een artikel, waarin hij voorspelt dat 2026 het warmste jaar ooit gemeten zal worden. Hij zegt ook: 'the main issue is not El Nino, but the need to understand accelerated warming, unprecedented marine heat waves, and increasing climate extremes.' Hij gaat daarbij uit van een grotere klimaatgevoeligheid. Dat komt met name door de schonere lucht 'especially since 2015, a reduction of aerosols and their cooling effect has caused the decadal growth rate of net climate forcing to be about double what it was in 1970-2005'. Een geannoteerde recente grafiek van Copernicus laat dat goed zien. Hansen zet zijn eigen gegevens in een grafiek van 30 april jl. tegenover die van het recordwarm jaar 2024 (hierboven), die hij belooft maandelijks te zullen updaten. Het huidige jaar is dit voorjaar er nog onder.
Het IPCC, het klimaatpanel van de VN, zit eerder aan de voorzichtige kant. Vandaag wordt bekend dat het panel zijn meest sombere prognose, het beruchte 8,5-scenario, schrapt. Dat rampmodel voorspelt een opwarming van 4 tot 6 graden Celsius in AD 2100. Niet alleen het somberste scenario verdwijnt, maar ook het laagste, meest gunstige scenario, keert niet terug in het volgende IPCC-rapport. In dat laagste scenario zou de wereldtemperatuur nauwelijks verder oplopen. 'In de praktijk erkent het IPCC daarmee dat het niet meer mogelijk is om de opwarming beperkt te houden tot 1,5 graden Celsius, zoals de internationale gemeenschap zich heeft voorgenomen', schrijft Maarten Keulemans in De Volkskrant. Inderdaad. Wat zegt het scenario dat nu bij het IPCC het slechtst is? Dan loopt de temperatuur op AD 2100 op naar een rampzalige +3,5 graden, ruim boven de +2 graden van Parijs - en na 2100 wordt de 3,5 graden opwarming een paar decennia later bereikt, onder meer door de ingebouwde traagheid van het klimaatsysteem en de uitgestoten CO2 die nog duizenden jaren lang in de atmosfeer aanwezig blijft. Veel klimaatwetenschappers zijn het er overigens mee eens dat de meest extreme scenario's door de ontwikkelingen achterhaald zijn. Hoewel weinig is er toch meer klimaatbeleid bij gekomen. Maar de aanpassing werd door het IPCC gedaan vóór de tweede termijn van Trump van start ging. Drill, baby, drill!
We kijken graag naar het VPRO-programma 'Bureau Buitenland'. Gezeten rond een wereldkaart als tafel en met viltstiften proberen geopolitieke deskundigen ontwikkelingen wereldwijd te duiden, vaak met verrassende invalshoeken. Gisteravond was het Sandra Phlippen, hoofdeconoom van ABN Amro. Een heldere geest, Ze zei: 'Sanchez durft het aan om te zeggen: tot hier en niet verder tegen Poetin en de VS. Hoe verder je bent met de energietransitie hoe minder kwetsbaar je bent voor regimes en zo’n oorlog. Hoe meer je kunt zeggen voor welke waarden je staat'.
Vanmorgen hangt er lichte nevel tot bij het middaguur. Anna krijgt bezoek van een vriendin uit de buurt. Om twaalf uur loeien de alarmsirenes. De eerste maandag van de nieuwe maand. Het blijft droog en wordt 19 graden. De vierde mei. Uit de kelder diep ik onze vlaggenstok op en hang de vlag halfstok buiten naast de voordeur. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.124)
Dinsdag 05-05-2026, Bevrijdingsdag
'Ich fühle Luft von anderem Planeten' is een regel uit een beroemd gedicht van Stefan George, dat gezongen wordt door een sopraan in het derde deel van het Tweede Strijkkwartet van Arnold Schönberg. Atonaal. Muziek van een andere planeet. De regel komt steeds in me op wanneer er nieuws is over een onbekende planeet. Ditmaal een dwergplaneet in de Kuipergordel. Hij heeft de naam (612533) 2002 XV93 en bevindt zich in dezelfde uithoek als de dwergplaneet Pluto. Hij heeft een diameter van 500 kilometer. Ter vergelijking: die van Pluto is 2400 kilometer. In de Kuipergordel buiten de baan van de planeet Neprtunus kun je nog heel lang blijven doorzoeken; er zijn grote aantallen van deze ijsdwergen te vinden, maar het bijzondere aan deze is dat hij een atmosfeer heeft. Een zeer ijle maar desondanks. Met een kleine telescoop op het dak van de universiteit van Tokio zag men hem 20 seconden lang vóór een heldere ster langschuiven. Het sterrenlicht onthulde onverwacht een dun, doorschijnend laagje van waarschijnlijk vooral stikstof. De zwaartekracht van de dwergplaneet is niet groot genoeg om het atmosfeertje langer dan honderd tot duizend jaar vast te houden, dus moet het laagje ergens door worden aangevuld, becijferden de onderzoekers. Of er was kort geleden een kosmisch rotsblok tegenaan gebotst, waarbij gas vrijkwam.
Het Institute for the Study of War (ISW), dat sinds de Russische invasie de oorlog in Oekraïne nauwgezet volgt, heeft becijferd dat het Russische leger in april voor het eerst in bijna twee jaar meer terrein heeft verloren in Oekraïne dan het won. Het nettoverlies van 116 vierkante kilometer bevestigt een trend van de afgelopen maanden: de bloedige Russische aanvallen leveren steeds minder terreinwinst op. Ook Zelensky zei gisteren dat Rusland ‘niet meer zo sterk is als voorheen’. Is de oorlog aan het kantelen?, vraagt Steven Rhamdarie zich in De Volkskrant af. Opmerkelijk is ook het nieuws dat de persoonlijke beveiliging van president Poetin in de afgelopen maanden 'drastisch is opgevoerd'. Sinds het begin van de invasie in Oekraïne mijdt de president zijn grote paleizen en landgoederen en verblijft hij geregeld in moderne bunkers, soms wekenlang achter elkaar. Aanwijngen voor fricties in zijn regime en zijn oorlog?
Gorinchem (26.125)
Woensdag 06-05-2026
Deze schitterende opname van Io, de binnenste en de kleinste van de vier grote manen van de gasplaneet Jupiter, trof me vanwege de prachtige onwereldse lichtval. Ik neem aan dat het gaat om weerkaatst zonlicht, dat door de grootste planeet van ons zonnestelsel teruggekaatst wordt en op de maan valt. Ik kwam hem toevallig tegen. Het is een opname die gemaakt werd bij een flyby van de NASA-sonde Juno op 30 december 2023 over de vulkanische maan op een hoogte van 1500 kilometer van het oppervlak. Eén omwenteling om de planeet heet een 'Perijove'. De foto hierboven is gemaakt tijdens de 57e Perijove.
De Juno-missie is zeer vernuftig. Hij werd gelanceerd in 2011 en ving in 2016 zijn werk aan in een polaire baan om Jupiter. De sonde krijgt zijn energie van drie gigantische zonnepanelen, destijds de grootste ooit toegepast voor een sonde in het zonnestelsel. Hij was bestemd om zich na voltooiing van zijn waarnemingsopdracht in het woeste oppervlak van Jupiter te storten, maar omdat de zonnepanelen nog prima werkten, werd de missie gericht op IO en steeds verlengd tot op heden toe. De maan Io is de plaats met het meest actieve vulkanisme in ons zonnestelsel. Omdat zijn baan zo dichtbij de reuzenplaneet is ondervindt Io enorme getijdenkrachten van de gigantische zwaartekracht van de gasreus. Die plooien en schuren de rotskorst van de maan en geven ruimte voor de inwendige magma om naar buiten te spuiten. Het oppervlak van Io is in voortdurende onrust door de uitbarstingen van vele honderden vulkanen en talrijke lavastromen.
Neemt Trump zijn verlies? De hele dag komen er geruchten dat er een akkoord in de maak is tussen Iran en de VS. Daardoor daalt de olieprijs zomaar pardoes naar 98 dollar per vat, de laagste prijs sinds 22 april. Volgens nieuwssite Axios is Iran bereid een stop te zetten op het verrijken van uranium. Die verrijking is nodig om een kernwapen te ontwikkelen. In ruil daarvoor zou de VS bevroren Iraanse tegoeden vrijgeven en sancties opheffen. Ook stoppen de blokkades van de Straat van Hormuz. Hierdoor zou transport van olie en gas uit de Golfregio weer op gang komen. Wereldwijd veren de beurzen op.
Het is overwegend bewolkt en bijna 15 graden. Buiten hangt de groendienst de bakken met geraniums op aan de hekken langs de sluis, de bruggen en de haven. Ik loop naar het ziekenhuis om mijn bloed te laten prikken voor een belangrijke PSA-bepaling. Bij het afsluiten van deze post is de uitslag nog niet te zien in mijn online-dossier. Naar het begin van dit kwartaal
Gorinchem (26.126)
Trump maakte gisteren een hoogst merkwaardige U-bocht. Eerst had hij op zondagavond via zijn Truth Social zijn nieuwe 'Project Freedom' aangekondigd. Daarmee zou hij de impasse in de Iranoorlog doorbreken door opening van de Straat van Hormuz, waarbij Amerikaanse marineschepen de doorvaart van schepen zouden begeleiden. Dat vonden ze in Saoedie-Arabië veel te riskant. Teheran liet weten het als een schending te beschouwen van het broze bestand en dreigde de konvooien aan te vallen. Een opleving van de oorlog. De Saoedi's verboden de VS het gebruik van de luchtmachtbasis Prins Sultan Airbase te zuidoosten van de hoofdstad en andere bases voor de operatie. Een telefoongesprek tussen Trump en kroonprins Mohammed Bin-Salman loste het meningsverschil niet op. Dus maakte Trump zijn U-bocht en trok het plan schielijk weer in. De prijzen van olie en gas - juist gisteren gezakt - stegen weer en de beurskosten zakten. Weer een afgang, die laat zien hoezeer de president zich in de nesten heeft gewerkt.
Arnoud Brouwers spreekt in een opinie-artikel in De Volkskrant vanmorgen van een gat in de conventionele verdediging van Europa. 'Een cruciaal gat in de Europese afschrikking van Rusland'. Het gaat niet om de aangekondigde terugtrekking van 5000 VS-militairen, die hij relatief gering noemt, maar om het Europese onvermogen om met conventionele wapens militaire doelen diep in Rusland te raken. De onder Biden in 2024 afgesproken komst naar Duitsland van een Amerikaanse bataljon met langeafstands-precisiewapens werd door Trump niet uitgevoerd. 'Terwijl Ruslands arsenaal aan kruisraketten en ballistische raketten, zeker vanuit Kaliningrad, de meeste Europese hoofdsteden kan treffen. Dat pistool houdt Poetin al jaren tegen onze slaap, zonder dat we er iets tegenover stellen. Dat gemis wordt urgent met een agressief Rusland en een onberekenbare Trump'. Duitsland zou nu in overleg zijn met Oekraïne, dat vanwege de haperende Amerikaanse steun in de achterliggende jaren met toenemend succes zélf ballistische raketten en drones ontwikkelde, zoals de Flamingo-kruisraket. Volgens de Finse president Alexander Stubb is niet één krijgsmacht in Europa of de VS is in staat tot moderne oorlogvoering zoals Oekraïne dat nu doet. We gaan Kyiv nodig hebben. 'Het is typerend voor deze overgangstijd: terwijl de oude beschermheer weifelt of zijn kruit elders al verschoten heeft, dient zich een Europese bondgenoot aan die steeds meer op eigen kracht overeind blijft – en zo de rest van Europa een spiegel voorhoudt'.
Gisteravond om half één keek ik nogmaals in mijn dossier in het ziekenhuis. Ik herinnerde me namelijk dat ik de vorige keer - begin februari - om die tijd de PSA-uitslag wél kon opslaan. Inderdaad, dit keer stond hij er. Ëén splitseconde van wezenloze spanning en toen drong tot me door wat ik zag: mijn PSA bedroeg 0,26 μmol/l. Gezakt! Vorige keer was hij nog 0,30 μmol/l en begin november 2025 0,31 μmol/l. De beste uitslag die ik kon hebben! Begrijp me goed: het gaat in mijn geval na twee bestralingen (16 en 5 jaar geleden) niet om de hoogte van de PSA-spiegel. Die is miniem, maar iedere stijging is verdacht en twee keer achtereen is een alarmsignaal voor een mogelijk recidief van de tumor of een uitzaaiing. Dat is er dus niet! Daarmee is ook onze laatste tocht van deze zomer langs de Engelse zuidkust gered. Anna sliep al en ik wilde haar niet wakker maken, maar vanmorgen genoot ik van haar blije gezicht toen ik het vertelde. Ik ben een geluksvogel.
Vandaag is het overwegend zonnig maar gaande de dag raakt het meer bewolkt. Het wordt bijna 18 graden. Opeens voel ik me geheel in de stemming om onze inscheping voor te gaan bereiden. Vandaar de mooie foto vanaf de boulevard van Vlissingen, waar we op de terugreis zeker weer de Michiel de Ruijterhaven zullen aandoen. Op internet zoek ik uit waar rond Oostende we onze gasflessen kunnen omruilen als ze leeg zijn. Voor Het Kanaal wil ook een nieuwe papieren zeekaart. Anna duikt naar de kasten in de kelder om zomerkleding te verzamelen. Het is niet veel; het meeste lieten we aan boord. Volgende week zaterdag gaan we met het autootje een aantal dagen inschepen en checken of alles werkt. Naar het begin van dit kwartaal
website maken