www.sailing-dulce.nl

Logboek 2019/4 Herfst in Gorinchem

Gorinchem (102)

Restaurateur Bernard Siera voor
Restaurateur Bernard Siera voor 'Gevouwen vierkant' van Henk van Bennekum op Buiten de Waterpoort. De klokkenstoel moet er een meter of tien achter komen. Links staat het architectonisch hotelgedrocht voor de toren van de Grote Kerk.

Maandag 02-12-2019

Goede zaken komen niet zomaar tot stand in Gorcum. Slechte zaken hebben hier een grotere kans, zoals we nog weten van het ellendige verhaal rond het deels vernielen en verbergen van muur- en torenresten van het vroegere kasteel van Karel de Stoute -  De Blauwe Toren - onder een afzichtelijk hotel, een architectonische miskleun in het kwetsbare gebied langs de rivier, dat Buiten de Waterpoort heet. De Waterpoort zelf is er ook al 120 jaar niet meer, maar dat terzijde. Ondanks een door duizenden Gorcummers getekende petitie werd de zaak tegen het hotel verloren. Nu speelt er een ander verhaal.

      Toen het carillion van de Grote of Sint Janstoren in 1965 werd gerestaureerd, was er geen plaats meer voor een oude luidklok. Die deed eeuwenlang dienst als brandklok. Bij brand in de stad beierde men de klok luid om de mensen te waarschuwen. Zo ook bij een dijkdoorbraak en andere gevaren. Er werd echter een goede bestemming gevonden: de juist voltooide Exoduskerk aan de Mollenburgseweg. Die kreeg de brandklok in bruikleen. Voortgaande ontkerkelijking bracht met zich mee dat de kerk zijn functie verloor. Onlangs werd hij verkocht en nu komt er een gezondheidscentrum in; de gemeente kreeg de klok terug.

 

Een groepje stadgenoten bedacht een nieuwe functie. Ze maakten een voorstel om de luiklok op te hangen in een grote, vrijstaande klokkenstoel met overkapping op - jawel - Buiten de Waterpoort, bij het oorlogsmonument, in 1951 gemaakt door de moeder van oud-burgemeerster Van Rappard. Een mooi, beeldbepalend element vanaf de rivier, met een grote, sonoor klinkende klok van bijna 700 kilo, die bijvoorbeeld geluid kan worden tijdens de jaarlijkse dodenherdenking bij het monument. Een goed idee en ik heb de indiening van het plan als burgerinitiatief bij de gemeente vorig jaar dan ook van harte gesteund. De Gorcumse antiekrestaurateur Bernard Siera maakte een fraai ontwerp. Een foto van de maquette ervan zie je hier. De plaatselijke Rotaryclub helpt bij het project.

     Echter: het gebied Buiten de Waterpoort staat nu al zo vol met van alles en nog wat. Behalve het oorlogsmonument staan er een aantal abstracte beelden (van de Symposion-manifestaties), locaties van gedichten uit de Gorcumse Poëzieroute, monumentale kastanjebomen, het petit-restaurant Boulevard met terras, een stadswal en de gruwelijke hoteldoos. Iets verder naar het westen staat een omheinde mobiele telefoonzendmast. Bovendien: op het deel van het gebied waar iedere zomer het jaarlijkse timmerdorp wordt gebouwd en afgefikt, waar circussen hun tenten opslaan, waar evenementen en muziekfestivals als het Hippiefestival plaatsvinden, mag van Rijkswaterstaat niets permanents gebouwd worden. Onbelemmerde afvloed van de rivier bij hoog water staat voorop. Veel plek voor de beoogde klokkenstoel is er dus niet en naast het oorlogsmonument kan ook niet. Dat geeft risico op gescheurde trommelvliezen tijdens de dodenherdenking.

 

Inmiddels is er van alles geregeld en voorbereid. De klokkenstoel wordt gemaakt van loodzwaar eikenhout door leerlingen van het Omnia College. Vroeger zou je ambachtschool gezegd hebben. Bij de gemeente loopt een vergunningprocedure en daar lijkt opeens een kink in de kabel te ontstaan. Aanvankelijk dacht ik dat het bekende gedicht 'Een volk dat voor tirannen zwicht..' van de Gorcummer Henk Van Randwijk, onderdeel 18 van de Poezieroute vlakbij het oorlogsmonumentervoor moest wijken. Maar dat is een misverstand. Daarna verneem ik het verhaal dat een van de abstracte Symposion-beelden ervoor moet wijken: 'Gevouwen vierkant' van de beeldhouwer Henk van Bennekum (foto hierboven), tot razernij van de Stichting Stadsherstel (SSG) en het Holtzfonds, die het in 2013 aan de stad hadden geschonken.

     Maar ook dat blijkt niet te kloppen, vertelt Bernard Siera me als ik hem jongstleden vrijdag opzoek en we samen naar Buiten de Waterpoort lopen. De klokkenstoel komt er een meter of tien achter, vanaf de rivier gezien. Op die plek staat een jonge boom, die ergens anders heen moet. Zo zit het dus.

     Misschien dat het abstracte beeld, dat op een venster lijkt, voor een klokkenstoel van 5 meter hoogte in het niet valt? Ik weet het niet. Misschien staat de stoel gelet op het luide luiden en de gevoelige trommelviezen nog steeds te dicht bij het oorlogsmonument? Weet ik ook niet. Dus toch beter ergens anders op BdW? Het luiden van de klokken hoor je toch wel, ook al staat de stoel honderd meter verder. Maar nu dreigt SSG met een bezwaarschrift een spaak in het wiel te steken van de vergunningverlening. Dan kan de klok bij de dodenherdenking op 4 mei volgend jaar niet luiden. Ach toch, met wat vindingrijkheid over en weer moet je hier toch uit kunnen komen?

 

Deze maandag is het droog met redelijk wat zon en een enkele bui. We sporten en doen boodschappen op Oost. Ik lees verder in 'War with Russia' (Coronet, 2016) van de Britse beroepsmilitair Sir Richard Shireff. Dat hij duidelijk houdt van rangen, titels en van mannen en vrouwen met lichaamlengtes van minimaal 6 feet tall  - daar moet je even doorheen kijken. Het scenario dat hij ontwikkelt in zijn boek is ernstig genoeg. Terug naar boven