Logboek 2016/3 Verder door Nederland
Gorinchem (29)
Maandag 22-08-2016
Het tafereel hierboven toont Eva in het Paradijs. Ze ligt naakt uitgestrekt in het overdadige groen. Haar rechterhand ondersteunt haar hoofd. Het is een van de eerste naakten in de Romaanse beeldhouwkunst. Haar linkerhand tast achter haar naar de appel aan de boom van kennis van goed en van kwaad. Aan de rechterkant is een paneel verloren gegaan; daar zie je nog een stukje van de staart van de slang. Het lijkt alsof Satan met zijn staart de tak met verboden vruchten naar Eva toebuigt. Dit bas-reliëf sierde vroeger de latei boven de oostelijke toegang tot de kathedraal van Autun in Frankrijk. Het bevindt zich sinds 1766 in het naastgelegen Musée Rolin. Merkwaardige afbeelding, al is het maar vanwege de vreemde, dromigere blik waarmee ze naar links kijkt. Volgens sommigen staat daar op een eveneens verloren gegaan paneel haar metgezel Adam.
In haar dikke boek over voedsel, schaarste en overvoed, 'Hamburgers in het Paradijs' (Bert Bakker, 2013) beschrijft Louïse Fresco het bas-reliëf. Zij meent dat de uitdrukking van de ogen laat zien dat Eva geen willoos slachtoffer was van het Kwaad. Die blik varieert, aldus Fresco, afhankelijk van het standpunt van de kijker 'van geconcentreerd en zelfverzekerd naar droevig, alsof ze verdrietig is om iets onvermijdelijks. (...) Het lijkt erop dat zij ook zelf uit was op de ontdekking van het kwaad, of op z'n minst aan haar verleiding heeft meegewerkt.' Misschien, je kunt met die blik alle kanten op. Daarmee, zegt Fresco, geef ik Eva niet de schuld van de zondeval ('blaming the victim'): 'Eva is het prototype van de moderne, onderzoekende mensheid.' Mooi gezegd, maar het is natuurlijk pure inlegkunde. Voor hetzelfde geld kun je beweren dat ze net wakker wordt en, nog slaperig, willoos de slang haar de vrucht in de hand laat duwen. Daarop duiden de liggende houding en de rechterhand, die haar hoofd ondersteunt.
Gisteravond de Vlaamse schrijfster Griet op de Beeck in VPRO-Zomergasten. Ik las nog geen van haar boeken; Ans wel en die vond ze goed. De uitzending was leerzaam en overstelpend. Kordaat pareerde de schrijfster al te impertinente vragen van interviewer Erdbrink, zoals toen hij vroeg 'Ben je met iemand?' Even stilte, toen 'Dat vind ik wel een ongezellige vraag.' Ander onderwerp.
Toch kwam er veel persoonlijks aan bod, zoals zelfmoord en haar anorexie-verleden. Op zeker moment woog ze nog maar 38 kilo. Sterk als je daar weet uit te geraken. Maar Op de Beeck weet anderen te bewonderen en dan ben je een gelukkig mens. Ze toonde veel interessante fragmenten, waarvan vooral dat uit de film 'Le tout nouveau testament' (2015) van de Belgische cineast Jaco van Dormael me boeide. God heeft behalve een Zoon ook een Dochter (van 10 jaar), die naar de mensen gaat om ze één voor één een briefje te geven met hun sterfdatum. Geweldig, een thema dat doet denken aan de beste tijden van Sartre, zoals in diens 'Les jeux sont fait'. Ik heb hem meteen besteld.
Vanmorgen regenbuien. Ans gaat naar Tessa babykleertjes en ander textiel strijken en ik loop naar het ziekenhuis voor de halfjaarlijkse contrôle bij mijn uroloog. De wachttijd bedraagt drie kwartier, maar dan krijg ik te horen dat mijn PSA 0,2 ng/ml. bedraagt. Vorige week geprikt. 'Je prostaat is stabiel', zegt René. Opluchting! Opnieuw een halfjaar vakantie, zo voelt het. Als op wolken loop ik naar het huis van Tessa om het Ans te vertellen. Koffie. Dan door naar huis voor een middag lezen en Skyrim. Het is inmiddels droog en later zelfs zonnig, alsof het weer mijn gunstige uitslag wil meevieren. Er komen tropische dagen aan. Terug naar boven
website maken