Logboek 2019/4 Herfst in Gorinchem

De bomen op het Eind in herfsttooi.

Maandag 14-10-2019

Leuke reünie gisteren van neven en nichten van de Zijlstra-familie. De laatste keer was drie jaar geleden. Het zijn er weer wat minder. Allen zijn kleinkinderen van mijn grootvader Thomas Rommert Zijlstra, in het begin van de 20e eeuw kastelein te Morra in noordoost Friesland. Hij overleed in 1924. Ik werd naar hem vernoemd en was daarin niet de enige; veel van mijn neven heten Tom.

     De bijeenkomst is aan een hele lange tafel in het Parkrestaurant De Hoge Veluwe. Er zijn 17 familieleden inclusief aanhang komen opdagen. Reünies leveren vaak gemengde gevoelens op. Je ziet dat iedereen inclusief jijzelf ouder is geworden. In het geval van mijn broer en mij is het prettig om in een gezelschap weer eens bij de jongsten te horen. Grootvader Thomas kreeg - schat ik - twaalf kinderen en mijn vader was op één na de jongste ervan.

     De middag vliegt voorbij en na een snelle maaltijd in het restaurant rijden we naar Gorcum terug. Op de A15 na verkeersplein Deil krijgen we heftige regenbuien over ons heen. Het water stroomt over de ruiten en spat op van het asfalt, het zicht is slecht en iedereen vertraagt. Ik ben blij als we thuis zijn.

     Zonnige perioden vanmorgen. Onze straat is in herfstkleuren gehuld (foto hierboven). We rijden naar Oost voor boodschappen en sport. Terug thuis is het donker bewolkt en valt er een flinke regenbui, daarna is er weer zon. In de brievenbus ligt een grote plak luxe chocolade als dank van de dame, wier bankcretitcard ik zaterdag vond.

Drama in Noordoost Syrië. Alles verschuift nadat Trump zijn troepen terugtrok. Grote aantallen IS-militanten wisten in de chaos te ontsnappen. De Koerden zijn tegen het Turkse leger niet opgewassen en sloten onder die druk een verbond met de moordenaar Assad. Om het vege lijf te redden moeten ze de macht over hun autonome 'staat' Rojava opgeven. Assad grijpt zijn kans en het Syrische leger trekt nu het gebied in. Zal het met de Turken slaags raken? Erdogan en Assad hadden altijd al de pest aan elkaar, maar het is denkbaar dat de Russen een matigende invloed hebben. Ik vrees dat de Koerden niet erg blij zullen zijn nu weer onder het terreurbewind van Assad te vallen.

     De 28 EU-landen beslissen vanmiddag unaniem om de wapenleveranties aan Turkije op te schorten.

Over optrekken. Vanmorgen trekken in acht provincies boeren op hun tractoren naar de provinciehuizen. Intimidatie loont: eergisteren maakten ze het centrum van Leeuwarden urenlang onbereikbaar en al gauw trok het Friese provinciebestuur de stikstofmaatregelen in. Vandaag zegt de gedeputeerde bestuurder Johannes Kramer  (Fryske Nasjonale Partij): 'Door de knieën gegaan? Slappe rug? Dat soort aantijgingen moet je als bestuurder van je laten afglijden. Als zoveel boeren zo boos zijn, moet je erkennen dat je een afslag gemist hebt.’ Hm, daar denk ik toch anders over, de tijd van zachte heelmeesters is voorbij, want de crisis spitst zich toe, nu er alweer een nieuw, alarmerend rapport ligt. Bedenk erbij dat de boeren voor een aanzienlijk deel voor de export produceren. De gezondheid van de burgers en de toch al schaarse natuur in ons kleine land mogen daar niet het slachtoffer van worden.

      Wageningen Environmental Research brengt vanmorgen een rapport uit, opgesteld in opdracht van het Wereld Natuur Fonds, waaruit blijkt dat 160 Natura2000-gebieden in ons land zwaar gebukt gaan onder veel te grote stikstof-depositie. Door veel te hoge deposities van stikstof rukken bramen, grassen en brandnetels op en raken kwetsbare plantensoorten in de verdrukking. De grootste bron van stikstof is ammoniak uit de veehouderij. Om dat te keren moet de stikstofuitstoot moet met meer dan 50 procent omlaag. De huidige kabinetsplannen voor het uitkopen van boeren nabij kwetsbare natuurgebieden zijn ontoereikend om dat te bereiken. Ook op andere plekken in het land zullen veehouders dieren moeten inleveren.

     Dat is duidelijke taal en een duidelijk onderzoek, in dezelfde lijn als het RIVM. Maar omstreeks het middaguur komt het bericht dat gedeputeerde Henk Jumelet (CDA) de provincie Drenthe nu ook de stikstofregels intrekt. De boeren daar trekken nu op naar Groningen om er hun collega's te versterken. Honderden boeren proberen daar het provinciehuis te bestormen omdat gedeputeerde Henk Staghouwer (ChristenUnie) weigert de boeren tegemoet te komen. Die hebben een ultimatum gesteld tot drie uur: 'Als het beleid niet van tafel gaat, gaat de deur van het provinciehuis eruit.' Er zijn schermutselingen met de politie en een boer op een trekker met een stootblok probeert daadwerkelijk de deur in te rijden. Achter die deur is koortsachtig overleg nog gaande, maar bij het afsluiten van deze blogpost (16.45 uur) is er nog geen oplossing. Even later rammen de boeren de deur in en dringen het gebouw binnen. Op Twitter verschijnt een foto van een boer die met bebloede kop naar buiten komt.

     Ook in Flevoland (Harold Hofstra, ChristenUnie), Noord-Holland (Jack van der Hoek, D66 en Esther Rommel, VVD), Zuid-Holland (Adri Bom-Lemstra, CDA) en Utrecht (Hanke Bruins Slot, CDA) weigeren de gedeputeerden de regels in te trekken, maar Gelderland (Peter Drenth, CDA) en Overijssel (Gert Harm ten Bolscher, SGP) schorten onder druk van het geweld de stikstofregels op. De helft van de provinciebesturen gaat door de knieën.

     Het zijn Pyrrus-overwinningen, want het probleem is niet weg. Woensdag willen de boze boeren met hun trekkers het Binnenhof in Den Haag bezetten. Waarom wind ik me zo op over die boeren? Terug naar boven